1
00:00:00,000 --> 00:00:01,810
Có những dòng sông không chỉ chảy qua

2
00:00:01,900 --> 00:00:03,510
đất đai, mà còn chảy qua ký ức

3
00:00:03,600 --> 00:00:04,240
của một dân tộc.

4
00:00:05,080 --> 00:00:06,370
Bạch Đằng là một dòng sông

5
00:00:06,460 --> 00:00:06,960
như thế.

6
00:00:07,940 --> 00:00:09,550
Hơn một nghìn năm đã trôi qua, nước

7
00:00:09,640 --> 00:00:11,050
sông vẫn lên xuống theo con nước thủy

8
00:00:11,140 --> 00:00:13,320
triều, bãi bồi vẫn đổi thay theo mùa,

9
00:00:13,480 --> 00:00:14,960
lau sậy vẫn nghiêng mình trong gió.

10
00:00:15,900 --> 00:00:17,570
Nhưng trong tiếng sóng ấy, người Việt vẫn

11
00:00:17,660 --> 00:00:19,150
nghe như có âm vang của một buổi

12
00:00:19,240 --> 00:00:22,200
cuối năm chín trăm ba mươi tám: tiếng

13
00:00:22,300 --> 00:00:24,230
mái chèo rẽ nước, tiếng quân reo dậy

14
00:00:24,320 --> 00:00:26,130
trời, tiếng thuyền giặc vỡ toang giữa bãi

15
00:00:26,220 --> 00:00:28,390
cọc ngầm, và tiếng lịch sử lật sang

16
00:00:28,480 --> 00:00:29,290
một trang mới.

17
00:00:29,380 --> 00:00:30,410
Ở nơi ấy, một con người

18
00:00:30,500 --> 00:00:32,450
đã đứng lên trong thời khắc

19
00:00:32,540 --> 00:00:32,750
quyết định.

20
00:00:32,840 --> 00:00:35,030
Ông không chỉ thắng một trận thủy chiến.

21
00:00:35,120 --> 00:00:36,450
Ông đã chấm dứt về cơ bản thời

22
00:00:36,540 --> 00:00:38,210
kỳ Bắc thuộc kéo dài nhiều thế kỷ,

23
00:00:38,300 --> 00:00:39,570
đặt nền móng cho kỷ nguyên độc lập

24
00:00:39,660 --> 00:00:41,410
lâu dài của dân tộc Việt.

25
00:00:41,500 --> 00:00:44,330
Tên ông là Ngô Quyền.

26
00:00:44,420 --> 00:00:47,030
Một người sinh ra giữa thời

27
00:00:47,120 --> 00:00:47,190
loạn

28
00:00:47,280 --> 00:00:49,030
Theo nhiều tài liệu sử học truyền thống,

29
00:00:49,120 --> 00:00:51,970
Ngô Quyền sinh năm tám trăm chín mươi

30
00:00:52,060 --> 00:00:52,110
tám.

31
00:00:52,200 --> 00:00:53,950
Quê hương của ông thường được ghi là

32
00:00:54,040 --> 00:00:56,590
Đường Lâm, thuộc vùng Sơn Tây cũ, nay

33
00:00:56,680 --> 00:00:57,490
thuộc Hà Nội.

34
00:00:57,580 --> 00:00:58,990
Tuy nhiên, cần nói thận trọng rằng trong

35
00:00:59,080 --> 00:01:00,650
nghiên cứu hiện đại vẫn có một số

36
00:01:00,740 --> 00:01:02,790
ý kiến trao đổi về quê gốc chính

37
00:01:02,880 --> 00:01:03,550
xác của Ngô Quyền.

38
00:01:03,640 --> 00:01:05,410
Dù vậy, hình ảnh Ngô Quyền gắn với

39
00:01:05,500 --> 00:01:07,220
Đường Lâm đã trở thành một phần quen

40
00:01:07,820 --> 00:01:09,150
thuộc trong ký ức lịch sử Việt Nam.

41
00:01:09,240 --> 00:01:11,110
Ông sinh ra trong một thời

42
00:01:11,200 --> 00:01:11,970
đại đặc biệt dữ dội.

43
00:01:12,060 --> 00:01:13,640
Đất nước khi ấy chưa có một triều

44
00:01:14,320 --> 00:01:15,630
đình độc lập bền vững như về sau.

45
00:01:15,720 --> 00:01:17,430
Sau nhiều thế kỷ bị các triều đại

46
00:01:17,520 --> 00:01:19,300
phương Bắc đô hộ, người Việt vẫn luôn

47
00:01:19,500 --> 00:01:21,050
tìm cách giữ lấy tiếng nói, phong tục,

48
00:01:21,140 --> 00:01:23,530
làng xóm, ruộng đồng và tinh thần riêng

49
00:01:23,620 --> 00:01:24,160
của mình.

50
00:01:24,280 --> 00:01:25,590
Những cuộc nổi dậy đã từng bùng lên,

51
00:01:25,680 --> 00:01:27,230
có lúc rực sáng, có lúc bị dập

52
00:01:27,320 --> 00:01:29,430
tắt. Nhưng ngọn lửa tự chủ chưa bao

53
00:01:29,520 --> 00:01:29,990
giờ tắt hẳn.

54
00:01:30,080 --> 00:01:32,370
Đến đầu thế kỷ mười, nhà Đường ở

55
00:01:32,460 --> 00:01:33,670
Trung Hoa suy yếu rồi sụp đổ.

