Đèn đỏ trên bàn điều khiển vừa sáng, tôi đã kéo cần âm lượng chính xuống đáy. Trong phòng thu, sáu diễn viên vẫn đang đọc đoạn kết của chương trình gây quỹ. Sau lớp kính, họ chỉ thấy tôi giơ một bàn tay. Không ai nghe được đoạn quảng bá chủ lực đã bị chặn lại ngay trước khi lọt vào sóng trực tiếp. Kiều Nhược Lam bật dậy ở hàng ghế sau. “Lạc Thanh Du, cô đang làm gì vậy?” Tôi mở chiếc micrô dành cho người điều khiển. Ngoài kia, hàng chục nghìn người nghe chỉ còn nghe tiếng thở của tôi và tiếng giấy khẽ rung dưới đầu ngón tay. “Tôi là nhà sản xuất chịu trách nhiệm tối nay. Ba mươi bảy người góp giọng vừa gửi thông báo rút quyền sử dụng ngoài kịch bản trực tiếp. Đoạn quảng bá tiếp theo không có đủ sự đồng thuận, nên chương trình tạm dừng.” Nhược Lam lao về phía bàn điều khiển. Tạ Minh Khiêm chặn cô lại trước khi bàn tay cô chạm vào cần âm lượng. Anh không bảo tôi mở sóng. Cũng không giật quyền điều khiển như tất cả những gì tôi đã chuẩn bị để chống lại. “Giữ nguyên bản ghi thô,” anh nói với Bành Duy Khang. “Không ai được xóa, cắt hay chép ra ngoài. Mời luật sư Mạnh Tư Nghi và đại diện người góp giọng vào đây.” Rồi anh quay sang tôi. “Cô có bằng chứng đủ để chịu trách nhiệm cho quyết định này chứ?” “Tôi có tên người rút quyền, thời điểm họ gửi và bản âm thanh bị dùng sai phạm vi.” “Vậy cô giữ quyền dừng phát.” Tôi đã nghĩ mình sẽ thấy nhẹ nhõm. Nhưng từ chiếc loa kiểm tra, Duy Khang vô tình mở lại ba giây đầu của một bản ghi cũ. Không có lời nào, chỉ có tiếng ấm nước sôi rất khẽ, rồi hai nhịp gõ lên thành cốc. Minh Khiêm bất động. Ánh mắt anh đi từ chiếc loa sang tôi, chậm đến mức căn phòng đầy người bỗng giống như chỉ còn hai chúng tôi. Tám năm trước, cũng có một người từng nghe hai âm thanh ấy giữa một đêm mưa. Nhưng đêm nay, dù anh nhận ra điều gì, câu hỏi trước mắt vẫn không đổi. Ai đã biến một lời cho phép có giới hạn thành quyền sử dụng giọng nói vô thời hạn? Bốn tuần trước, tôi đến Trung tâm Phát thanh Vân Thanh với một chiếc va-li nhỏ, ba bộ tai nghe và khoản tiền trong tài khoản chỉ đủ trả lương nhóm của mình thêm hai tháng. Tòa nhà nằm cạnh một con kênh cũ ở Hàng Châu. Tầng một là quán cà phê, tầng hai là phòng thu kịch âm thanh, tầng ba đặt máy móc và kho bản ghi. Người bình thường bước vào sẽ nghe nhạc nền dịu, tiếng cốc chạm nhau và nghĩ đây là nơi chuyên bán những giấc mơ tử tế. Tôi bước vào và nghe thấy một chiếc quạt thông gió sắp hỏng. Duy Khang đón tôi ở cửa, vừa đi vừa ngẩng đầu nhìn trần. “Cô nghe ra à?” “Nó rít ở nhịp thứ ba. Nếu để sát giờ thu, diễn viên sẽ tưởng có muỗi bay quanh tai.” Anh gật gù. “Tôi bắt đầu hiểu vì sao ông chủ chịu trả giá cao để mời cô.” “Tôi cũng muốn hiểu. Nhất là phần giá cao.” Duy Khang bật cười. Tiếng cười của anh thẳng như cách anh kéo cánh cửa phòng họp ra. Tạ Minh Khiêm đang đứng bên cửa sổ. Khi anh quay lại, tôi có cảm giác kỳ lạ như vừa nghe một giai điệu cũ qua bộ loa hoàn toàn mới. Người đàn ông mặc áo khoác màu than có bờ vai thẳng và ánh mắt gần như không để lộ sự mệt mỏi. Trước khi nói, anh đặt một ngón tay lên mép bàn. “Lạc Thanh Du?” Tôi đặt va-li xuống. “Nếu hợp đồng không ghi nhầm.” Anh nhìn tôi lâu hơn một nhịp xã giao, rồi đưa tay. “Tạ Minh Khiêm. Giám đốc chương trình.” Tôi bắt tay anh như bắt tay một người lạ. “Đã nghe danh.” Câu đó không hẳn nói dối. Tên anh đã xuất hiện trong mọi hồ sơ quan trọng của Vân Thanh suốt năm năm qua. Nhược Lam ngồi ở đầu bàn, mỉm cười dịu dàng. “Cô Lạc nổi tiếng vì cứu những chương trình sắp đổ vỡ. Nhưng Vân Thanh không đổ vỡ. Chúng tôi chỉ cần một đội độc lập hỗ trợ đợt gây quỹ.” Trên màn hình là áp phích của dự án “Một Mái Nhà Có Tiếng Người”. Tiền thu được sẽ giúp mười hai thư viện cộng đồng xây phòng đọc cho người khiếm thị. Chương trình chính là một vở kịch phát trực tiếp, do diễn viên chuyên nghiệp và người nghe bình thường cùng góp giọng. Nếu thành công, nhóm nhỏ của tôi có một hợp đồng đủ sống nửa năm. Nếu thất bại, không chỉ danh tiếng của chúng tôi mất sạch. Những người đã tin tôi giao câu chuyện và giọng nói của họ cũng có thể bị biến thành vật trang trí cho một chiến dịch thương mại. Minh Khiêm đẩy một tập hồ sơ về phía tôi. “Ba tuần nữa diễn tập công khai. Bốn tuần nữa phát trực tiếp. Cô phụ trách toàn bộ mạch âm thanh, lịch thu và kiểm tra quyền sử dụng.” Tôi lật đến phụ lục cuối. Một dòng được in đậm: nhà sản xuất có quyền dừng phát nếu không thể xác minh phạm vi đồng thuận của bất kỳ giọng nói nào. “Tôi được tự quyết thật sao?” “Trong giới hạn hợp đồng.” Nhược Lam đặt tách trà xuống. “Đó là điều khoản phòng ngừa. Cô sẽ không cần dùng đến.” Tôi ngước lên. “Điều khoản mà mọi người đều tin sẽ không bao giờ dùng thường là điều khoản đáng đọc nhất.” Khóe môi Duy Khang giật nhẹ. Minh Khiêm thì không cười. Anh mở danh sách người góp giọng. Ba mươi bảy cái tên, mỗi người có một câu chuyện riêng: giáo viên đã nghỉ hưu, nhân viên giao hàng, sinh viên, người mẹ đơn thân, chủ tiệm sách. Họ đồng ý đọc cho vở kịch và đoạn giới thiệu gây quỹ. Không ai đồng ý bán giọng mình cho quảng cáo khác. “Kho cũ có nhiều bản ghi ẩn danh,” anh nói. “Một phần được dùng để huấn luyện hệ thống chỉnh giọng nội bộ. Cô chỉ kiểm tra những tệp liên quan dự án này.” Tôi dừng ngón tay trên trang giấy. “Vì sao lại giới hạn?” “Vì kho cũ có thỏa thuận khác nhau. Mở toàn bộ sẽ làm lộ dữ liệu không cần thiết.” Lý do hợp lý. Cách anh nói cũng hợp lý. Nhưng người có thói quen giữ thông tin thường tin rằng im lặng là một kiểu bảo vệ. Tôi từng tin như thế. Cái giá của niềm tin ấy là tám năm không hỏi một câu rất đơn giản. Nhược Lam đưa tôi thẻ ra vào tạm thời. “Tầng ba cần quyền riêng. Nếu cần tệp nào, cô gửi yêu cầu qua tôi.” Tôi nhìn chiếc thẻ màu xám trong tay, rồi nhìn Minh Khiêm. “Nhà sản xuất chịu trách nhiệm kiểm tra nhưng không được tự xem kho cần kiểm tra?” Anh im lặng hai giây. “Cô được quyền xem phần liên quan, có Duy Khang đi cùng. Không cần xin phép phòng thương mại.” Nụ cười của Nhược Lam mỏng đi. Đó là lần đầu quyền lực trong phòng đổi hướng. Không lớn, nhưng đủ để tôi biết hai người này không đứng cùng một phía ở mọi việc. Cuộc họp kết thúc lúc gần trưa. Khi tôi kéo va-li ra hành lang, Minh Khiêm gọi lại. “Cô Lạc.” Tôi quay đầu. Anh muốn hỏi điều gì đó. Tôi thấy nó rõ trong cách ngón tay anh gõ một lần lên bìa hồ sơ rồi dừng lại. Cuối cùng, anh chỉ nói: “Nếu có vấn đề, báo thẳng cho tôi.” “Tôi sẽ báo cho người có quyền bị ảnh hưởng trước.” “Cô không tin tôi?” Tôi mỉm cười. “Mới gặp lần đầu, tin ngay mới là thiếu chuyên nghiệp.” Tôi kéo va-li đi tiếp. Sau lưng, không có tiếng anh đuổi theo. Trong túi áo tôi là một thiết bị lưu trữ cũ. Bên trong có bản ghi của một cô gái dùng tên Hạ Vũ và một chàng trai chưa từng biết tên thật của cô. Tôi đến Vân Thanh vì hợp đồng. Ít nhất, đó là điều tôi đã nói với nhóm mình. Còn lý do tôi chấp nhận hợp đồng nhanh hơn thường lệ nằm trong những bản ghi mà nơi này không muốn mở toàn bộ cho tôi xem. Buổi chiều đầu tiên, tôi yêu cầu họp riêng với ba mươi bảy người góp giọng. Nhược Lam phản đối ngay. “Lịch thu đã chốt. Nếu cô giải thích lại hợp đồng cho từng người, họ sẽ lo lắng vô ích.” Tôi đặt bản phụ lục lên bàn. “Người ta không thể đồng ý một việc mà họ chưa hiểu. Lo lắng sau khi hiểu vẫn tốt hơn yên tâm vì bị giấu.” Minh Khiêm đứng bên bảng lịch, không nhìn Nhược Lam. “Dành hai buổi. Không ghi âm phần trao đổi. Ai muốn sửa phạm vi thì sửa trước khi thu.” Nhược Lam khép bút. “Anh đang trao cho một đội bên ngoài quyền làm chậm toàn bộ dự án.” “Không. Tôi đang thực hiện hợp đồng đã ký.” Anh nói rất bình thản, nhưng tôi nghe thấy đầu bút trong tay cô ta bật một tiếng nhỏ. Sau cuộc họp, Minh Khiêm theo tôi ra hành lang. “Cô có thể báo trước khi biến một câu hỏi