Ngày cuối cùng trước khi phải rời nhà công vụ, Đường Nhã Tâm nhận hai phong bì. Một là đơn yêu cầu bồi thường chi phí đổi đề, thuê phòng thi và xử lý truyền thông. Con số lớn hơn tổng tiền lương ba năm của cô. Phong bì còn lại là giấy mời đến gặp Tạ Vĩnh Khang tại phòng hòa giải nội bộ.

Hai chị em đã đóng gần hết đồ. Chiếc bàn học của Minh Châu được tháo chân, nệm cuộn sát tường. Ngoài cửa, vài người hàng xóm đi qua cố tình nói lớn rằng người làm sai còn lì lợm không chịu nhận. Nhã Tâm đặt đơn kiện vào túi, dặn Minh Châu tiếp tục chuyển sách sang phòng trọ mới rồi một mình đến cuộc gặp.

Lần này có thư ký ghi biên bản. Tạ Vĩnh Khang trình bày một thỏa thuận: học viện rút yêu cầu bồi thường, chuyển hình thức đình chỉ sang nghỉ việc tự nguyện và xác nhận Nhã Tâm không trục lợi cá nhân. Đổi lại, cô phải thừa nhận quản lý sơ suất, từ bỏ mọi khiếu nại về quyền tác giả và ký chuyển giao toàn bộ tài liệu liên quan quy trình in kín.

“Ông đang yêu cầu tôi đổi danh dự lấy chữ ký,” cô nói.

“Danh dự của cô đã bị tổn hại rồi.” Tạ Vĩnh Khang dựa lưng vào ghế. “Tôi đang cho cô một cách giữ phần còn lại.”

Nhã Tâm đọc kỹ từng điều khoản. Có một phụ lục trao cho tổ cải tiến quyền sử dụng quy trình trong các hợp đồng khảo thí bên ngoài học viện. Điều đó giải thích vì sao tên cô phải biến mất: không chỉ để đổ tội, mà còn để người khác có thể bán công sức của cô mà không cần sự đồng ý.

Cô xin sao chụp thỏa thuận. Tạ Vĩnh Khang từ chối, nói đây là đề xuất mật chỉ có hiệu lực nếu ký tại chỗ. Nhã Tâm bèn chép nguyên văn các điều cốt lõi vào phần ý kiến của biên bản họp. Thư ký nhìn ông chờ chỉ đạo. Nếu xé biên bản, cuộc gặp sẽ không có hồ sơ; nếu giữ, đề nghị trao đổi quyền tác giả lấy việc rút cáo buộc sẽ tồn tại. Cuối cùng, ông để cô viết.

“Tôi không ký thỏa thuận,” Nhã Tâm tuyên bố. “Tôi đề nghị hội đồng bảo toàn chín tờ giấy, máy in, dữ liệu cửa, sổ giao ca và hồ sơ bảo trì. Nếu học viện đã chắc chắn về kết luận, việc giám định độc lập không thể gây bất lợi.”

Tạ Vĩnh Khang gập tập giấy. “Vậy cô tự chịu hậu quả.”

Hậu quả đến ngay chiều đó. Ban quản lý cắt quyền dùng điện, yêu cầu giao nhà trước năm giờ. Trời mưa lớn. Chiếc xe tải thuê chở đồ hủy chuyến vì đường ngập. Nhã Tâm và Minh Châu phải tự kéo từng thùng qua sân, sách ướt ở các góc. Khi chiếc bàn nhỏ tuột dây, một thùng giáo án rơi xuống vũng nước. Minh Châu quỳ nhặt từng trang, vừa lau vừa khóc.

Nhã Tâm ngồi xuống cạnh em. Lần đầu tiên từ khi vụ việc xảy ra, cô không nói phải mạnh mẽ hay phải ghi lại bằng chứng. Cô chỉ ôm Minh Châu giữa mưa, để em khóc cho suất trợ giảng, cho căn phòng, cho những năm cố gắng bị gạt đi vì một mối quan hệ gia đình.

“Có phải vì em mà chị không nhận thỏa thuận không?” Minh Châu hỏi.

“Không. Chị không nhận vì nếu chị ký, mọi học sinh từng học chị sẽ mang dấu nghi ngờ mãi. Và họ sẽ dùng chính quy trình bị đánh cắp cho những kỳ thi khác.”