56
00:01:33,760 --> 00:01:35,780
Cục diện phương Bắc rối ren, các thế

57
00:01:35,980 --> 00:01:37,430
lực chia cắt, tranh hùng. Ở đất Tĩnh

58
00:01:37,520 --> 00:01:39,970
Hải quân, tức vùng đất Việt khi ấy,

59
00:01:40,060 --> 00:01:41,190
cơ hội tự chủ mở ra.

60
00:01:41,280 --> 00:01:43,470
Khúc Thừa Dụ, rồi Khúc Hạo, Khúc Thừa

61
00:01:43,560 --> 00:01:45,290
Mỹ đã từng bước xây dựng nền tự

62
00:01:45,380 --> 00:01:45,450
chủ.

63
00:01:45,540 --> 00:01:47,370
Sau đó, Dương Đình Nghệ nổi lên, đánh

64
00:01:47,460 --> 00:01:50,090
đuổi quân Nam Hán, giữ quyền cai quản

65
00:01:50,180 --> 00:01:51,750
Tĩnh Hải quân.

66
00:01:51,840 --> 00:01:52,870
Chính trong bối cảnh ấy, Ngô

67
00:01:52,960 --> 00:01:53,580
Quyền trưởng thành.

68
00:01:53,720 --> 00:01:56,090
Sử cũ ghi Ngô Quyền là người có

69
00:01:56,180 --> 00:01:57,890
sức khỏe, chí lớn, dáng vẻ khác thường.

70
00:01:57,980 --> 00:01:59,590
Nhưng điều đáng kể nhất không phải là

71
00:01:59,680 --> 00:02:01,590
những lời mô tả ấy, mà là con

72
00:02:01,680 --> 00:02:03,170
đường ông đã chọn: con đường của một

73
00:02:03,260 --> 00:02:05,810
võ tướng đứng trong hàng ngũ những người

74
00:02:05,900 --> 00:02:07,220
muốn tự chủ đất nước.

75
00:02:07,900 --> 00:02:08,770
Ngô Quyền trở thành tướng dưới

76
00:02:08,860 --> 00:02:09,760
quyền Dương Đình Nghệ.

77
00:02:09,940 --> 00:02:11,270
Tài năng và uy tín của ông được

78
00:02:11,360 --> 00:02:13,750
tin dùng. Ông được giao cai quản Ái

79
00:02:13,840 --> 00:02:15,210
Châu, một vùng đất quan trọng ở phía

80
00:02:15,300 --> 00:02:15,430
nam.

81
00:02:15,520 --> 00:02:17,030
Và mối quan hệ giữa ông với Dương

82
00:02:17,120 --> 00:02:18,840
Đình Nghệ càng thêm gắn bó khi Ngô

83
00:02:19,540 --> 00:02:20,770
Quyền trở thành con rể của vị hào

84
00:02:20,860 --> 00:02:21,210
trưởng này.

85
00:02:21,300 --> 00:02:28,290
Nhưng thời loạn không bao giờ để người

86
00:02:28,380 --> 00:02:31,130
anh hùng được đi trên con đường bằng

87
00:02:31,220 --> 00:02:31,310
phẳng.

88
00:02:31,400 --> 00:02:32,650
Biến cố Kiều Công Tiễn

89
00:02:32,740 --> 00:02:34,670
Năm chín trăm ba mươi bảy,

90
00:02:34,760 --> 00:02:35,730
một biến cố lớn xảy ra.

91
00:02:35,820 --> 00:02:37,050
Dương Đình Nghệ bị Kiều Công

92
00:02:37,140 --> 00:02:38,030
Tiễn sát hại để đoạt quyền.

93
00:02:38,120 --> 00:02:40,210
Đây không chỉ là một vụ phản bội

94
00:02:40,300 --> 00:02:41,930
cá nhân. Nó là một vết chém vào

95
00:02:42,020 --> 00:02:44,270
nền tự chủ non trẻ của người Việt.

96
00:02:44,360 --> 00:02:46,030
Khi quyền lực trong nước rối loạn, ngoại

97
00:02:46,120 --> 00:02:47,650
bang lập tức nhìn thấy cơ hội.

98
00:02:47,740 --> 00:02:49,830
Kiều Công Tiễn biết mình khó chống nổi

99
00:02:49,920 --> 00:02:52,090
sự trừng phạt của Ngô Quyền và những

100
00:02:52,180 --> 00:02:53,750
lực lượng trung thành với Dương Đình Nghệ.

101
00:02:53,840 --> 00:02:56,230
Vì vậy, ông ta cầu cứu Nam Hán.

102
00:02:56,320 --> 00:02:57,820
Đó là một nước đang tồn tại ở

103
00:02:58,720 --> 00:03:00,310
phía nam Trung Hoa thời Ngũ Đại Thập

104
00:03:00,400 --> 00:03:00,570
Quốc.

105
00:03:00,660 --> 00:03:01,690
Vua Nam Hán là Lưu Cung

106
00:03:01,780 --> 00:03:02,850
chớp lấy thời cơ.

107
00:03:02,940 --> 00:03:04,490
Đối với Nam Hán, đất Tĩnh Hải quân

108
00:03:04,580 --> 00:03:06,250
là vùng đất giàu ý nghĩa chiến lược.

109
00:03:06,340 --> 00:03:08,710
Nếu đưa quân sang thành công, họ có

110
00:03:08,800 --> 00:03:10,530
thể khôi phục ách thống trị, biến đất

111
00:03:10,620 --> 00:03:13,390
Việt trở lại vòng kiểm soát.