thành quyết định không?” “Tôi đã hỏi trong phòng.” “Cô hỏi khi đã đặt lịch trống lên bàn.” “Vì nếu chỉ hỏi, anh có thể nói sẽ cân nhắc.” Anh nhìn tôi. “Cô luôn làm việc như thể người đối diện sắp giấu cô điều gì sao?” “Tôi làm việc như thể lời hứa không có dấu vết sẽ biến mất khi có tranh chấp.” Minh Khiêm không đáp. Anh rút điện thoại, gửi cho tôi quyền xem lịch phòng thu và danh sách liên lạc. Màn hình của tôi sáng lên ngay lập tức. “Bây giờ có dấu vết,” anh nói. Đó là cách chúng tôi bắt đầu cộng tác: tôi đòi một cánh cửa, anh đưa chìa khóa nhưng vẫn giữ tay trên khung cửa. Hai ngày tiếp theo, tôi ngồi trong căn phòng nhỏ cạnh thư viện. Từng người góp giọng được hỏi ba việc bằng ngôn ngữ đơn giản: giọng của họ được dùng ở đâu, trong bao lâu và họ có thể đổi ý bằng cách nào. Một cô giáo về hưu tên Tôn Mai đọc kỹ từng dòng rồi nói: “Tôi đồng ý cho vở kịch. Đừng lấy giọng tôi ghép vào câu bán hàng. Tôi đã dạy học bốn mươi năm, nghe một câu không phải của mình là biết ngay.” Tôi ghi yêu cầu của bà vào bảng đối chiếu. Một sinh viên muốn tên thật xuất hiện. Người giao hàng chỉ đồng ý dùng bí danh. Một người mẹ rút đoạn kể về con gái nhưng vẫn muốn tham gia phần hợp xướng trực tiếp. Không yêu cầu nào giống yêu cầu nào. Đó chính là lý do ô đánh dấu “đồng ý tất cả” luôn làm tôi khó chịu. Minh Khiêm dự ba cuộc đầu. Anh không chen lời, chỉ hỏi mỗi người một câu. “Nếu đổi ý trong ngày phát, bác hoặc bạn muốn báo cho ai?” Câu hỏi ấy tốt hơn tôi dự đoán. Nó buộc chúng tôi dựng một đường liên lạc thật, thay vì viết quyền rút giọng rồi để nó nằm đẹp trong hồ sơ. Tôi giao cho Tư Nghi quản lý đường dây độc lập. Mạnh Tư Nghi hơn tôi hai tuổi, là luật sư chuyên xử lý quyền nội dung. Cô nghe xong kế hoạch, chỉ hỏi: “Nếu người trả tiền yêu cầu mở sóng, ai có quyền nói không?” “Tôi.” “Nếu cô bị gỡ khỏi vị trí?” Tôi im lặng. Tư Nghi gõ đầu bút lên phụ lục. “Quyền gắn vào một người rất dễ bị loại cùng người đó. Hãy buộc họ công nhận quyền dừng của đại diện người góp giọng.” Minh Khiêm nghe câu ấy từ cửa. “Thêm vào biên bản,” anh nói. Tôi quay lại. “Anh đồng ý nhanh vậy?” “Vì cô ấy nói đúng.” “Anh không sợ làm chậm dự án à?” “Có. Nhưng sợ không phải lý do để ký một điều khoản rỗng.” Trong khoảnh khắc ấy, nhịp nói của anh làm một ký ức cũ lay động. Tôi chưa kịp nắm lấy, tiếng thẻ quẹt ở cuối hành lang đã kéo mình về hiện tại. Buổi tối, Duy Khang đưa tôi lên tầng ba. Kho bản ghi không hề giống một căn hầm bí mật. Nó là phòng máy lạnh đến mức đầu ngón tay tê đi, có hai dãy tủ và một máy tính không nối ra ngoài. Mọi tệp đều có mã, ngày tạo, mục đích sử dụng và phạm vi cho phép. Ít nhất, bề mặt trông rất ngăn nắp. Duy Khang kéo ghế cho tôi. “Cô cần kiểm tra danh sách của dự án trước. Những tệp xám là kho cũ, chỉ xem thông tin mô tả.” “Tôi tưởng giám đốc chương trình đã cho phép xem phần liên quan.” “Đây là phần liên quan. Tệp xám chỉ hiện khi hệ thống tìm thấy giọng tương tự.” Tôi mở bản ghi đầu tiên. Giọng bà Tôn Mai vang lên tự nhiên, có tiếng lấy hơi và tiếng lật giấy. Bản đã chỉnh sạch hơn nhưng vẫn giữ nguyên câu chữ. Phạm vi ghi rõ: vở kịch trực tiếp, đoạn giới thiệu gây quỹ, lưu trữ công ích trong một năm. Tệp thứ bảy có một dấu nối nhỏ với kho cũ. Trên màn hình hiện dòng: nguồn tham chiếu ẩn danh, mã Hạ Vũ, tám năm trước. Tôi không mở được âm thanh. Chỉ có mô tả: giọng nữ trưởng thành, nhịp chậm, nền phòng ở, đôi khi có tiếng nước sôi. Duy Khang ghé nhìn. “Kho này có từ thời chương trình phát thanh đêm. Nhiều người dùng bí danh, giấy phép rất cũ.” “Vì sao một tệp tám năm trước lại được nối với dự án mới?” “Hệ thống tìm nét âm thanh giống nhau để kỹ sư biết phần chỉnh sửa có làm giọng biến dạng không. Nó không có nghĩa tệp cũ được dùng.” Tôi đặt tai nghe xuống. “Cho tôi xem lịch truy cập.” “Cái đó cần quyền quản trị.” “Người có quyền là ai?” Duy Khang nhìn về cánh cửa kính. Minh Khiêm đang đứng ngoài, trên tay cầm hai cốc nước nóng. “Anh ấy.” Minh Khiêm vào phòng, đặt một cốc bên phải tôi. Trà nhài, không đường. Tôi không hề nói mình uống gì. Có lẽ quán dưới tầng một chỉ còn loại đó. Có lẽ anh đưa nhầm. Tôi chọn cách giải thích ít nguy hiểm hơn. “Cô tìm thấy gì?” anh hỏi. “Một bản ghi cũ đang được hệ thống tham chiếu.” Anh nhìn mã Hạ Vũ, sắc mặt không đổi. “Kho đó không được phép xuất âm thanh. Chỉ còn mô tả để đối chiếu.” “Tôi muốn xem ai đã truy cập.” “Ngày mai tôi cho Duy Khang trích lịch, bỏ thông tin không liên quan.” “Tại sao không phải bây giờ?” “Vì tôi cần kiểm tra việc mở lịch có làm lộ danh tính của những người khác hay không.” Lại là bảo vệ bằng cách giữ thông tin. Tôi đẩy cốc trà ra xa một chút. “Anh Minh Khiêm, tôi có quyền dừng phát nếu chuỗi đồng thuận bị thiếu. Nhưng nếu mỗi mắt xích đều phải chờ anh quyết định phần nào được nhìn thấy, quyền đó chỉ đẹp trên giấy.” Anh kéo ghế ngồi đối diện. “Còn nếu tôi mở toàn bộ, cô có thể nhìn thấy tên thật của những người chỉ đồng ý nói dưới bí danh. Quyền kiểm tra của cô không lớn hơn quyền riêng tư của họ.” Tôi ghét phải thừa nhận anh đúng. “Vậy Tư Nghi làm người thứ ba. Cô ấy xem bản đầy đủ, chúng tôi nhận phần đã che tên.” “Được.” Duy Khang thở ra như người vừa xem hai con mèo đồng ý dùng chung một chiếc hộp. Minh Khiêm đứng dậy. Trước khi ra khỏi phòng, anh nhìn cốc trà tôi chưa uống. “Không phải tôi tự chọn. Duy Khang bảo cô chỉ uống trà nhài khi làm đêm.” Duy Khang ngẩng phắt lên. “Tôi có nói đâu?” Căn phòng im đi. Minh Khiêm siết nhẹ tay trên tay nắm cửa. “Vậy chắc tôi nhớ nhầm ai đó.” Anh đi khỏi trước khi tôi kịp đáp. Tôi quay lại màn hình. Dòng mô tả của Hạ Vũ vẫn nằm đó, lạnh lùng và vô danh. Từ chiếc loa nhỏ bên cạnh, một tệp kiểm tra tự chạy. Sau tiếng rè, nền âm thanh vang lên tiếng ấm nước vừa chạm điểm sôi. Tôi tắt loa. Ngày mai, chúng tôi sẽ xem lịch truy cập. Còn tối nay, tôi biết chắc một điều. Kho cũ không hề ngủ yên như mọi người vẫn tưởng. Buổi diễn tập công khai bắt đầu bằng một tai họa rất nhỏ. Một diễn viên đánh rơi tập giấy. Tiếng va chạm lọt vào micrô, người đọc kế tiếp giật mình và bước vào sớm nửa câu. Duy Khang vừa sửa được nhịp thì đường truyền từ thư viện cộng đồng mất tiếng. Trên sân khấu, Minh Khiêm nhìn về phòng điều khiển. Tôi giơ ba ngón tay, ra hiệu giữ nguyên. “Xin mời mọi người nghe một âm thanh quen thuộc của Hàng Châu,” tôi nói vào đường liên lạc nội bộ. Diễn viên chính hiểu ý, ứng biến bằng một câu về cơn mưa ngoài cửa sổ. Tôi đẩy tiếng mưa đã chuẩn bị cho cảnh sau lên trước, kéo nhạc nền xuống và chuyển lời của bà Tôn Mai sang chiếc micrô dự phòng. Bà không nhìn thấy chúng tôi, nhưng vẫn bắt được nhịp. “Có những căn nhà,” giọng bà vang lên, “chỉ cần còn tiếng ai đó gọi mình trở về thì chưa bao giờ thật sự tối.” Khán phòng im xuống. Trong ba mươi giây, Duy Khang nối lại đường truyền. Tôi đưa tiếng mưa về đúng vị trí, ra hiệu diễn viên tiếp tục và khép sự cố như thể nó vốn nằm trong kịch bản. Khi cảnh kết thúc, những người góp giọng ở phía sau vỗ tay trước cả khán giả. Duy Khang ngả người trên ghế. “Cô vừa lấy tiếng mưa che một đường truyền chết.” “Tôi lấy câu chuyện che nó. Tiếng mưa chỉ giúp khán giả không nghe thấy chúng ta hoảng.” Minh Khiêm bước vào phòng. Tôi tưởng anh sẽ hỏi vì sao tự ý đổi thứ tự. Anh đặt tập giấy bị rơi lên bàn, nói với toàn bộ nhóm: “Từ hôm nay, khi có sự cố trên sóng, quyết định âm thanh của Thanh Du là quyết định cuối. Ai cần phản đối, đợi khi đèn đỏ tắt.” Đó là sự công nhận công khai đầu tiên tôi nhận được ở Vân Thanh. Nó không phải lời khen. Nó là quyền hành động, vì thế có giá trị hơn nhiều. Nhược Lam đứng ở cửa, hai tay khoanh trước ngực. “Buổi diễn tập được cứu, nhưng đoạn giới thiệu nhà tài trợ chưa phát.” “Tệp đó chưa qua đối chiếu phạm vi,” tôi nói. “Chỉ là