Hai người chuyển đến một phòng trọ sát tuyến đường sắt, chỉ đủ chỗ đặt hai tấm nệm. Chủ nhà yêu cầu trả trước ba tháng vì đã đọc tin trên mạng. Nhã Tâm dùng gần hết khoản tiết kiệm còn lại. Tối đó, cô nhận thông báo tài khoản lương bị tạm khóa để bảo đảm nghĩa vụ bồi thường.

Đó là đáy sâu nhất: mất nghề, mất lớp, mất nhà, kéo Minh Châu mất cơ hội, lại đứng trước khoản nợ có thể đè lên nhiều năm. Tin tức vẫn gọi cô là người bị nghi lộ đề. Những người từng nhờ cô sửa bài không ai gọi. Ngay cả vài phụ huynh cô đã giúp bảo lưu hồ sơ cũng rời nhóm trò chuyện.

Nhã Tâm tắt đèn, nằm nghe tàu chạy qua. Trong bóng tối, cô tự hỏi liệu việc giữ đúng nguyên tắc có còn ý nghĩa khi những người cần được bảo vệ đã chịu quá nhiều tổn thương. Câu hỏi ấy không có câu trả lời dễ chịu.

Gần nửa đêm, có tiếng gõ cửa. Lâm Hạo Nhiên đứng ngoài, áo ướt sũng. Anh không bước vào. Anh đưa một túi nhựa chứa bản sao biên bản mình đã ký và nói bản chính được lập trước khi dữ liệu kỹ thuật được xuất. Dòng giờ anh viết ở mép chứng minh trình tự đó.

“Tôi đã hèn,” Hạo Nhiên nói. “Nhưng câu xác nhận về lượt in không dựa trên kiểm tra đầy đủ. Họ không cho tôi mở máy.”

Nhã Tâm không an ủi anh. Cô hỏi anh có sẵn sàng nói điều ấy trước hội đồng độc lập không. Hạo Nhiên im lặng rất lâu rồi đáp rằng anh cần bảo đảm vợ không bị đuổi khỏi căn hộ do học viện liên kết.

“Anh không cần hứa tối nay,” cô nói. “Nhưng từ giờ, đừng ký thêm điều anh chưa kiểm tra.”

Trước khi đi, Hạo Nhiên cho biết máy in chính sắp được chuyển tới Xưởng In Bạch Sa để “bảo dưỡng tổng thể”. Nếu máy rời học viện, nhiều dấu vận hành có thể biến mất. Anh không nói cụ thể bên trong còn gì, chỉ nhấn mạnh cần yêu cầu niêm phong trước khi vận chuyển.

Sáng hôm sau, Cố Tâm Dao nhắn một câu: bà đã gửi một phong bì niêm kín tại phòng lưu ký tư liệu, chỉ được mở khi có quyết định giám định độc lập hoặc khi bà trực tiếp đồng ý. Nhã Tâm không biết bên trong là gì, nhưng biên nhận cho thấy ít nhất một hồ sơ ngoài tay hội đồng đã được bảo toàn.

Cô ngồi trên nền phòng trọ, xếp đơn kiện, biên bản hòa giải, bản sao của Hạo Nhiên và biên nhận lưu ký thành bốn tập riêng. Cô chưa có bằng chứng đủ để gọi tên người chủ mưu. Cô chỉ có những mâu thuẫn: kết luận kỹ thuật được ký trước kiểm tra, đề nghị đổi quyền tác giả lấy việc rút cáo buộc, kế hoạch đưa máy đi bảo dưỡng và một cuốn hồ sơ ai đó sợ bị mất.

Nhã Tâm gửi yêu cầu khẩn đến hội đồng giám sát giáo dục thành phố, xin niêm phong máy cùng vật chứng cho đến khi có kiểm tra độc lập. Cô đính kèm biên bản cuộc gặp, không kể thêm suy đoán.

Tạ Vĩnh Khang tưởng đã dồn cô vào lựa chọn giữa trắng tay và cúi đầu. Ông không hiểu rằng khi đã mất gần hết những gì có thể bị dùng để đe dọa, Nhã Tâm cũng không còn lý do chấp nhận một lối thoát mang tên người khác.