112
00:03:13,480 --> 00:03:14,850
Lưu Cung sai con là Lưu Hoằng Tháo

113
00:03:14,940 --> 00:03:17,270
chỉ huy thủy quân tiến vào nước ta.

114
00:03:17,360 --> 00:03:18,660
Đoàn chiến thuyền Nam Hán theo

115
00:03:19,060 --> 00:03:20,190
đường biển, hướng vào cửa sông

116
00:03:20,280 --> 00:03:20,490
Bạch Đằng.

117
00:03:20,580 --> 00:03:21,810
Tin giặc kéo đến truyền đi

118
00:03:21,900 --> 00:03:22,980
như một cơn gió lạnh.

119
00:03:23,240 --> 00:03:24,390
Đất nước đứng trước một câu hỏi sinh

120
00:03:24,480 --> 00:03:26,930
tử: hoặc tiếp tục con đường tự chủ

121
00:03:27,020 --> 00:03:29,210
vừa mở ra, hoặc một lần nữa rơi

122
00:03:29,300 --> 00:03:30,050
vào vòng đô hộ.

123
00:03:30,140 --> 00:03:31,580
Trong giờ phút ấy, Ngô Quyền

124
00:03:32,400 --> 00:03:32,970
không do dự.

125
00:03:33,060 --> 00:03:34,670
Ông kéo quân ra Bắc, trước hết đánh

126
00:03:34,760 --> 00:03:36,600
Kiều Công Tiễn. Kẻ phản bội bị diệt.

127
00:03:37,060 --> 00:03:38,520
Nhưng diệt Kiều Công Tiễn mới chỉ là

128
00:03:42,380 --> 00:03:44,310
bước đầu. Ngoài biển, quân Nam Hán vẫn

129
00:03:44,400 --> 00:03:46,370
đang tiến vào. Một trận chiến lớn không

130
00:03:46,460 --> 00:03:47,110
thể tránh khỏi.

131
00:03:47,200 --> 00:03:48,440
Tầm nhìn của người cầm quân

132
00:03:49,280 --> 00:03:50,490
Ngô Quyền hiểu rằng quân Nam Hán mạnh

133
00:03:50,580 --> 00:03:52,320
về thủy chiến. Chúng có thuyền lớn, binh

134
00:03:53,160 --> 00:03:54,390
lính đông, lại muốn đánh nhanh để áp

135
00:03:54,480 --> 00:03:54,570
đảo.

136
00:03:54,660 --> 00:03:56,510
Nếu đối đầu trực diện trên mặt nước

137
00:03:56,600 --> 00:04:00,450
rộng, quân Việt có thể gặp bất lợi.

138
00:04:00,540 --> 00:04:02,150
Nhưng Ngô Quyền có một lợi thế mà

139
00:04:02,240 --> 00:04:04,390
quân xâm lược không có: ông hiểu đất

140
00:04:04,480 --> 00:04:04,730
nước mình.

141
00:04:04,820 --> 00:04:05,910
Ông hiểu sông Bạch Đằng.

142
00:04:06,000 --> 00:04:07,290
Bạch Đằng là con đường thủy

143
00:04:07,380 --> 00:04:08,270
quan trọng từ biển vào nội

144
00:04:08,360 --> 00:04:08,620
địa.

145
00:04:08,960 --> 00:04:10,590
Nơi đây có chế độ thủy triều lên

146
00:04:10,680 --> 00:04:12,810
xuống rõ rệt. Khi nước triều lên, lòng

147
00:04:12,900 --> 00:04:14,530
sông mênh mông, thuyền lớn có thể đi

148
00:04:14,620 --> 00:04:16,230
qua. Nhưng khi nước rút, bãi cạn lộ

149
00:04:16,320 --> 00:04:17,850
ra, dòng chảy trở nên hiểm hóc.

150
00:04:17,940 --> 00:04:20,370
Từ sự am hiểu ấy, Ngô Quyền nghĩ

151
00:04:20,460 --> 00:04:22,130
ra một kế sách táo bạo: sai quân

152
00:04:22,220 --> 00:04:24,530
đóng những cọc gỗ lớn xuống lòng sông.

153
00:04:24,620 --> 00:04:25,910
Đầu cọc được bịt sắt nhọn.

154
00:04:26,000 --> 00:04:27,170
Khi thủy triều dâng, bãi cọc

155
00:04:27,260 --> 00:04:28,880
chìm dưới nước, không ai nhìn

156
00:04:29,000 --> 00:04:29,050
thấy.

157
00:04:29,100 --> 00:04:30,640
Quân Việt sẽ nhử thuyền giặc tiến sâu

158
00:04:31,280 --> 00:04:32,820
vào trận địa. Đến khi nước triều rút,

159
00:04:33,040 --> 00:04:34,440
thuyền Nam Hán mắc vào cọc, rối loạn,

160
00:04:34,640 --> 00:04:36,110
rồi quân ta từ các hướng đánh ập

161
00:04:36,200 --> 00:04:36,370
ra.

162
00:04:36,460 --> 00:04:38,690
Đó không chỉ là một mẹo quân sự.

163
00:04:38,780 --> 00:04:40,410
Đó là sự kết hợp giữa trí tuệ,

164
00:04:40,500 --> 00:04:41,970
lòng can đảm và khả năng đọc thiên

165
00:04:42,060 --> 00:04:44,470
nhiên như đọc một cuốn binh thư.