một đoạn dài hai mươi giây, dùng giọng đã được làm mượt.” “Giọng được làm mượt vẫn thuộc về một người.” Cô ta mỉm cười. “Cô Lạc, nếu kiểm tra từng hơi thở, chúng ta sẽ không bao giờ lên sóng.” Bà Tôn Mai vừa bước vào, nghe đúng câu cuối. “Vậy đừng dùng hơi thở của chúng tôi để kiếm tiền,” bà nói. Nhược Lam không thể đáp lại mà không làm mình xấu đi. Cô ta gật đầu với bà, rồi rời khỏi phòng. Bà Tôn Mai quay sang tôi. “Cô làm đúng. Nhưng người mềm giọng chưa chắc mềm lòng đâu.” “Tôi biết.” “Cô biết mà mắt vẫn nhìn theo giám đốc Tạ suốt lúc anh ấy vào à?” Tôi suýt làm rơi bút. Bà cười, đi mất. Người từng dạy học bốn mươi năm quả nhiên nhận ra một câu không thật rất nhanh. May mà bà chưa hỏi tôi câu nào. Sau buổi diễn tập, chúng tôi ở lại nghe lại bản ghi thô. Không ai được phép chỉ sửa phần nghe khó chịu rồi bỏ qua nguyên nhân. Duy Khang tìm thấy đầu nối lỏng ở đường truyền. Tôi ghi thêm một thiết bị dự phòng. Minh Khiêm gọi cho thư viện, xin lỗi người phụ trách vì đã để họ chờ trong im lặng. Gần nửa đêm, bụng Duy Khang kêu to hơn chiếc quạt thông gió. Anh tuyên bố mình sắp hy sinh vì nghệ thuật rồi chạy xuống quán ăn đầu phố. Mười phút sau, anh nhắn bị chủ quán giữ lại tính hóa đơn cũ và bảo chúng tôi tự cứu mình. Tôi ra hành lang, thấy Minh Khiêm đặt hai hộp mì nóng trên bệ cửa sổ. “Duy Khang bán đứng lịch ăn của tôi cho anh à?” “Không. Anh ấy chỉ nói cô sẽ quên ăn nếu còn nghe thấy một lỗi chưa sửa.” “Vậy anh mua hai hộp làm gì?” “Tôi cũng còn một lỗi chưa sửa.” Chúng tôi ngồi cách nhau một chiếc ghế. Ngoài cửa kính, mưa thật bắt đầu rơi xuống con kênh. Thành phố về khuya bớt tiếng xe, khiến tiếng đũa chạm thành hộp nghe rõ lạ thường. Minh Khiêm đẩy cốc nước nóng về phía tôi. Tôi gõ hai nhịp lên thành cốc trước khi uống. Thói quen có từ thời đại học, khi tôi thường dùng âm thanh ấy báo cho người ở đầu dây rằng mình vẫn còn nghe. Đũa trong tay anh dừng lại. “Cô thường làm vậy sao?” “Làm gì?” “Gõ hai lần.” “Tôi không để ý.” Anh cúi nhìn hộp mì. “Tôi từng biết một người cũng có thói quen đó.” “Từng biết qua mạng?” Câu hỏi ra khỏi miệng nhanh hơn ý định. Minh Khiêm ngẩng lên. “Một chương trình phát thanh đêm. Người ấy dùng bí danh.” “Vậy anh biết gì về cô ấy?” “Cô ấy ghét người khác nói thay mình. Khi buồn sẽ mở ấm nước, nhưng thường quên rót. Cô ấy luôn gõ hai lần trước khi kết thúc cuộc gọi.” Mưa ngoài cửa sổ dày hơn. “Tám năm rồi,” tôi nói. “Anh còn nhớ để làm gì?” “Vì có những giọng nói mình nghe không phải để nhớ. Đến lúc không còn nghe nữa mới biết nó đã ở trong đời mình.” Một câu nói đẹp thường rất nguy hiểm khi nó chạm đúng một ký ức chưa có tên. Tôi cúi xuống ăn tiếp. “Có lẽ cô ấy đã đổi giọng.” “Giọng có thể đổi. Nhịp im lặng thì khó.” Tôi nhìn anh. “Anh Minh Khiêm, anh tìm người đó hay tìm cảm giác mình từng có khi nghe cô ấy?” Anh không trả lời ngay. “Trước đây tôi nghĩ hai việc là một.” “Bây giờ?” “Bây giờ tôi biết một người không nợ mình sự xuất hiện chỉ vì mình nhớ họ.” Câu trả lời ấy cứu anh khỏi một lỗi rất cũ, nhưng chưa đủ xóa nó. Điện thoại tôi rung. Tư Nghi gửi bản lịch truy cập đã che tên. Trong ba tháng qua, kho Hạ Vũ được mở bốn lần. Hai lần bởi kỹ sư để bảo trì. Một lần bởi Minh Khiêm. Lần cuối đến từ phòng nội dung thương mại, nhưng người dùng bị ghi bằng một mã chung. Tôi đưa màn hình cho anh. “Phòng của Nhược Lam có quyền mở kho cũ?” “Chỉ được xem mô tả phục vụ chiến dịch. Không được xuất bản ghi.” “Quyền trên giấy và quyền trong hệ thống không giống nhau.” Minh Khiêm đặt hộp mì xuống. Vẻ ấm áp vừa xuất hiện trên mặt anh biến mất. “Ngày mai tôi khóa mã chung.” “Khoan.” Anh nhìn tôi. “Nếu khóa ngay, người đang dùng sẽ biết chúng ta phát hiện. Trước hết phải ghi lại phạm vi, thiết bị và những tệp đã chạm tới.” “Cô muốn giữ cửa mở?” “Tôi muốn biết ai đã đi qua cửa trước khi thay ổ khóa.” Đó là lần đầu anh nghe theo một kế hoạch của tôi mà không sửa gì. Anh gọi Duy Khang quay lại, yêu cầu sao lưu lịch truy cập dưới sự chứng kiến của Tư Nghi. Mười lăm phút sau, Duy Khang xông vào, tay còn cầm xiên cá viên. “Tôi đã bảo đời mình sẽ hy sinh vì nghệ thuật. Không ngờ nghệ thuật gọi thật.” Chúng tôi làm đến gần sáng. Mã chung đã chạm vào mười chín tệp, trong đó có bảy giọng thuộc dự án gây quỹ và một tệp xám mang tên Hạ Vũ. Không có dấu xuất âm thanh, nhưng phần theo dõi cũ không ghi được mọi thao tác. Trước khi tắt máy, tôi nhìn lại danh sách. “Từ ngày mai, mọi bản ghi dùng cho dự án phải qua kho đối chiếu riêng. Không dùng mã chung.” Minh Khiêm gật đầu. “Cô lập quy trình. Tôi ký quyền truy cập.” “Tôi không cần anh ký để quyết định người khác được làm gì với giọng mình.” “Cô cần quyền lấy dữ liệu ra khỏi hệ thống này mà không vi phạm thỏa thuận cũ.” Lại một lần anh đúng theo cách khiến tôi bực. “Tôi sẽ viết phạm vi. Anh chỉ ký phần chuyển dữ liệu, không can thiệp kết luận.” “Được.” Khi tôi đứng lên, chân tê cứng. Minh Khiêm đưa tay nhưng dừng giữa chừng, chờ tôi tự quyết. Tôi vịn mép bàn thay vì nắm tay anh. Anh thu tay lại, không tỏ vẻ khó chịu. Chúng tôi đi ra hành lang khi trời vừa sáng. Trước cửa thang máy, anh hỏi: “Nếu cô gặp lại người từng biến mất khỏi chương trình đó, cô sẽ hỏi gì?” Tôi nhìn con số tầng chậm chạp đổi màu. “Tôi sẽ không hỏi vì sao cô ấy biến mất. Tôi sẽ hỏi trước khi cô ấy đi, có ai thật sự cho cô ấy quyền ở lại dưới tên thật không.” Cửa thang máy mở. Tôi bước vào một mình. Trước khi cửa khép, tôi thấy Minh Khiêm vẫn đứng đó, như thể câu trả lời vừa chạm đúng một nơi anh đã tránh nhìn quá lâu. Sáng hôm sau, Kiều Nhược Lam mang đến một cuốn sổ cho phép dày gần bằng cổ tay tôi. Cô đặt nó giữa bàn họp như đặt một bằng chứng không thể phản bác. “Phòng thương mại đã đối chiếu toàn bộ chiến dịch. Mọi tệp đều có mã duyệt. Nếu cô Lạc vẫn không yên tâm, xin mời tự xem.” Tôi mở trang đánh dấu. Bảy giọng từng bị mã chung chạm tới đều nằm trong danh sách. Bên cạnh mỗi dòng là phạm vi “truyền thông toàn chiến dịch”, thời hạn ba năm và một chuỗi số xác nhận. Dòng cuối ghi người phê duyệt: Tạ Minh Khiêm. Tôi nhìn anh. Minh Khiêm đang đứng phía đối diện, sắc mặt bình tĩnh đến đáng ghét. “Anh ký?” “Chuỗi số là của tôi.” “Tôi hỏi anh có cho phép dùng bảy giọng này ngoài vở kịch không.” “Không.” Nhược Lam nghiêng đầu. “Hệ thống không tự tạo chữ ký. Giám đốc Tạ có thể quên vì phê duyệt quá nhiều việc.” Minh Khiêm cầm cuốn sổ, xem kỹ ngày giờ. “Hôm đó tôi phê duyệt lịch phòng thu và quyền xem bản mô tả. Không phê duyệt phạm vi ba năm.” “Vậy anh đang nói hồ sơ của Vân Thanh là giả?” “Tôi nói cần kiểm tra.” Câu trả lời chính xác, nhưng chưa đủ. Trên giấy, anh là người đã mở cánh cửa. Trong hệ thống, quyền quản trị cũng thuộc về anh. Một người không cần nói dối hoàn hảo khi mọi dấu vết đều đang nói thay mình. Tư Nghi lật về trang đầu. “Bản đồng ý gốc ở đâu?” Nhược Lam chỉ vào mã liên kết. “Lưu trong hệ thống.” “Đây là bản tổng hợp do phòng cô in. Chúng tôi cần lời đồng ý của từng người.” “Cô đang nghi ngờ năng lực pháp lý của Vân Thanh?” Tư Nghi mỉm cười. “Tôi đang làm công việc mà cô trả tiền để tránh phải làm trước hội đồng.” Duy Khang cúi đầu, giả vờ ho. Tôi chụp lại từng trang dưới sự chứng kiến của mọi người. Khi đến dòng của bà Tôn Mai, tôi thấy ngày cho phép là ba ngày trước. Nhưng bà đã nói rõ chỉ đồng ý cho vở kịch ngay từ buổi đầu. “Bà Tôn không ký phạm vi này.” Nhược Lam khoanh tay. “Có thể bà ấy đổi ý sau khi được giải thích lợi ích.” Tôi gọi cho bà ngay tại chỗ, bật loa sau khi xin phép. Bà nghe xong, giọng lạnh hơn nước trong phòng máy. “Tôi chưa đổi. Ai nói tôi đổi thì mời đến lớp cũ, tôi cho chép phạt một trăm lần.” Nhược Lam khép sổ. “Có thể nhân viên nhập nhầm một trường. Một lỗi hành chính không đáng để đình chỉ.” “Bảy lỗi giống nhau