1
00:00:00,000 --> 00:00:02,800
Mở đầu hành trình: Hốt Tất Liệt là cháu Thành Cát Tư

2
00:00:02,800 --> 00:00:05,800
Hãn nhưng không chỉ sùng bái cung tên; ông tò mò về

3
00:00:05,800 --> 00:00:08,620
thành trì, luật pháp và đời sống định cư.

4
00:00:08,800 --> 00:00:11,640
Ông chiêu mộ học giả người Hán vào Phủ Kim Liên, nhận

5
00:00:11,640 --> 00:00:14,660
ra trị quốc cần tri thức, luật lệ, thuế khóa và lễ

6
00:00:14,660 --> 00:00:18,000
nghi. Ý tưởng trung tâm: có thể chiếm thiên hạ trên lưng

7
00:00:18,000 --> 00:00:20,840
ngựa, nhưng không thể trị thiên hạ trên lưng ngựa.

8
00:00:20,840 --> 00:00:25,020
Năm 1259, Mông Kha chết tại thành Điếu Ngư, mở ra cuộc

9
00:00:25,020 --> 00:00:28,160
khủng hoảng kế vị trong đế quốc. A Lý Bất Ca được

10
00:00:28,160 --> 00:00:30,760
quý tộc truyền thống ủng hộ, còn Hốt Tất Liệt tự xưng

11
00:00:30,760 --> 00:00:33,280
Hãn tại Khai Phong; đế quốc rạn nứt.

12
00:00:33,280 --> 00:00:35,900
Sau chiến thắng, Hốt Tất Liệt chuyển từ Đại Hãn thảo nguyên

13
00:00:35,900 --> 00:00:38,220
thành hoàng đế theo mô hình Trung Hoa.

14
00:00:38,220 --> 00:00:42,960
Năm 1271, ông lập Đại Nguyên, đóng đô Đại Đô, lần đầu

15
00:00:42,960 --> 00:00:46,280
người ngoại tộc xây triều đại chính thống trên toàn Trung Hoa.

16
00:00:46,280 --> 00:00:49,480
Tương Dương án ngữ thủy đạo; muốn đánh Nam Tống, nhà Nguyên

17
00:00:49,480 --> 00:00:52,600
phải chiếm được thành này. Máy bắn đá trọng lực Tây Vực

18
00:00:52,600 --> 00:00:55,680
làm thay đổi cục diện bao vây, gây chấn động tinh thần

19
00:00:55,680 --> 00:00:59,200
quân dân Tống. Lương cạn, không có viện binh, nguy cơ tàn

20
00:00:59,200 --> 00:01:02,500
sát khiến Lã Văn Hoán đầu hàng, kết thúc sáu năm vây

21
00:01:02,700 --> 00:01:06,400
hãm. Trận Nhai Môn 1279 đánh dấu sự sụp đổ cuối cùng

22
00:01:06,400 --> 00:01:09,000
của Nam Tống và Trung Hoa nằm dưới quyền Nguyên.

23
00:01:09,000 --> 00:01:12,620
Khi nắm lục địa, Hốt Tất Liệt hướng ra biển: Nhật Bản,

24
00:01:12,620 --> 00:01:15,720
Đại Việt, Java; nhưng vận may dừng lại.

25
00:01:15,720 --> 00:01:18,720
Hai cuộc viễn chinh Nhật Bản bị bão Thần phong quét sạch.

26
00:01:18,720 --> 00:01:21,880
Các cuộc xâm lược Đại Việt thất bại trước nhà Trần, địa

27
00:01:21,880 --> 00:01:25,280
hình và chiến thuật tiêu hao. Ông thúc đẩy thương mại, bảo

28
00:01:25,280 --> 00:01:28,920
trợ nghệ thuật, tiếp đón Marco Polo, đưa hình ảnh phương Đông

29
00:01:28,920 --> 00:01:32,340
đến phương Tây. Sự thịnh vượng đi cùng phân chia đẳng cấp,

30
00:01:32,340 --> 00:01:35,400
gieo mầm nổi dậy sau này. Mất vợ Sát Tất và thái

31
00:01:35,400 --> 00:01:38,560
tử Chân Kim khiến Hốt Tất Liệt rơi vào trầm cảm.

32
00:01:38,560 --> 00:01:41,660
Ông tìm đến rượu và món ngon, béo phì và bệnh gút;

33
00:01:41,660 --> 00:01:44,440
thần y từ nhiều nơi cũng không cứu được.

34
00:01:44,440 --> 00:01:49,380
Cuối năm 1293, ông từ chối yến tiệc và chọn cháu nội

35
00:01:49,380 --> 00:01:53,880
Thiết Mộc Nhĩ làm người kế vị. Tháng 2/1294, Hốt Tất Liệt

36
00:01:53,880 --> 00:01:56,760
băng hà, khép lại kỷ nguyên huy hoàng nhưng đã có dấu

37
00:01:56,760 --> 00:01:57,400
hiệu suy yếu.