166
00:04:44,560 --> 00:04:45,890
Muốn dùng kế ấy, người chỉ huy phải

167
00:04:45,980 --> 00:04:47,630
tính đúng thời điểm thủy triều. Phải giấu

168
00:04:47,720 --> 00:04:49,530
được trận địa. Phải nhử giặc đủ sâu.

169
00:04:49,620 --> 00:04:51,470
Phải giữ quân không nao núng khi thuyền

170
00:04:51,560 --> 00:04:54,190
địch ban đầu tiến vào mạnh mẽ. Và

171
00:04:54,280 --> 00:04:55,390
phải đánh đúng lúc, nếu sớm quá thì

172
00:04:55,480 --> 00:05:00,990
giặc còn đường lui, nếu muộn quá thì

173
00:05:01,080 --> 00:05:02,780
cơ hội trôi qua.

174
00:05:03,620 --> 00:05:04,950
Ngô Quyền đã đặt cả vận mệnh đất

175
00:05:05,040 --> 00:05:06,990
nước vào một trận địa như vậy.

176
00:05:07,080 --> 00:05:07,830
Trước giờ quyết chiến

177
00:05:07,920 --> 00:05:09,260
Hãy tưởng tượng những ngày trước

178
00:05:10,100 --> 00:05:10,330
trận đánh.

179
00:05:10,420 --> 00:05:11,680
Dọc theo bờ sông Bạch Đằng,

180
00:05:11,840 --> 00:05:13,710
quân dân âm thầm chuẩn bị.

181
00:05:13,800 --> 00:05:15,650
Những thân gỗ lớn được đẽo

182
00:05:15,740 --> 00:05:17,030
nhọn, bịt sắt, kéo ra lòng

183
00:05:17,120 --> 00:05:17,190
sông.

184
00:05:17,280 --> 00:05:19,690
Người đóng cọc phải làm việc trong nước,

185
00:05:19,780 --> 00:05:21,750
trong bùn, giữa dòng chảy, dưới sự che

186
00:05:21,840 --> 00:05:22,250
giấu nghiêm ngặt.

187
00:05:22,340 --> 00:05:23,330
Không một động tác nào được

188
00:05:23,420 --> 00:05:25,190
để lộ cho giặc biết.

189
00:05:25,280 --> 00:05:27,150
Trên bờ, quân mai phục được bố trí.

190
00:05:27,240 --> 00:05:30,000
Dưới nước, bãi cọc nằm im như những

191
00:05:30,220 --> 00:05:31,490
lưỡi giáo của đất trời. Trên cao, mây

192
00:05:31,580 --> 00:05:32,550
vẫn trôi.

193
00:05:32,640 --> 00:05:33,850
Ngoài cửa biển, chiến thuyền Nam

194
00:05:33,940 --> 00:05:34,770
Hán đang đến gần.

195
00:05:34,860 --> 00:05:36,230
Lưu Hoằng Tháo, con vua Nam Hán, đem

196
00:05:36,320 --> 00:05:38,410
quân tiến vào với tham vọng lập công.

197
00:05:38,500 --> 00:05:40,990
Có thể trong mắt ông ta, Tĩnh Hải

198
00:05:41,080 --> 00:05:42,750
quân chỉ là vùng đất cũ từng thuộc

199
00:05:42,840 --> 00:05:44,410
quyền cai trị phương Bắc, và cuộc viễn

200
00:05:44,500 --> 00:05:46,110
chinh này là cơ hội để khôi phục

201
00:05:46,200 --> 00:05:47,410
quyền lực.

202
00:05:47,500 --> 00:05:48,950
Nhưng ông ta không biết rằng mình đang

203
00:05:49,040 --> 00:05:51,150
đi vào một cái bẫy được dựng lên

204
00:05:51,240 --> 00:05:53,050
bởi một người hiểu từng nhịp thở của

205
00:05:53,140 --> 00:05:53,750
con sông.

206
00:05:53,840 --> 00:05:55,990
Khi nước triều dâng, mặt sông Bạch Đằng

207
00:05:56,080 --> 00:05:57,490
mở rộng. Quân Nam Hán tiến vào. Quân

208
00:05:57,580 --> 00:06:00,170
Việt dùng thuyền nhẹ ra khiêu chiến, đánh

209
00:06:00,260 --> 00:06:01,730
rồi lui, nhử đối phương tiến sâu hơn.

210
00:06:01,820 --> 00:06:05,350
Đối với quân xâm lược, đó có thể

211
00:06:05,440 --> 00:06:08,290
là dấu hiệu quân Việt yếu thế.

212
00:06:08,380 --> 00:06:10,740
Nhưng với Ngô Quyền, từng bước lùi ấy

213
00:06:11,560 --> 00:06:13,090
là từng bước kéo giặc vào nơi đã

214
00:06:13,180 --> 00:06:13,290
định.

215
00:06:13,380 --> 00:06:15,130
Tiếng sóng Bạch Đằng năm chín

216
00:06:15,220 --> 00:06:15,990
trăm ba mươi tám

217
00:06:16,080 --> 00:06:17,300
Rồi thời khắc quyết định đến.

218
00:06:17,960 --> 00:06:19,330
Nước triều bắt đầu rút.

219
00:06:19,420 --> 00:06:20,590
Những cọc gỗ nhọn dưới lòng

220
00:06:20,680 --> 00:06:21,530
sông dần hiện ra sức mạnh

221
00:06:21,620 --> 00:06:22,790
thật sự.