không còn là đánh máy,” tôi nói. Minh Khiêm nhìn chuỗi số mang tên mình. “Khóa toàn bộ tệp trong sổ này khỏi chiến dịch cho đến khi xác minh xong.” Nhược Lam quay phắt sang anh. “Nhà tài trợ duyệt đoạn quảng bá vào chiều nay.” “Vậy gửi họ bản không có bảy giọng này.” “Anh đang để một nhà sản xuất bên ngoài phá kế hoạch vì suy đoán.” “Cô ấy vừa gọi được một chủ thể xác nhận hồ sơ sai.” “Còn sáu người khác?” “Tôi sẽ không dùng sự im lặng của họ làm lời đồng ý.” Căn phòng lặng đi. Lần này anh bảo vệ quyền dừng của tôi trước chính người trả tiền. Nhưng sau cuộc họp, anh kéo tôi vào phòng thu trống và đóng cửa. “Cho tôi bốn mươi tám giờ,” anh nói. “Để làm gì?” “Truy nguồn chuỗi phê duyệt. Nếu có người dùng quyền của tôi, khóa ngay sẽ khiến họ xóa đường đi.” “Anh vừa khóa tệp trước mặt Nhược Lam.” “Tệp đã khóa, nhưng phiên tạo hồ sơ vẫn còn. Tôi muốn giữ bí mật việc chúng ta đang kiểm tra thiết bị.” “Từ cả người góp giọng?” “Tạm thời.” Tôi bật cười, không vui chút nào. “Anh vẫn nghĩ bảo vệ một người nghĩa là quyết định họ nên biết gì.” “Nếu công khai lúc này, người làm giả sẽ dọn sạch.” “Nếu im lặng, những người có giọng bị dùng sai vẫn đi thu như không có chuyện gì. Anh muốn họ tiếp tục đặt niềm tin vào một hệ thống đang điều tra chính nó.” “Tôi muốn có bằng chứng đủ để bảo vệ họ lâu dài.” “Bằng cách tước quyền quyết định trong bốn mươi tám giờ?” Minh Khiêm siết quai đồng hồ. “Tôi không yêu cầu cô bỏ qua. Chỉ yêu cầu chưa công bố.” “Và nếu trong hai ngày ấy một đoạn lọt sóng?” “Tôi chịu trách nhiệm.” “Giọng là của họ. Anh lấy gì chịu thay?” Câu hỏi khiến anh im lặng. Tôi mở cửa. “Anh có thể điều tra kín phần quyền quản trị. Tôi sẽ báo cho bảy người rằng hồ sơ phạm vi của họ có sai lệch và tạm khóa sử dụng. Tôi không nêu nghi phạm.” “Thanh Du.” Đây là lần đầu anh gọi tên tôi mà không có họ. Một âm tiết ngắn cũng đủ làm nhịp tim phản bội lý trí. Tôi quay lại. “Đừng dùng cách gọi thân thiết để đổi lấy sự im lặng.” Anh buông tay khỏi quai đồng hồ. “Tôi xin lỗi.” Lời xin lỗi đến ngay, không kèm giải thích. Tôi ghét việc nó làm cơn giận của mình mất chỗ bám. “Bốn mươi tám giờ,” anh nói lại, chậm hơn. “Cô thông báo phần họ cần biết. Tôi không can thiệp. Nhưng xin cô chưa công bố chuỗi số ra ngoài nhóm xác minh.” Lần này anh hỏi, không ra lệnh. “Tôi đồng ý giữ chuỗi số trong nhóm, với điều kiện Tư Nghi giữ bản sao và người góp giọng có quyền rút ngay.” “Được.” Chiều đó, cả bảy người đều chọn tạm dừng. Không ai nổi giận vì được thông báo. Họ chỉ hỏi một câu giống nhau: giọng của tôi đã đi đâu? Tôi chưa thể trả lời. Bà Tôn Mai mang đến một túi quýt, chia cho cả nhóm như thể chúng tôi mới là những người cần được trấn an. “Các cô cậu cứ tìm cho rõ,” bà nói. “Tôi không sợ bị nghe. Tôi sợ người ta làm tôi nói điều mình chưa từng nói.” Minh Khiêm nhận một quả quýt từ bà bằng hai tay. “Cháu xin lỗi vì hệ thống của cháu khiến bác phải lo.” “Xin lỗi sau khi tìm ra vẫn chưa muộn. Nhưng đừng xin lỗi thay cho người khác.” Bà nói xong, quay sang kể cho Duy Khang chuyện học sinh cũ. Minh Khiêm đứng yên với quả quýt trong tay. Tôi hiểu vì sao anh muốn điều tra kín. Nếu mã phê duyệt thật sự bị lấy từ quyền của anh, anh vừa là người chịu trách nhiệm vừa là nghi phạm dễ thấy nhất. Công khai quá sớm có thể phá chứng cứ. Nhưng hiểu không có nghĩa tôi giao cho anh quyền định đoạt. Tối đó, chúng tôi chia việc. Duy Khang kiểm tra thiết bị đã mở phiên quản trị. Tư Nghi giữ bản sao hồ sơ và liên lạc với bảy người. Tôi dựng lại từng lần phạm vi bị thay đổi. Minh Khiêm chỉ được cung cấp quyền truy cập, không được tự xóa hay sửa bất cứ dấu vết nào mang tên mình. Anh đọc danh sách phân quyền, khẽ nhướng mày. “Cô xếp tôi cuối cùng.” “Anh vừa là người giữ chìa khóa vừa có tên trên cửa. Anh muốn đứng đầu mới đáng lo.” “Cũng hợp lý.” Nhược Lam gửi ba tin nhắn thúc tiến độ. Tin cuối cùng nhắc rằng nếu không giao đoạn quảng bá đúng hạn, phí tài trợ sẽ bị cắt một phần ba. Tôi đưa màn hình cho Minh Khiêm. “Đây là cái giá đầu tiên.” Anh đọc xong, tắt điện thoại. “Không dùng bảy giọng.” “Anh chắc chứ?” “Cô đang hỏi hay thử tôi?” “Cả hai.” “Vậy câu trả lời cho cả hai là chắc.” Chúng tôi thay đoạn quảng bá bằng giọng trực tiếp của hai diễn viên đã đồng ý rõ. Nhà tài trợ không hài lòng, nhưng không thể nói công khai rằng họ cần giọng của những người đã rút. Đến nửa đêm, Duy Khang tìm thấy điều đầu tiên đáng ngờ. Chuỗi phê duyệt của Minh Khiêm không được tạo từ máy tính trong phòng anh. Nó xuất hiện qua một phiên chung dành cho những buổi duyệt có nhiều bộ phận. “Phiên đó ai dùng được?” tôi hỏi. “Giám đốc chương trình, kỹ thuật trưởng và phòng nội dung thương mại, nếu đã được cấp lượt duyệt trong ngày.” “Nhược Lam?” “Có thể. Nhưng tên phiên chỉ ghi người mở đầu là giám đốc Tạ.” Tôi nhìn Minh Khiêm. Anh không né ánh mắt. “Tôi mở phiên cho cuộc họp tài trợ,” anh nói. “Tôi rời phòng mười phút để nghe điện thoại.” “Anh có khóa máy không?” “Không.” Một lỗi rất nhỏ. Một cái giá rất lớn. “Vậy mã không chứng minh anh cố ý,” tôi nói. “Nhưng nó chứng minh anh đã để quyền của mình nằm lại trong một căn phòng đầy người có lợi ích.” “Đúng.” Anh không tự bào chữa. Điều đó khiến tôi dễ tin hơn, nhưng chưa thể tin hoàn toàn. Duy Khang chỉ vào một khoảng trống trong lịch. “Có người đã chép lượt duyệt sang một thiết bị khác. Tôi cần số máy để tìm tiếp.” “Bao lâu?” Minh Khiêm hỏi. “Ít nhất một ngày.” Ngoài cửa, đèn hành lang lần lượt tắt theo giờ tiết kiệm điện. Chúng tôi chỉ còn ánh sáng xanh từ màn hình. Bốn mươi tám giờ của Minh Khiêm đang trôi. Còn thời hạn của nhà tài trợ thì không chờ ai. Trên màn hình, tên tôi trong lịch sản xuất bỗng chuyển từ màu xanh sang màu xám. Quyền truy cập vai trò nhà sản xuất đã bị thu hồi. Tôi thử mở lại lịch sản xuất. Màn hình chỉ hiện một dòng: quyền của bạn đã hết hiệu lực. Nhược Lam gọi đến ngay sau đó. “Nhà tài trợ cho rằng cuộc kiểm tra của cô gây chậm tiến độ. Từ giờ, phòng nội dung sẽ tiếp quản.” “Cô không có quyền chấm dứt hợp đồng của tôi.” “Không. Nhưng chúng tôi có quyền thay người điều phối trên hệ thống.” Một cách diễn đạt rất đẹp cho hành động bịt mắt người kiểm tra. Minh Khiêm giật điện thoại khỏi tay tôi, bật loa. “Khôi phục quyền cho cô Lạc.” Nhược Lam vẫn mềm giọng. “Hội đồng điều hành vừa biểu quyết. Anh có thể phản đối vào sáng mai.” “Cô ấy còn quyền dừng phát trong hợp đồng.” “Quyền đó chỉ dùng được nếu cô ấy là nhà sản xuất đang phụ trách. Hiện tại, tên cô ấy đã được gỡ.” Cuộc gọi kết thúc. Tư Nghi nhìn tôi. Câu hỏi cô từng đặt ra đã thành sự thật nhanh hơn cả dự đoán. Quyền gắn vào một người có thể bị loại cùng người đó. “Chúng ta còn bản sao,” Duy Khang nói. “Tôi có thể cho cô dùng tài khoản của tôi.” “Không. Như vậy họ sẽ có lý do nói chúng ta truy cập trái phép.” Minh Khiêm lấy áo khoác. “Tôi sẽ triệu tập họp khẩn.” “Rồi sao? Anh bảo tôi chờ đến khi anh lấy lại quyền cho tôi?” “Ít nhất đừng hành động trước khi biết kết quả.” Lại là chờ. Tôi nhìn anh. “Anh có biết điều tệ nhất của việc bị người khác quyết định thay không? Không phải kết quả luôn xấu. Mà là mình dần quên cảm giác tự chọn.” Tôi gọi cho ba mươi bảy người góp giọng, mời họ đến phòng làm việc của nhóm tôi bên kia con kênh. Không cần quyền trên hệ thống Vân Thanh để hỏi một con người xem họ đã đồng ý điều gì. Tư Nghi lập một kho đối chiếu độc lập. Mỗi người tự đọc lại phạm vi, ghi thời điểm xác nhận và chọn một trong ba trạng thái: tiếp tục, thu hẹp hoặc rút hoàn toàn. Mọi thay đổi đều được gửi đồng thời cho Vân Thanh, nhà sản xuất và đại diện hội đồng. Bà Tôn Mai đến đầu tiên. “Cô bị đuổi à?” “Chưa hẳn. Họ chỉ lấy ghế rồi bảo tôi vẫn được ngồi.” Bà đặt túi quýt mới lên bàn. “Vậy đứng làm.” Đến chiều, hai mươi chín người