Có những dòng sông không chỉ chảy qua
đất đai, mà còn chảy qua ký ức
của một dân tộc.
Bạch Đằng là một dòng sông
như thế.
Hơn một nghìn năm đã trôi qua, nước
sông vẫn lên xuống theo con nước thủy
triều, bãi bồi vẫn đổi thay theo mùa,
lau sậy vẫn nghiêng mình trong gió.
Nhưng trong tiếng sóng ấy, người Việt vẫn
nghe như có âm vang của một buổi
cuối năm chín trăm ba mươi tám: tiếng
mái chèo rẽ nước, tiếng quân reo dậy
trời, tiếng thuyền giặc vỡ toang giữa bãi
cọc ngầm, và tiếng lịch sử lật sang
một trang mới.
Ở nơi ấy, một con người
đã đứng lên trong thời khắc
quyết định.
Ông không chỉ thắng một trận thủy chiến.
Ông đã chấm dứt về cơ bản thời
kỳ Bắc thuộc kéo dài nhiều thế kỷ,
đặt nền móng cho kỷ nguyên độc lập
lâu dài của dân tộc Việt.
Tên ông là Ngô Quyền.
Một người sinh ra giữa thời
loạn
Theo nhiều tài liệu sử học truyền thống,
Ngô Quyền sinh năm tám trăm chín mươi
tám.
Quê hương của ông thường được ghi là
Đường Lâm, thuộc vùng Sơn Tây cũ, nay
thuộc Hà Nội.
Tuy nhiên, cần nói thận trọng rằng trong
nghiên cứu hiện đại vẫn có một số
ý kiến trao đổi về quê gốc chính
xác của Ngô Quyền.
Dù vậy, hình ảnh Ngô Quyền gắn với
Đường Lâm đã trở thành một phần quen
thuộc trong ký ức lịch sử Việt Nam.
Ông sinh ra trong một thời
đại đặc biệt dữ dội.
Đất nước khi ấy chưa có một triều
đình độc lập bền vững như về sau.
Sau nhiều thế kỷ bị các triều đại
phương Bắc đô hộ, người Việt vẫn luôn
tìm cách giữ lấy tiếng nói, phong tục,
làng xóm, ruộng đồng và tinh thần riêng
của mình.
Những cuộc nổi dậy đã từng bùng lên,
có lúc rực sáng, có lúc bị dập
tắt. Nhưng ngọn lửa tự chủ chưa bao
giờ tắt hẳn.
Đến đầu thế kỷ mười, nhà Đường ở
Trung Hoa suy yếu rồi sụp đổ.
Cục diện phương Bắc rối ren, các thế
lực chia cắt, tranh hùng. Ở đất Tĩnh
Hải quân, tức vùng đất Việt khi ấy,