222
00:06:22,880 --> 00:06:24,950
Thuyền Nam Hán, vốn đang tiến sâu, bất

223
00:06:25,040 --> 00:06:26,570
ngờ mắc kẹt. Thuyền va vào cọc. Chiến

224
00:06:26,660 --> 00:06:28,120
thuyền lớn trở nên nặng nề, khó xoay

225
00:06:29,320 --> 00:06:30,290
trở. Đội hình địch rối loạn.

226
00:06:30,380 --> 00:06:31,690
Đúng lúc ấy, quân Việt phản

227
00:06:31,780 --> 00:06:31,970
công.

228
00:06:32,060 --> 00:06:34,010
Từ hai bên bờ, từ các vị trí

229
00:06:34,100 --> 00:06:36,730
mai phục, quân của Ngô Quyền đánh ra

230
00:06:36,820 --> 00:06:37,130
dữ dội.

231
00:06:37,220 --> 00:06:39,370
Những chiếc thuyền nhẹ của quân Việt linh

232
00:06:39,460 --> 00:06:41,730
hoạt giữa lòng sông quen thuộc, trong khi

233
00:06:41,820 --> 00:06:43,210
thuyền giặc mắc kẹt giữa bãi cọc và

234
00:06:43,300 --> 00:06:44,690
dòng nước rút.

235
00:06:44,780 --> 00:06:46,190
Trận đánh biến thành một cơn

236
00:06:46,280 --> 00:06:46,860
cuồng phong.

237
00:06:47,080 --> 00:06:48,710
Tiếng trống trận vang lên. Tiếng hò reo

238
00:06:48,800 --> 00:06:52,110
dậy sóng. Những mũi lao, mũi tên, giáo

239
00:06:52,200 --> 00:06:52,570
mác trút xuống.

240
00:06:52,660 --> 00:06:54,130
Quân Nam Hán hoảng loạn. Nhiều thuyền bị

241
00:06:54,220 --> 00:06:56,270
phá vỡ. Nhiều binh lính chết đuối. Lưu

242
00:06:56,360 --> 00:06:57,230
Hoằng Tháo tử trận.

243
00:06:57,320 --> 00:06:59,050
Trận Bạch Đằng năm chín trăm ba mươi

244
00:06:59,140 --> 00:07:00,590
tám kết thúc bằng thắng lợi quyết định

245
00:07:00,680 --> 00:07:02,190
của quân dân Việt dưới sự chỉ huy

246
00:07:02,280 --> 00:07:04,110
của Ngô Quyền.

247
00:07:04,200 --> 00:07:06,650
Ở phía sau, vua Nam Hán Lưu Cung

248
00:07:06,740 --> 00:07:08,130
đang đem quân tiếp ứng. Khi nghe tin

249
00:07:08,220 --> 00:07:10,790
con tử trận, quân thua tan tác, ông

250
00:07:10,880 --> 00:07:12,370
ta kinh hoàng, phải thu quân về.

251
00:07:12,460 --> 00:07:13,450
Âm mưu xâm lược thất bại.

252
00:07:13,540 --> 00:07:16,370
Nhưng ý nghĩa của trận đánh không dừng

253
00:07:16,460 --> 00:07:17,650
ở việc đẩy lui một đạo quân.

254
00:07:17,740 --> 00:07:19,510
Nó tuyên bố với phương Bắc rằng người

255
00:07:19,600 --> 00:07:20,790
Việt không còn là một vùng đất dễ

256
00:07:20,880 --> 00:07:23,190
khuất phục.

257
00:07:23,280 --> 00:07:24,650
Nó khẳng định rằng nền tự chủ không

258
00:07:24,740 --> 00:07:27,770
còn chỉ là một khoảng nghỉ ngắn ngủi

259
00:07:27,860 --> 00:07:30,610
giữa các cuộc đô hộ, mà có thể

260
00:07:30,700 --> 00:07:33,030
trở thành một quốc thống lâu dài.

261
00:07:33,120 --> 00:07:35,190
Từ người chiến thắng đến vị

262
00:07:35,280 --> 00:07:36,250
vua mở nền độc lập

263
00:07:36,340 --> 00:07:38,810
Sau chiến thắng Bạch Đằng, Ngô Quyền lên

264
00:07:38,900 --> 00:07:40,470
ngôi năm chín trăm ba mươi chín, xưng

265
00:07:40,560 --> 00:07:42,190
vương, sử thường gọi là Tiền Ngô Vương.

266
00:07:42,280 --> 00:07:44,310
Ông đóng đô ở Cổ Loa.

267
00:07:44,400 --> 00:07:45,590
Việc chọn Cổ Loa có ý

268
00:07:45,680 --> 00:07:46,110
nghĩa sâu xa.

269
00:07:46,200 --> 00:07:48,090
Cổ Loa từng gắn với truyền thuyết và

270
00:07:48,180 --> 00:07:50,050
lịch sử thời An Dương Vương, với một

271
00:07:50,140 --> 00:07:51,340
nhà nước cổ của người Việt.

272
00:07:51,740 --> 00:07:53,290
Khi Ngô Quyền đặt kinh đô ở đó,

273
00:07:53,380 --> 00:07:55,350
ông không chỉ chọn một địa điểm phòng

274
00:07:55,440 --> 00:07:57,270
thủ. Ông như nối lại mạch chính thống

275
00:07:57,360 --> 00:07:58,390
xưa, khẳng định rằng đất này có chủ,

276
00:07:58,480 --> 00:08:00,110
dân này có nước, và quyền cai trị

277
00:08:00,200 --> 00:08:02,410
không cần đến sự phong chức của ngoại

278
00:08:02,500 --> 00:08:03,300
bang.