đã hoàn tất. Năm người thu hẹp phạm vi. Tám người tạm rút. Không ai chọn mở rộng. Điều quan trọng hơn nằm ở dấu thời gian. Ba người nhận được thư đề nghị dùng giọng cho “truyền thông toàn chiến dịch” sau khi họ đã xác nhận phạm vi hẹp với chúng tôi. Thư mang biểu tượng Vân Thanh, nhưng đường gửi đi từ một dịch vụ thương mại bên ngoài. Duy Khang nhìn ảnh chụp. “Nếu tìm được thiết bị gửi những thư này, chúng ta nối được với phiên đã chép.” “Cậu tìm mà không vào hệ thống được không?” “Dữ liệu trên thư thuộc về người nhận. Họ đồng ý cung cấp thì được.” Lần đầu tiên, chuỗi bằng chứng không phụ thuộc vào chìa khóa của Minh Khiêm. Tối muộn, anh xuất hiện ở cửa phòng làm việc. Áo khoác ướt mưa, tóc không còn ngay ngắn. “Hội đồng từ chối khôi phục quyền cho cô trước khi nhà tài trợ xem xét.” “Tôi đoán được.” “Tôi đã nộp phản đối bằng văn bản.” “Tốt.” Anh nhìn căn phòng chật, nơi ba mươi bảy hồ sơ giấy đang được phân theo màu. “Cô dựng lại tất cả ở đây?” “Không phải tất cả. Chỉ phần đáng lẽ phải thuộc quyền người góp giọng từ đầu.” Tư Nghi đưa anh bản quy tắc. “Muốn xem phải ký rằng anh không được dùng dữ liệu cho mục đích khác.” Minh Khiêm ký không do dự. Tôi thấy một thoáng mệt mỏi trong mắt anh, nhưng không mềm lòng. Sửa một lỗi đúng cách không biến nó thành ân huệ. Sáng hôm sau, Nhược Lam công bố người thay tôi phụ trách sản xuất. Tên tôi biến mất khỏi trang giới thiệu chương trình. Cùng lúc, nhà tài trợ gửi tối hậu thư: nếu không giao đoạn quảng bá có giọng tổng hợp vào sáu giờ tối, họ sẽ rút phí và hủy suất ra mắt toàn thành phố. Giọng tổng hợp là một đoạn được tạo từ nhiều mẫu thật để đọc câu chưa ai trực tiếp nói. Vấn đề không nằm ở công cụ. Vấn đề là bảy mẫu trong đó không có quyền sử dụng rộng như hồ sơ tuyên bố. Minh Khiêm gọi tôi từ phòng họp. “Cho tôi đến tối.” “Anh lại muốn tôi chờ?” “Tôi đang cố giữ suất phát để nhóm cô không mất tiền.” “Còn tôi đang cố giữ lời đã hứa với những người đưa giọng cho mình.” Tôi mở hồ sơ của chính tôi trong kho độc lập. Hai năm trước, tôi từng góp một câu dẫn ẩn danh cho bản thử nghiệm của Vân Thanh. Phạm vi chỉ là thử nội bộ. Đoạn quảng bá mới lại có một nhịp thở và âm cuối giống hệt. Nếu rút giọng mình, tôi sẽ vi phạm điều khoản tiến độ, mất toàn bộ phí sản xuất và cho hội đồng lý do chính thức loại nhóm. Nếu không rút, tôi không còn tư cách yêu cầu người khác bảo vệ ranh giới. Tôi nhấn xác nhận rút quyền. Thư được gửi lúc năm giờ mười hai phút, kèm bản đối chiếu âm thanh và yêu cầu tạm dừng đoạn quảng bá. Mười phút sau, suất ra mắt của nhóm tôi bị hủy. Duy Khang chửi thề rồi nhớ có bà Tôn Mai ở đó, lập tức xin lỗi. Bà chỉ vỗ vai anh. Tôi tắt màn hình. Hai tháng tiền lương, một cơ hội đổi đời và tên của tôi trên chương trình cùng biến mất trong chưa đầy mười phút. Minh Khiêm đến khi căn phòng đã vắng. Anh đặt trước mặt tôi quyết định của hội đồng và một thiết bị lưu trữ cũ. “Anh đến bảo tôi đã hành động quá sớm à?” “Không.” “Vậy đây là gì?” “Bản ghi thô của Hạ Vũ. Tôi đã xin quyền từ người giữ hồ sơ ẩn danh để mở nó trước mặt cô.” Tôi nhìn thiết bị, không chạm vào. “Tại sao bây giờ?” “Vì mẫu giọng cô vừa rút có cùng một dấu nền với tệp này. Nếu tôi đúng, điều cô giấu và điều hệ thống giấu đang nằm trong cùng một chuỗi.” Ngoài cửa sổ, mưa bắt đầu rơi. Minh Khiêm không tự cắm thiết bị vào máy. Anh đợi tôi. Lần này, quyền mở cánh cửa nằm trong tay tôi. Tôi cắm thiết bị vào máy. Tệp duy nhất bên trong dài bốn mươi ba phút. Ngày tạo cách đây tám năm, không có tên thật, chỉ ghi Hạ Vũ và một dòng phạm vi: phát một lần trong chương trình đêm, không dùng lại. “Tôi sẽ mở,” tôi nói. “Nhưng trước hết anh trả lời. Vì sao anh truy cập tệp này ba tháng trước?” Minh Khiêm ngồi phía bên kia bàn. “Vì một đoạn thử quảng bá có nhịp nói giống Hạ Vũ. Tôi sợ kho cũ bị dùng làm nguồn.” “Anh đã báo cho ai?” “Duy Khang. Chúng tôi theo dõi lịch truy cập, nhưng chưa có kết luận đủ để công bố.” “Và anh lại chọn giữ kín.” “Đúng.” Một câu trả lời thành thật vẫn có thể làm người nghe lạnh đi. Tôi nhấn mở tệp. Tiếng rè cũ vang lên, tiếp theo là tiếng mưa đập vào cửa kính. Một giọng nữ trẻ cất lời. “Chào anh. Tối nay tôi không muốn kể chuyện. Tôi chỉ muốn nghe một người khác còn thức.” Tôi đã chuẩn bị để nghe chính mình. Vẫn không chuẩn bị được cho cảm giác giọng nói hai mươi mốt tuổi đi xuyên qua căn phòng, đặt vào tay tôi một phiên bản đã bị bỏ lại quá lâu. Từ bản ghi, giọng Minh Khiêm trẻ hơn bây giờ trả lời: “Vậy cô không cần kể. Tôi có thể ngồi ở đây cho đến khi ấm nước của cô ngừng kêu.” Tiếng ấm nước sôi trong nền. Hai nhịp gõ lên thành cốc. Minh Khiêm nhắm mắt. Tôi dừng tệp. “Đủ rồi.” Anh mở mắt, nhìn tôi. Không còn sự dè dặt của một người đang đoán. “Hạ Vũ là em.” Tôi không phủ nhận. Tám năm trước, tôi là sinh viên năm cuối, ban ngày học, ban đêm nhận việc thu lời quảng cáo để trả viện phí cho mẹ. Một khách hàng đã cắt những câu tôi đọc, ghép thành lời giới thiệu cho sản phẩm tôi chưa từng nhận. Khi tôi phản đối, họ bảo giọng nói không có chủ, chỉ bản ghi mới có giá. Tôi gọi đến chương trình đêm dưới tên Hạ Vũ vì không muốn ai biết mình đã ngu ngốc ký một tờ giấy không đọc kỹ. Minh Khiêm là người trực máy. Anh không khuyên tôi chịu đựng, cũng không hứa sẽ giải quyết. Anh chỉ hỏi tôi muốn đoạn ghi ấy biến mất hay muốn lấy lại quyền quyết định. Suốt hai trăm mười bảy đêm sau đó, chúng tôi nói chuyện mà không trao tên thật. Đêm cuối cùng, anh hẹn tôi đến phòng phát thanh sau khi chương trình kết thúc. Tôi đã đứng bên kia đường, nhìn thấy anh nhận một phong bì rồi đi cùng người của công ty từng dùng giọng tôi. Tôi tưởng anh bán thông tin để đổi lấy công việc. Tôi không bước qua đường. Không gọi lại. Một tuần sau, tài khoản Hạ Vũ bị xóa theo yêu cầu của chính tôi. Minh Khiêm nghe xong, hỏi rất khẽ: “Em đã ở đó?” “Bên kia đường.” “Phong bì là bản chấm dứt sử dụng giọng của em. Tôi nhờ cố vấn trường buộc họ ký. Người đi cùng tôi là nhân viên mang hồ sơ.” Một hiểu lầm kéo dài tám năm được giải bằng ba câu. Nó không làm tám năm quay lại. “Tại sao anh không nói trong chương trình?” “Vì em bảo không được hành động nếu chưa hỏi. Tôi định đưa bản giấy cho em rồi xin phép công bố.” “Sau đó anh tìm tôi?” “Kho Hạ Vũ không có tên thật. Tôi chỉ biết tiếng ấm nước, hai nhịp gõ và những điều em chọn kể.” Anh đặt bàn tay lên mặt bàn, không tiến gần hơn. “Tôi đã nghĩ nếu giữ mọi bản ghi nguyên vẹn, một ngày nào đó em sẽ quay lại. Bây giờ tôi mới hiểu giữ một giọng nói không phải giữ một người.” Tôi nhìn thiết bị cũ. “Anh nhận ra tôi từ khi nào?” “Đêm ăn mì, tôi bắt đầu nghi. Hôm nay, bản đối chiếu mới cho tôi lý do được hỏi.” “Anh vẫn chưa hỏi. Anh vừa nói Hạ Vũ là em.” Minh Khiêm khựng lại. “Đúng. Tôi xin lỗi. Tôi nên hỏi.” Tôi không nói tha thứ. Ký ức riêng vừa tìm lại không xóa cuốn sổ cho phép giả, quyền của tôi bị thu hồi hay cuộc kiểm tra anh đã giấu. Nếu có, nó chỉ khiến mọi thứ khó hơn vì người mắc lỗi không còn là một giám đốc xa lạ. Điện thoại của Minh Khiêm rung. Duy Khang báo bản quảng bá bị chặn hôm trước chứa một dấu âm nền không thuộc bản thu gốc. Dấu hiệu mới cho thấy ai đó không chỉ xem mô tả. Một tệp đã thật sự đi ra khỏi kho. Tôi tháo thiết bị khỏi máy, đặt vào túi niêm phong. “Từ giờ, bản ghi Hạ Vũ do Tư Nghi giữ. Anh không được mở lại nếu chưa có lời đồng ý của tôi.” “Được.” “Chuyện tám năm trước dừng ở đây. Chúng ta xử lý việc hiện tại trước.” Minh Khiêm gật đầu. Trong mắt anh có quá nhiều điều chưa nói, nhưng lần đầu tiên, anh không dùng chúng để giữ tôi lại. Khi anh ra đến cửa, tôi gọi: “Minh Khiêm.” Anh quay lại. “Tôi đã chờ ở bên kia đường hai giờ.” Sắc mặt anh thay đổi. Tôi nói tiếp trước khi lòng mình mềm đi. “Đừng khiến ba mươi bảy người kia cũng phải đứng ngoài một cánh cửa do anh khóa.” Anh khép mắt một giây. “Không nữa.” Cửa đóng lại. Tôi mở kho đối chiếu, chuyển trạng thái giọng của mình từ tạm rút sang cấm dùng ngoài sự cho phép mới. Sau tám năm, Hạ Vũ đã có tên thật trong hồ sơ. Nhưng quyền nói tên ấy vẫn thuộc về tôi. Sáng hôm sau, Minh Khiêm triệu tập nhóm xác minh tại phòng làm việc của tôi, không phải Vân Thanh. Anh đứng trước ba mươi bảy hồ sơ, nói thẳng điều đã giấu. “Ba tháng trước, tôi phát hiện dấu hiệu kho cũ bị dò tìm. Tôi đã cho dựng một kho giọng mồi. Đó là những đoạn bị làm thiếu một phần, có gắn âm nền riêng để nhận ra nếu bị lấy đi.” Tư Nghi hỏi: “Anh có quyền tạo bản sao từ giọng của người góp giọng không?” “Hợp đồng nội bộ cho phép tạo bản kiểm tra an toàn.” “Anh có báo mục đích theo dõi cho họ không?” “Không.” “Vậy về giấy tờ có thể đúng, về đồng thuận vẫn thiếu.” “Đúng.” Minh Khiêm không né câu nào. Anh giải thích kho mồi không được phép rời phòng máy, mỗi đoạn chỉ có vài âm tiết và không thể tạo thành câu trọn vẹn. Dấu nền khác nhau giúp xác định tệp đã đi qua nhánh nào. Duy Khang mở bản quảng bá bị chặn. Dưới lớp nhạc có một tiếng rung rất thấp, lặp sau mỗi bảy nhịp. Đó là dấu của nhánh phòng nội dung thương mại. “Như vậy là Nhược Lam?” tôi hỏi. “Chưa đủ,” Duy Khang đáp. “Nhiều người trong phòng cô ấy dùng chung đường xuất. Dấu này chỉ nói tệp đi qua đó.” Minh Khiêm đặt quyền quản trị lên bàn bằng một văn bản bàn giao tạm thời. “Từ giờ Tư Nghi giữ kho mồi. Tôi không được truy cập một mình. Mọi bản sao sẽ xóa sau khi hội đồng quyết định.” Tôi đọc kỹ. “Anh tự rút quyền trước khi có kết luận?” “Người thiết kế cách theo dõi không nên tự xác nhận mình vô can.” Đây là việc anh đáng lẽ phải làm từ đầu. Nhưng muộn vẫn tốt hơn không làm. Chúng tôi chưa kịp kiểm tra tiếp thì điện thoại mọi người đồng loạt rung. Kiều Nhược Lam đã đăng một đoạn âm thanh dài một phút lên trang nội bộ dành cho nhà tài trợ. Trong đó có giọng tôi nói: “Câu chuyện của bà Tôn rất hợp để kéo người nghe. Nếu cắt gọn phần phản đối, chúng ta sẽ có một đoạn quảng bá tốt.” Ngay sau đó là tiếng tôi cười. Đoạn ghi nghe sạch, liền mạch và đủ tàn nhẫn. Duy Khang nhìn tôi. “Cô có nói câu này không?” “Tôi từng nói hai nửa, ở hai ngày khác nhau.” Ngày đầu, tôi nhận xét câu chuyện của bà Tôn có sức giữ người nghe. Ngày sau, tôi nói nếu cắt phần phản đối khỏi biên bản thì đoạn quảng bá dù tốt cũng không được dùng. Ai đó xóa chữ “dù” và phần sau, ghép tiếng cười từ một cuộc trò chuyện khác. Nhược Lam gọi đến. “Tôi rất tiếc,” cô ta nói. “Nhưng nhà tài trợ cần biết người đang tố chúng tôi cũng dùng câu chuyện riêng để quảng bá nhóm mình.” “Cô có bản thô không?” “Đoạn này được gửi ẩn danh.” “Vậy tại sao cô công bố trước khi xác minh?” “Vì công chúng có quyền biết.” Cô ta đang dùng chính ngôn ngữ của tôi, bẻ nó thành vũ khí. Bà Tôn Mai gọi ngay sau đó. Tôi bắt máy mà cổ họng khô cứng. “Bác đã nghe.” “Tôi có thể giải thích.” “Vậy giải thích đi.” Tôi kể đúng những gì đã xảy ra, không yêu cầu bà tin. Sau vài giây, bà hỏi: “Bản đầy đủ còn không?” “Có. Nhưng thuộc kho Vân Thanh, cháu đang bị khóa quyền.” “Vậy tìm nó. Trước khi có, tôi rút khỏi cả chương trình.” Tôi nhắm mắt. “Cháu hiểu.” Bà không mắng. Sự dè dặt trong giọng bà đau hơn mọi lời nặng. Trong một giờ, mười một người góp giọng tạm dừng. Trang của nhóm tôi nhận hàng trăm bình luận cáo buộc lợi dụng người yếu thế. Khách hàng khác hoãn hợp đồng. Cái mất lần này không thể lấy lại bằng một lời xin lỗi hay một bản đính chính muộn. Minh Khiêm đề nghị công bố rằng đoạn ghi bị cắt. Tôi lắc đầu. “Chưa có bản thô, lời anh chỉ giống chống lưng.” “Tôi biết nó bị cắt.” “Biết không phải bằng chứng.” “Ít nhất để tôi nói cô không có quyền truy cập vào trang đã đăng.” “Điều đó chỉ chứng minh tôi không tự đăng. Không chứng minh tôi chưa từng nói.” Tư Nghi đồng ý với tôi. Chúng tôi phát một thông báo ngắn: đoạn âm thanh đang được yêu cầu đối chiếu; người góp giọng có thể tạm rút mà không chịu phạt; nhóm tôi không đề nghị ai tin trước khi có bản thô. Đó là lựa chọn đúng và cũng là lựa chọn khiến tôi trông yếu nhất. Tối đến, căn phòng chỉ còn tôi và Minh Khiêm. Anh đặt một hộp cơm trước cửa, không bước vào. “Tôi không cần anh chăm sóc vì thấy có lỗi.” “Tôi mua cho cả nhóm. Mọi người ăn rồi.” “Anh có thể về.” “Tôi sẽ ở hành lang. Không vào nếu em không muốn.” Tôi nhìn anh qua khung cửa. “Tôi chưa cho phép anh gọi em.” Anh gật đầu. “Tôi xin lỗi, cô Lạc.” Anh ngồi xuống chiếc ghế ngoài hành lang thật. Không gõ cửa, không nhắn tin, không biến sự chờ đợi của mình thành áp lực buộc tôi mềm lòng. Gần nửa đêm, Duy Khang gửi một phát hiện. Đoạn cắt mang một tiếng đóng cửa rất nhỏ ở giữa câu. Âm đó chỉ có trong phòng họp thương mại tầng hai. Bản thô có thể nằm trên thiết bị ghi dự phòng tại đó. Nhưng thiết bị đã bị báo hỏng và chuyển đi bảo trì từ sáng. Người ký lệnh chuyển là Kiều Nhược Lam. Tôi mở cửa. Minh Khiêm vẫn ngồi ngoài, hộp cơm chưa động đến. “Tìm nơi bảo trì,” tôi nói. Anh đứng lên. “Cô muốn tôi đi cùng không?” Tôi nhìn cơn mưa ngoài cửa kính rồi đưa anh một chiếc ô. “Đi cùng. Nhưng lần này, không ai tự lấy bằng chứng về giữ riêng.” “Được.” Chúng tôi bước vào thang máy. Khoảng cách giữa hai người chỉ một cánh tay, nhưng những gì chưa được tha thứ vẫn đứng ở giữa như một bức tường. Nơi bảo trì nằm trong một khu công nghiệp phía bắc thành phố. Chúng tôi đến lúc gần một giờ sáng, cùng Tư Nghi và một đại diện hội đồng. Nhân viên trực đêm kiểm tra giấy bàn giao rồi lắc đầu. “Thiết bị này chưa được chuyển đến.” Minh Khiêm đưa bản ký nhận. “Hệ thống ghi xe lấy lúc chín giờ mười lăm.” “Xe có đến, nhưng kiện hàng bị đổi tại cổng. Camera chỉ lưu biển số.” Tư Nghi yêu cầu lập biên bản. Không ai được tự ý đi tìm thiết bị trong bóng tối như phim trinh thám. Chúng tôi lấy dữ liệu cổng, giờ xe vào và tên người đặt chuyến. Duy Khang đối chiếu từ xa, tìm được một chi tiết khác. Phiên quản trị mang tên Minh Khiêm từng được sao chép sang máy tính xách tay dùng cho các buổi giới thiệu nhà tài trợ. Thời điểm thiết bị đó xuất hiện trùng với lúc cuốn sổ cho phép được sửa. “Máy thuộc phòng nội dung,” anh nói qua điện thoại. “Nhưng nhiều người có thể mượn.” “Chúng ta vẫn thiếu người sử dụng,” tôi đáp. “Có một dấu vân tay đăng nhập từ thẻ nhân viên. Chỉ là phần tên bị xóa khi máy được đặt lại.” Tư Nghi hỏi: “Khôi phục được không?” “Có thể. Cho tôi đến sáng.” Trên đường về, Minh Khiêm nói điều anh vẫn chưa nói hết. “Kho mồi không chỉ dùng để theo dõi.” Tôi quay sang. “Một bản quảng bá thử đã lọt vào buổi giới thiệu kín tuần trước. Nó dùng các đoạn mồi, nhưng hệ thống làm đầy phần thiếu bằng giọng thật từ kho cũ.” “Có ai nghe?” “Mười bốn đại diện nhà tài trợ.” “Và anh giấu?” “Tôi cho dừng ngay, yêu cầu xóa bản nhận và tin chưa có bản sao ra ngoài.” “Nhưng đoạn chúng ta chặn có cùng dấu. Nghĩa là anh sai.” “Đúng.” Kế hoạch kín của anh không chỉ thiếu đồng thuận. Nó đã tạo lối để một quảng bá trái phạm vi thật sự lọt sóng, dù chỉ trong phòng kín. Mười bốn người đã nghe những giọng chưa từng cho phép nói câu ấy. Tôi nhìn ra cửa xe. Hàng đèn bên đường kéo dài như một dãy dấu gạch không có điểm kết. “Anh đã khiến người góp giọng mất thứ không thể lấy lại.” “Tôi biết.” “Không. Anh biết một tệp lọt ra. Họ mất quyền được quyết định ai nghe mình trước khi việc đó xảy ra.” Minh Khiêm không xin tôi hiểu. Anh gọi Tư Nghi, yêu cầu thêm sự cố này vào báo cáo và thông báo cho toàn bộ người có mẫu bị dùng trước sáng. Đó là hành động đúng. Nó cũng đồng nghĩa anh tự đặt tên mình vào lỗi nghiêm trọng nhất. Khi về đến phòng làm việc, tôi mở cuộc họp với ba mươi bảy người. Tôi kể sự thật về buổi giới thiệu kín, kho mồi và phạm vi đã bị vượt. Minh