279
00:08:03,500 --> 00:08:05,490
Đóng góp lớn nhất của Ngô Quyền trong

280
00:08:05,580 --> 00:08:07,030
thời gian trị vì không phải là những

281
00:08:07,120 --> 00:08:08,570
công trình đồ sộ còn lại đến nay,

282
00:08:08,660 --> 00:08:10,210
bởi triều đại của ông ngắn ngủi.

283
00:08:10,300 --> 00:08:12,140
Ông mất năm chín trăm bốn mươi bốn,

284
00:08:12,280 --> 00:08:14,850
chỉ sau khoảng năm năm ở ngôi. Nhưng

285
00:08:14,940 --> 00:08:17,470
trong thời gian ấy, điều quan trọng nhất

286
00:08:17,560 --> 00:08:19,010
ông làm được là xác lập một thực

287
00:08:19,100 --> 00:08:20,970
tế chính trị mới: người Việt tự mình

288
00:08:21,060 --> 00:08:23,040
dựng vua, tự mình đặt kinh đô, tự

289
00:08:23,420 --> 00:08:24,230
mình cai quản đất nước.

290
00:08:24,320 --> 00:08:25,350
Đó là một bước ngoặt.

291
00:08:25,440 --> 00:08:27,030
Trước Ngô Quyền, các họ Khúc và Dương

292
00:08:27,120 --> 00:08:29,510
Đình Nghệ đã có công lớn trong việc

293
00:08:29,600 --> 00:08:31,150
giành và giữ quyền tự chủ. Nhưng sau

294
00:08:31,240 --> 00:08:32,890
chiến thắng Bạch Đằng và việc Ngô Quyền

295
00:08:32,980 --> 00:08:35,090
xưng vương, nền độc lập được đặt trên

296
00:08:35,180 --> 00:08:36,850
một nền tảng rõ ràng hơn, mạnh mẽ

297
00:08:36,940 --> 00:08:36,990
hơn.

298
00:08:37,000 --> 00:08:38,710
Từ đây, dù đất nước về sau còn

299
00:08:38,800 --> 00:08:40,190
trải qua loạn lạc, tranh chấp, thậm chí

300
00:08:40,280 --> 00:08:47,620
chia rẽ, xu thế độc lập đã trở

301
00:08:47,720 --> 00:08:48,350
thành dòng chảy chính.

302
00:08:48,440 --> 00:08:49,870
Không phải ngẫu nhiên mà nhiều nhà sử

303
00:08:49,960 --> 00:08:53,050
học xem Ngô Quyền là người mở đầu

304
00:08:53,140 --> 00:08:54,370
kỷ nguyên độc lập tự chủ lâu dài

305
00:08:54,460 --> 00:08:56,210
của Việt Nam sau thời Bắc thuộc.

306
00:08:56,300 --> 00:08:57,530
Những đóng góp lớn của Ngô

307
00:08:57,620 --> 00:08:57,730
Quyền

308
00:08:57,820 --> 00:09:00,110
Trước hết, Ngô Quyền là người có công

309
00:09:00,200 --> 00:09:01,410
đánh bại cuộc xâm lược của Nam Hán

310
00:09:01,500 --> 00:09:03,690
năm chín trăm ba mươi tám.

311
00:09:03,780 --> 00:09:05,610
Chiến thắng ấy diễn ra trong một hoàn

312
00:09:05,700 --> 00:09:07,410
cảnh cực kỳ nguy hiểm: nội bộ vừa

313
00:09:07,500 --> 00:09:09,720
có biến vì Kiều Công Tiễn, quân Nam

314
00:09:09,900 --> 00:09:11,170
Hán lại kéo sang bằng đường thủy.

315
00:09:11,260 --> 00:09:12,320
Nếu thất bại, nền tự chủ

316
00:09:13,140 --> 00:09:14,090
non trẻ có thể bị dập

317
00:09:14,180 --> 00:09:14,310
tắt.

318
00:09:14,400 --> 00:09:16,440
Nhưng Ngô Quyền đã xử lý rất nhanh:

319
00:09:16,680 --> 00:09:18,190
diệt nội phản, chuẩn bị trận địa, chọn

320
00:09:18,280 --> 00:09:19,900
đúng nơi quyết chiến và đánh bại quân

321
00:09:20,860 --> 00:09:21,090
xâm lược.

322
00:09:21,180 --> 00:09:22,610
Thứ hai, ông để lại một mẫu mực

323
00:09:22,700 --> 00:09:24,230
về nghệ thuật quân sự Việt Nam.

324
00:09:24,320 --> 00:09:26,930
Kế cắm cọc trên sông Bạch Đằng cho

325
00:09:27,020 --> 00:09:28,690
thấy tư duy lấy yếu chống mạnh, lấy

326
00:09:28,780 --> 00:09:30,410
hiểu biết địa hình và thủy triều để

327
00:09:30,500 --> 00:09:32,530
hóa giải ưu thế của đối phương.

328
00:09:32,620 --> 00:09:34,570
Đây là một trong những chiến thắng tiêu

329
00:09:34,660 --> 00:09:37,290
biểu của nghệ thuật quân sự dựa vào

330
00:09:37,380 --> 00:09:38,730
địa lợi, nhân hòa và sự linh hoạt.