Khiêm đứng bên cạnh, nhận toàn bộ phần trách nhiệm của mình. Không ai nói trong gần một phút. Bà Tôn Mai hỏi: “Anh Tạ, nếu cô Lạc không phát hiện, anh định bao giờ báo?” “Khi có kết luận về người lấy tệp.” “Vậy vẫn là anh chọn lúc chúng tôi được biết.” “Vâng. Tôi đã sai.” Mười chín người rút hoàn toàn. Những người còn lại yêu cầu hội đồng độc lập trước khi chương trình tiếp tục. Uy tín của Minh Khiêm ở Vân Thanh gần như sụp ngay trong căn phòng nhỏ. Tôi cũng còn một sự thật phải nói. “Tôi nhận ra Minh Khiêm từ ngày đầu đến Vân Thanh.” Anh quay sang tôi. “Tôi là chủ thể của mẫu Hạ Vũ. Tôi biết kho cũ từng giữ giọng mình, và tôi nghi đoạn quảng bá có dấu của nó. Nhưng tôi không khai báo ngay. Tôi muốn vào kiểm tra từ bên trong trước khi họ biết người có quyền phản đối đã xuất hiện.” Tư Nghi cau mày. “Cô đã biết mức nào?” “Tôi biết giọng của mình có thể là mẫu then chốt. Tôi không biết kho mồi, không biết quảng bá đã lọt buổi giới thiệu.” Bà Tôn hỏi: “Vì sao cô giấu chúng tôi?” “Vì tôi sợ nếu nói mình là người bị ảnh hưởng, Vân Thanh sẽ loại tôi khỏi cuộc kiểm tra vì xung đột lợi ích. Tôi đã chọn giữ vị trí thay vì trao cho mọi người toàn bộ thông tin để tự cân nhắc.” Căn phòng im lặng lần nữa. Tôi đã yêu cầu Minh Khiêm không quyết định thay người khác, rồi chính tôi cũng giấu một phần sự thật để đạt mục tiêu. Lý do khác nhau không làm quyền lựa chọn bị thiếu bớt. “Tôi nhận phần sai,” tôi nói. “Nếu hội đồng muốn thay tôi, tôi bàn giao kho đối chiếu. Nhưng yêu cầu làm rõ phạm vi vẫn giữ nguyên.” Tư Nghi đề nghị biểu quyết sau khi mọi người có thời gian suy nghĩ. Không ai được ép tha thứ trong lúc đang sốc. Đến sáu giờ sáng, Duy Khang gọi lại. Anh đã khôi phục được phần tên thẻ nhân viên trên máy tính xách tay. Thẻ thuộc Kiều Nhược Lam. Nhưng Tư Nghi ngăn chúng tôi kết luận ngay. Một chiếc thẻ có thể bị mượn. Cần thêm bằng chứng độc lập. Chúng tôi có ba mảnh. Thư mở rộng phạm vi được gửi từ dịch vụ do phòng Nhược Lam quản lý. Thiết bị ghi bản thô bị chuyển bằng lệnh của cô ta. Dấu âm nền dẫn về nhánh thương mại. Thẻ của cô ta mở phiên đã sao chép quyền Minh Khiêm. Mảnh cuối đến từ bà Tôn Mai. Bà tìm lại tin nhắn thoại Nhược Lam gửi hôm mời bà “đổi phạm vi”. Trong nền có tiếng chuông báo của máy tính xách tay đúng lúc hồ sơ bị sửa. Nhược Lam nói: “Cháu chỉ cần bác xác nhận đã nhận quà cảm ơn.” Bà đáp: “Nhận quýt không có nghĩa đồng ý quảng cáo.” Tin nhắn không phải lời tự thú. Nó chứng minh Nhược Lam có thiết bị, đang xử lý hồ sơ và biết bà chưa đồng ý. Tư Nghi niêm phong bốn nguồn bằng chứng. Tôi nhìn đồng hồ. Buổi phát gây quỹ bắt đầu sau mười hai giờ. Nhà tài trợ đã dọa rút, mười chín người rời chương trình, còn công chúng tin tôi cắt lời bà Tôn để quảng bá. Minh Khiêm hỏi: “Cô muốn hủy?” “Tôi muốn hỏi những người còn lại.” “Còn cô?” “Tôi sẽ không dùng giọng tổng hợp. Không dùng bất kỳ tệp cũ nào. Nếu chương trình tiếp tục, chỉ có giọng trực tiếp của người tự chọn đứng trước micrô.” “Nhà tài trợ sẽ phản đối.” “Vậy họ rút.” “Cô sẽ mất toàn bộ phí.” “Tôi đã mất rồi.” Minh Khiêm nhìn tôi rất lâu. “Tôi có thể làm gì?” “Đừng cứu tôi. Mở phòng điều khiển cho hội đồng. Giao bản ghi thô. Và khi đèn đỏ sáng, đừng quyết định thay bất kỳ ai.” Anh gật đầu. Mười giờ sau, chúng tôi trở lại Vân Thanh. Trước cửa phòng thu, Nhược Lam đang chờ với quyết định cấm tôi tham gia. Cô ta mỉm cười. “Cô Lạc, tên cô đã bị gỡ. Cô lấy tư cách gì bước vào?” Tư Nghi đưa biên bản hội đồng người góp giọng. “Tư cách đại diện do những người sở hữu giọng nói trong chương trình ủy quyền.” Tôi đặt tay lên cửa. Lần này, chiếc ghế họ lấy đi không còn quyết định tôi có được đứng trong phòng hay không. Mười tám người còn lại đồng ý tiếp tục. Không ai bị yêu cầu giải thích vì sao ở lại hay vì sao rút. Tôi chia lại kịch bản, bỏ mọi đoạn thu sẵn. Bà Tôn Mai vẫn tạm rút, nhưng cho phép dùng bản thô cuộc họp để chứng minh lời tôi bị cắt, với điều kiện phát nguyên câu và không dùng cho quảng bá. Năm phút trước giờ lên sóng, Nhược Lam đưa đoạn quảng bá cũ vào danh sách phát lần cuối. Cô ta nói nhà tài trợ sẽ rút nếu nó không xuất hiện. Đèn đỏ sáng. Diễn viên đọc cảnh kết. Trên màn hình, thông báo rút quyền từ kho độc lập lần lượt hiện lên. Đoạn quảng bá sắp bắt đầu. Tôi kéo cần âm lượng xuống đáy. “Ba mươi bảy người góp giọng vừa gửi thông báo rút quyền sử dụng ngoài kịch bản trực tiếp,” tôi nói với người nghe. “Đoạn tiếp theo không có đủ sự đồng thuận, nên chương trình tạm dừng.” Nhược Lam lao tới. Minh Khiêm chặn cô lại. “Giữ nguyên bản ghi thô,” anh nói. “Mời hội đồng vào.” Duy Khang mở nhầm ba giây tệp Hạ Vũ. Tiếng ấm nước và hai nhịp gõ vang lên. Minh Khiêm nhìn tôi, lần này không phải vì mới biết tôi là ai, mà vì cuối cùng hiểu tôi đã chọn nói dưới tên thật. Tư Nghi đặt bốn nguồn bằng chứng lên bàn. Chuỗi rút quyền chứng minh những giọng nào không được dùng. Dấu âm nền dẫn bản quảng bá về kho mồi của phòng thương mại. Dữ liệu thiết bị cho thấy quyền quản trị của Minh Khiêm bị sao chép sang máy tính xách tay. Tin nhắn của bà Tôn xác nhận Nhược Lam biết lời đồng ý chưa tồn tại. Nhược Lam vẫn nói cô chỉ muốn cứu chiến dịch. “Không ai tài trợ cho một chương trình không có cảm xúc,” cô ta nói. “Tôi biến những đoạn rời rạc thành câu chuyện khiến người ta quyên góp.” Tư Nghi đáp: “Mục đích tốt không tạo ra lời đồng ý.” Chúng tôi không cần cô ta thú nhận thêm. Bằng chứng độc lập đã đủ để hội đồng đình chỉ quyền truy cập của cô và chuyển hồ sơ sang quy trình xử lý. Tôi mở lại sóng. “Chương trình sẽ tiếp tục với giọng trực tiếp của những người đang có mặt. Tên, bí danh và phạm vi của họ sẽ được đọc đúng như họ chọn. Ai rút sẽ không bị thay bằng giọng khác.” Nhà tài trợ chính rời đi. Số tiền cam kết trên màn hình giảm gần một nửa. Tôi vẫn đẩy cần âm lượng lên. Mười tám người lần lượt bước trước micrô. Không có lớp làm mượt, có tiếng lấy hơi, giấy sột soạt và một người đọc vấp rồi tự đọc lại. Chương trình kém hoàn hảo hơn bản quảng bá. Nó cũng thật hơn. Người đọc vấp là cậu sinh viên từng muốn tên thật xuất hiện. Cậu dừng giữa câu, nhìn tôi qua lớp kính. Tôi không ra hiệu đọc tiếp. Tôi mở đường liên lạc riêng. “Bạn muốn làm lại hay dừng?” Cậu hít một hơi. “Làm lại. Và giữ cả lần vấp trong bản thô.” Tôi giơ ngón tay cái. Cậu đọc lại từ đầu, lần này chậm hơn. Không ai thay cậu bằng một bản hoàn hảo đã chuẩn bị sẵn. Ở bàn bên, Tư Nghi cập nhật phạm vi theo từng người. Ai dùng bí danh thì màn hình chỉ hiện bí danh. Ai không đồng ý lưu trữ thì bản của họ được đánh dấu xóa sau khi hội đồng nhận biên bản. Mọi thay đổi hiện cùng lúc trên màn hình phòng thu và máy của người góp giọng. Nhược Lam ngồi ở góc phòng dưới sự giám sát, không còn quyền chạm vào thiết bị. Cô ta nhìn số tiền quyên góp giảm rồi nói: “Các người đang biến một chương trình cảm xúc thành buổi đọc điều khoản.” Tôi không quay lại. “Không. Chúng tôi đang để cảm xúc thuộc về đúng người.” Nhà tài trợ chính vừa rút, những khoản quyên góp nhỏ bắt đầu tăng. Một thư viện ở ngoại ô gửi lời nhắn rằng họ chấp nhận nhận ít thiết bị hơn, miễn chương trình không dùng sai giọng. Một chủ tiệm sách đề nghị bù tiền cho phòng đọc đầu tiên. Chúng tôi không đọc liên tiếp từng lời nhắn trên sóng. Diễn viên chỉ nói ngắn gọn rằng người nghe đang lựa chọn tiếp tục cùng chương trình. Minh Khiêm đứng sau Tư Nghi, làm đúng một việc anh được giao: bàn giao lịch truy cập và xác nhận từng tệp đã khóa. Khi một quản lý yêu cầu anh dùng quyền giám đốc mở lại đoạn quảng bá, anh tháo thẻ quyền khỏi cổ, đặt lên bàn. “Tôi không còn quyền đó,” anh nói. “Và kể cả còn, tôi cũng không dùng.” Người quản lý dọa hội đồng sẽ quy trách nhiệm toàn bộ khoản thất thoát cho anh. Minh Khiêm ký xác nhận đã nghe, nhưng