331
00:09:38,820 --> 00:09:40,220
Về sau, sông Bạch Đằng còn chứng kiến

332
00:09:40,980 --> 00:09:42,750
những chiến công lớn khác trong lịch sử

333
00:09:42,840 --> 00:09:44,810
chống ngoại xâm, đặc biệt vào thời Trần.

334
00:09:44,900 --> 00:09:46,450
Nhưng trận Bạch Đằng năm chín trăm ba

335
00:09:46,540 --> 00:09:47,890
mươi tám của Ngô Quyền là mốc mở

336
00:09:47,980 --> 00:09:49,490
đầu rực rỡ, biến dòng sông này thành

337
00:09:49,580 --> 00:09:51,370
biểu tượng của trí tuệ và ý chí

338
00:09:51,460 --> 00:09:52,050
độc lập Việt Nam.

339
00:09:52,140 --> 00:09:53,290
Thứ ba, Ngô Quyền đặt nền

340
00:09:53,380 --> 00:09:54,390
móng cho nhà nước quân chủ

341
00:09:54,480 --> 00:09:54,690
độc lập.

342
00:09:54,780 --> 00:10:00,570
Việc ông lên ngôi, đặt kinh đô ở

343
00:10:00,660 --> 00:10:02,130
Cổ Loa và cai trị với tư cách

344
00:10:02,220 --> 00:10:03,890
một vị vua độc lập có ý nghĩa

345
00:10:03,980 --> 00:10:05,370
chính trị rất lớn. Nó khẳng định rằng

346
00:10:05,460 --> 00:10:07,690
người Việt không chỉ biết nổi dậy chống

347
00:10:07,780 --> 00:10:09,470
đô hộ, mà còn có khả năng tự

348
00:10:09,560 --> 00:10:10,310
tổ chức quốc gia của mình.

349
00:10:10,400 --> 00:10:11,890
Thứ tư, di sản tinh thần của ông

350
00:10:11,980 --> 00:10:13,630
là niềm tin vào vận mệnh dân tộc.

351
00:10:13,720 --> 00:10:15,430
Sau nhiều thế kỷ bị cai trị, điều

352
00:10:15,520 --> 00:10:24,300
nguy hiểm nhất không chỉ là mất đất

353
00:10:24,390 --> 00:10:25,820
hay mất quyền, mà là mất niềm tin

354
00:10:25,910 --> 00:10:27,680
rằng dân tộc mình có thể tự đứng

355
00:10:27,770 --> 00:10:28,130
vững.

356
00:10:28,330 --> 00:10:30,160
Chiến thắng của Ngô Quyền đã khôi phục

357
00:10:30,250 --> 00:10:31,600
niềm tin ấy. Nó nói với các thế

358
00:10:31,690 --> 00:10:34,000
hệ sau rằng độc lập không phải là

359
00:10:34,090 --> 00:10:35,620
giấc mơ xa xôi, mà là điều có

360
00:10:35,710 --> 00:10:38,530
thể giành được bằng trí tuệ, đoàn kết

361
00:10:38,710 --> 00:10:39,300
và lòng quả cảm.

362
00:10:39,390 --> 00:10:40,420
Một triều đại ngắn, một bóng

363
00:10:40,510 --> 00:10:41,860
hình dài

364
00:10:41,950 --> 00:10:42,980
Ngô Quyền mất năm chín trăm

365
00:10:43,070 --> 00:10:43,460
bốn mươi bốn.

366
00:10:43,550 --> 00:10:45,920
Sau khi ông qua đời, đất nước rơi

367
00:10:46,010 --> 00:10:48,100
vào những biến động quyền lực. Nhà Ngô

368
00:10:48,190 --> 00:10:49,820
suy yếu dần, rồi dẫn tới thời kỳ

369
00:10:49,910 --> 00:10:52,480
loạn mười hai sứ quân trước khi Đinh

370
00:10:52,570 --> 00:10:54,600
Bộ Lĩnh thống nhất đất nước.

371
00:10:54,690 --> 00:10:56,100
Nếu chỉ nhìn vào số năm trị vì,

372
00:10:56,190 --> 00:10:57,800
triều đại của Ngô Quyền không dài.

373
00:10:57,890 --> 00:11:00,060
Nhưng lịch sử không đo tầm vóc một

374
00:11:00,150 --> 00:11:01,380
con người chỉ bằng thời gian ngồi trên

375
00:11:01,470 --> 00:11:02,640
ngai vàng.

376
00:11:02,730 --> 00:11:03,820
Có những người trị vì lâu

377
00:11:03,910 --> 00:11:05,190
nhưng dấu ấn mờ nhạt.

378
00:11:05,290 --> 00:11:06,840
Có những người chỉ xuất hiện trong một

379
00:11:06,930 --> 00:11:11,710
khoảnh khắc quyết định, nhưng khoảnh khắc ấy

380
00:11:11,990 --> 00:11:13,560
đủ làm đổi hướng cả dòng lịch sử.

381
00:11:13,650 --> 00:11:15,660
Ngô Quyền thuộc về kiểu người

382
00:11:15,750 --> 00:11:16,040
thứ hai.

383
00:11:16,130 --> 00:11:17,480
Ông xuất hiện đúng lúc đất nước cần

384
00:11:17,570 --> 00:11:20,040
một người vừa có tài cầm quân, vừa

385
00:11:20,130 --> 00:11:21,680
có bản lĩnh chính trị.

386
00:11:21,770 --> 00:11:23,850
Ông đánh bại ngoại xâm đúng lúc nền

387
00:11:23,990 --> 00:11:25,600
tự chủ có nguy cơ bị bóp nghẹt.