không đổi quyết định. Đến cảnh cuối, một diễn viên thiếu câu đáp vì người góp giọng ban đầu đã rút. Tôi để khoảng im lặng tồn tại ba giây. Rồi bà Tôn Mai bất ngờ gọi vào đường dây của hội đồng. “Tôi chưa đồng ý trở lại,” bà nhắc trước. “Nhưng câu đó vốn là lời của tôi. Tôi muốn tự đọc một lần, trực tiếp, không lưu cho quảng cáo.” Tư Nghi xác nhận phạm vi bằng lời. Tôi hỏi lại bà có muốn bắt đầu ngay không. Khi bà nói có, Duy Khang mới mở đường truyền. Giọng bà vang lên, không được làm mượt, nhưng cả khán phòng lặng đi. “Nhà không phải nơi giữ tiếng của ta mãi mãi. Nhà là nơi ta được quyền lên tiếng và cũng được quyền im lặng.” Khoản quyên góp trên màn hình dừng giảm. Tôi không biết chúng tôi có đủ tiền cho mười hai thư viện hay không. Nhưng lần đầu trong đêm, tôi biết chính xác ai đang nói, họ đồng ý điều gì và họ có thể dừng bằng cách nào. Cuối buổi, bà Tôn vẫn ở lại trên đường dây trực tiếp. “Tôi chưa quay lại dự án,” bà nói. “Tôi chỉ xác nhận cô Lạc không cắt lời tôi để bán quảng cáo. Phần còn lại, chúng tôi sẽ xem cách họ sửa.” Một câu xác nhận có ranh giới rõ ràng cứu danh dự của tôi, nhưng không xóa thiệt hại. Tôi cảm ơn bà, không xin thêm. Khi đèn đỏ tắt, Minh Khiêm đứng trước hội đồng. “Tôi chịu trách nhiệm vì kho mồi thiếu thông báo và vì đã giấu sự cố phát thử. Từ giờ, tôi rời toàn bộ quyền kiểm soát kho giọng. Quyền phủ quyết thuộc hội đồng người góp giọng. Tôi sẽ công bố báo cáo sai phạm, kể cả phần khiến tôi mất chức.” Một thành viên hỏi: “Anh không chờ kết luận về cô Kiều sao?” “Lỗi của cô ấy không làm lỗi của tôi nhỏ đi.” Anh ký bàn giao ngay tại bàn điều khiển. Sau đó, Minh Khiêm đến trước mặt tôi. “Chương trình giữ được rồi.” “Không phải quan hệ của chúng ta.” “Tôi biết.” “Tôi chưa thể tin anh chỉ vì hôm nay anh làm đúng.” “Tôi cũng không xin cô tin ngay.” Anh lùi lại một bước, để lối ra hoàn toàn trống. Tôi bước qua anh. Ngoài hành lang, mười tám người đang ôm nhau vì buổi phát kết thúc. Bên trong phòng, chiếc ghế giám đốc của Minh Khiêm để trống. Lần đầu tiên sau tám năm, không ai ở lại để chờ người kia đoán điều mình muốn. Chúng tôi đã nói rõ. Và câu trả lời của tôi, lúc ấy, vẫn là chưa. Kết luận của hội đồng được công bố ba tuần sau. Kiều Nhược Lam bị miễn nhiệm theo quy trình nội bộ. Hồ sơ cho thấy cô ta đã dùng thiết bị thương mại để sao chép phiên quản trị, sửa phạm vi trong sổ tổng hợp và chuyển thiết bị chứa bản thô. Cô ta không phủ nhận việc muốn giữ nhà tài trợ, nhưng lý do đó không thay đổi hậu quả. Minh Khiêm nhận kỷ luật vì kho mồi và vì chậm thông báo sự cố phát thử. Anh rời chức giám đốc chương trình, không xin giảm nhẹ. Báo cáo mang tên anh được công bố đầy đủ. Nó không đẩy mọi lỗi sang Nhược Lam. Trang đầu ghi rõ: một hệ thống cho phép một người giữ quá nhiều quyền đã tạo điều kiện để sai phạm xảy ra, và chính người thiết kế hệ thống phải chịu trách nhiệm. Hội đồng người góp giọng trở thành bộ phận độc lập. Mọi người có thể xem, thu hẹp hoặc rút phạm vi qua kho đối chiếu của mình. Một lần rút có hiệu lực ngay, không cần giám đốc phê duyệt. Bà Tôn Mai đọc quy chế mới rồi đánh dấu sáu lỗi dấu câu. “Tôi quay lại với tư cách cố vấn khó tính,” bà nói. “Không góp giọng quảng cáo.” Tôi đưa bà bút đỏ. “Cháu chưa từng nghi ngờ phần khó tính.” Bà bật cười, sau đó mới ký đúng phạm vi bà chọn. Nhóm của tôi không lấy lại suất ra mắt đã mất. Hai khách hàng cũ cũng không quay lại. Danh dự được xác nhận không tự động trả hóa đơn. Chúng tôi chuyển sang căn phòng nhỏ hơn, bán bớt một bộ loa và tự sơn lại tường. Đổi lại, hợp đồng mới với Vân Thanh do chính tôi thương lượng. Không còn mục “nhà sản xuất độc lập nhưng chịu điều phối”. Nhóm tôi có quyền kiểm tra, hội đồng có quyền phủ quyết, và người góp giọng giữ quyền cuối cùng. Tôi ký sau khi Tư Nghi đọc ba lần. Duy Khang nhìn tập giấy, thở dài. “Ngày xưa người ta ký hợp đồng bằng rượu. Bây giờ chúng ta ký bằng bốn màu bút đánh dấu.” “Vì rượu không nhớ điều khoản.” Minh Khiêm không dự buổi ký. Anh chỉ gửi bản bàn giao thiết bị và một thư xin lỗi riêng cho từng người có giọng bị dùng sai. Không thư nào yêu cầu trả lời. Anh cũng không tìm tôi trong ba tuần đó. Tôi từng nghĩ nếu anh không đuổi theo, mình sẽ thấy nhẹ nhõm. Thực tế, sự tôn trọng ranh giới yên lặng hơn nhiều. Nó không tạo ra cảnh tượng để tôi dựa vào mà tức giận hay cảm động. Nó chỉ để trống một khoảng, buộc tôi tự hỏi mình muốn làm gì với khoảng ấy. Một chiều, bà Tôn đưa tôi chiếc ô Minh Khiêm từng để lại. “Cậu ấy gửi nhầm chỗ à?” tôi hỏi. “Không. Tôi lấy ở phòng họp. Cô muốn trả thì tự trả.” “Bác đang làm mai?” “Không. Tôi ghét đồ thất lạc.” Bà đi khỏi với vẻ vô tội rất thiếu thuyết phục. Tôi mang ô đến phòng thu nhỏ ở tầng một Vân Thanh. Nơi này đã tách khỏi kho cũ, chỉ dùng cho những buổi ghi trực tiếp có xác nhận từng lần. Minh Khiêm đang ngồi trước bàn điều khiển, không còn bảng tên chức vụ. Anh làm cố vấn tạm thời cho quá trình bàn giao, dưới quyền giám sát của hội đồng. Anh thấy tôi thì đứng dậy. “Cô Lạc.” “Tôi đến trả ô.” “Cảm ơn.” Anh nhận lấy, không hỏi tôi có muốn ở lại. Tôi nhìn chiếc đèn đỏ chưa bật trên bàn. “Báo cáo của anh khiến anh mất chức.” “Đúng.” “Anh có hối hận vì công bố không?” “Tôi hối hận vì đã để sự việc xảy ra. Không hối hận vì nói đúng phần mình làm.” Tôi đặt hai cốc trà nhài xuống. Một cốc cho anh, một cốc cho tôi. “Chúng ta cần nói về tám năm trước.” Minh Khiêm ngồi xuống ghế đối diện, chừa khoảng cách vừa đủ. Tôi kể về hai giờ đứng trong mưa, về cảm giác xấu hổ khi tin mình bị bán đứng, và về lý do tôi không dám hỏi. Anh kể đã chờ đến sáng trong phòng phát thanh, giữ phong bì suốt tám năm nhưng không dám dùng thông tin người nghe để truy tìm. Không ai trong chúng tôi hoàn toàn vô tội. Cũng không ai đáng bị phạt bằng một đời đoán sai. “Em chưa thể quay lại nơi đã dừng,” tôi nói. Anh khựng lại trước cách xưng hô, nhưng chỉ đáp: “Anh hiểu.” “Nhưng có thể bắt đầu ở một nơi khác.” Ánh mắt anh sáng lên rồi tự kiềm lại. “Em muốn bắt đầu thế nào?” “Cộng tác trước. Không giấu để bảo vệ. Không tự quyết thay nhau. Nếu có chuyện riêng, phải hỏi bằng lời.” “Còn tình cảm?” “Tôi vừa nói phải hỏi bằng lời, anh đã học nhanh vậy à?” Anh cười. Lần đầu tiên, nụ cười không mang theo món nợ nào. “Anh có thể theo đuổi em không?” “Có. Nhưng một lần tôi nói không là dừng.” “Được.” “Và đừng mua trà nhài mỗi ngày. Tôi còn uống cà phê.” “Điều này mới với anh.” “Vì trước đây anh chỉ biết Hạ Vũ. Bây giờ anh phải làm quen Lạc Thanh Du.” Chúng tôi cộng tác sáu tháng trước khi tôi đồng ý một cuộc hẹn không liên quan công việc. Minh Khiêm giữ đúng lời. Anh hỏi trước khi bước vào phòng, trước khi dùng một đoạn ghi, trước khi nhắc đến Hạ Vũ trong báo cáo công khai. Tôi cũng học cách nói mình cần gì, thay vì thử xem anh có đoán được không. Một năm sau buổi phát gây quỹ, phòng thu mới của nhóm tôi hoàn thành. Không lớn, chỉ đủ một bàn điều khiển, hai ghế và cửa sổ nhìn ra con kênh. Trên tường là quy tắc đầu tiên: giọng nói luôn đi cùng quyền quyết định của người cất tiếng. Minh Khiêm giúp kiểm tra thiết bị dưới tư cách đối tác, không phải người quản lý. Khi mọi người ra về, anh đặt trước mặt tôi mẫu xác nhận ghi âm chỉ có ba dòng. Mục đích: lưu bản thử đầu tiên của phòng thu. Phạm vi: riêng tư, không công bố. Tên người nói: để người nói tự chọn. Anh bật ấm nước. Tiếng sôi rất khẽ đi vào căn phòng yên tĩnh. Tôi gõ hai nhịp lên thành cốc. Minh Khiêm đặt tay gần nút ghi nhưng không chạm vào. “Lạc Thanh Du,” anh hỏi, “anh có được ghi lại câu trả lời của em dưới tên thật không?” Đèn đỏ vẫn tắt. Không có khán giả, hợp đồng lớn hay ký ức nào buộc tôi phải nói. Tôi nhìn anh, rồi tự tay bật đèn. “Có.” Lần này, giọng nói thuộc về tôi. Câu trả lời cũng vậy.