388
00:11:25,690 --> 00:11:27,540
Ông xưng vương đúng lúc dân tộc cần

389
00:11:27,630 --> 00:11:28,820
một lời khẳng định dứt khoát: nước Việt

390
00:11:28,910 --> 00:11:29,920
phải do người Việt làm chủ.

391
00:11:30,010 --> 00:11:30,560
Di sản còn lại

392
00:11:30,650 --> 00:11:32,920
Ngày nay, nhắc đến Ngô Quyền,

393
00:11:33,010 --> 00:11:34,680
người ta nhớ trước hết đến

394
00:11:34,770 --> 00:11:35,180
Bạch Đằng.

395
00:11:35,270 --> 00:11:36,640
Nhưng phía sau chiến thắng ấy

396
00:11:36,730 --> 00:11:37,920
là cả một di sản rộng

397
00:11:38,010 --> 00:11:38,290
lớn hơn.

398
00:11:38,510 --> 00:11:41,100
Đó là di sản của lòng

399
00:11:41,190 --> 00:11:41,480
tự chủ.

400
00:11:41,570 --> 00:11:43,680
Từ sau Ngô Quyền, các triều đại Đinh,

401
00:11:43,770 --> 00:11:45,680
Tiền Lê, Lý, Trần, Lê về sau tiếp

402
00:11:45,770 --> 00:11:47,680
tục xây dựng và bảo vệ quốc gia

403
00:11:47,770 --> 00:11:49,440
độc lập. Dòng chảy ấy không phải lúc

404
00:11:49,530 --> 00:11:50,970
nào cũng yên bình, nhưng nó đã có

405
00:11:51,850 --> 00:11:52,820
một điểm mở đầu mạnh mẽ.

406
00:11:52,910 --> 00:11:54,600
Đó là di sản của trí

407
00:11:54,690 --> 00:11:55,100
tuệ quân sự.

408
00:11:55,190 --> 00:11:56,720
Người Việt không thắng bằng sức mạnh áp

409
00:11:56,810 --> 00:11:58,800
đảo, mà bằng cách hiểu mình, hiểu địch,

410
00:11:58,890 --> 00:12:00,500
hiểu đất, hiểu nước, hiểu thời cơ.

411
00:12:00,590 --> 00:12:02,160
Bạch Đằng năm chín trăm ba mươi tám

412
00:12:02,250 --> 00:12:08,900
là bài học rằng trong chiến tranh giữ

413
00:12:08,990 --> 00:12:10,640
nước, địa hình của quê hương có thể

414
00:12:10,730 --> 00:12:12,010
trở thành thành lũy, dòng sông có thể

415
00:12:13,030 --> 00:12:14,240
trở thành trận đồ, và lòng dân có

416
00:12:14,330 --> 00:12:16,040
thể trở thành sức mạnh quyết định.

417
00:12:16,130 --> 00:12:17,340
Đó là di sản của sự

418
00:12:17,430 --> 00:12:18,440
chính danh độc lập.

419
00:12:18,530 --> 00:12:19,900
Khi Ngô Quyền lên ngôi ở Cổ Loa,

420
00:12:19,990 --> 00:12:22,280
ông gửi đi một thông điệp vượt khỏi

421
00:12:22,370 --> 00:12:24,140
thời đại của mình: dân tộc này có

422
00:12:24,230 --> 00:12:25,880
lịch sử riêng, có chủ quyền riêng, có

423
00:12:25,970 --> 00:12:27,160
quyền tự quyết định vận mệnh của mình.

424
00:12:27,250 --> 00:12:29,040
Lời kết: người mở cửa kỷ

425
00:12:29,130 --> 00:12:29,700
nguyên độc lập

426
00:12:29,790 --> 00:12:32,940
Nếu kể lịch sử như một con đường

427
00:12:33,030 --> 00:12:34,780
dài, thì Ngô Quyền là người đứng ở

428
00:12:34,870 --> 00:12:35,480
một cánh cửa lớn.

429
00:12:35,570 --> 00:12:37,700
Phía sau ông là nhiều thế kỷ Bắc

430
00:12:37,790 --> 00:12:39,280
thuộc, là những cuộc nổi dậy, những lần

431
00:12:39,370 --> 00:12:41,060
giành lại rồi mất đi quyền tự chủ,

432
00:12:41,150 --> 00:12:43,360
là máu và nước mắt của bao thế

433
00:12:43,450 --> 00:12:44,400
hệ không chịu khuất phục.

434
00:12:44,490 --> 00:12:46,470
Phía trước ông là kỷ nguyên độc lập

435
00:12:46,630 --> 00:12:47,740
lâu dài, dù còn bão tố, nhưng đã

436
00:12:47,830 --> 00:12:50,040
có nền móng để các triều đại Việt

437
00:12:50,130 --> 00:12:50,980
Nam tiếp tục xây dựng.

438
00:12:51,070 --> 00:12:53,080
Và ở giữa hai phía ấy là Bạch

439
00:12:53,170 --> 00:12:55,300
Đằng năm chín trăm ba mươi tám.

440
00:12:55,390 --> 00:12:56,960
Ngày ấy, khi nước triều rút xuống, những

441
00:12:57,050 --> 00:12:58,880
cọc gỗ nhọn hiện lên không chỉ để

442
00:12:58,970 --> 00:13:00,130
phá thuyền giặc. Chúng như những mũi cọc