Chiếc chìa khóa đồng nằm giữa lòng bàn tay tôi, lạnh đến mức tưởng như đã ngấm hết mười hai năm mưa nắng. Ngoài phòng khách, người giúp việc đang xếp ly cho buổi công bố liên hôn. Chỉ còn vài phút nữa, tên Thẩm Trạch Ngôn và Kỷ Minh Tâm sẽ được đặt cạnh nhau trước hai gia đình.

Tôi đặt chìa khóa xuống bàn.

Trạch Ngôn nhìn nó, rồi nhìn tôi.

“Em trả lại cánh cửa, hay trả cả mười hai năm?”

Tôi đã từng nghĩ chỉ cần mình vẫn giữ được chìa khóa phòng chiếu, tôi sẽ luôn có một vị trí không ai thay thế được. Đến lúc ấy tôi mới hiểu, được tự do bước vào cuộc đời một người không có nghĩa là người đó đã chọn mình.

“Em trả lại quyền mà chưa bao giờ do em quyết định.”

Muốn hiểu vì sao tôi trả lại chiếc chìa khóa đã giữ mười hai năm, phải quay về ba mươi ngày trước.

Sáng hôm ấy, ngõ Tân Bình vừa qua một trận mưa đêm. Nước còn đọng dưới những mái hiên thấp, phản chiếu tấm biển cũ của rạp Tân Quang. Hai chữ Tân Quang đã được tháo xuống để sơn lại, để trống một mảng tường nhạt màu giống như cái trán vừa mất đi hàng lông mày.

Tôi đứng trên thang, một tay giữ thước, một tay ghi vị trí lắp đèn. Chú Duy Khang ở dưới ngẩng lên, nhắc lần thứ ba rằng cái thang đã lớn tuổi hơn tôi.

“Tôi hai mươi bảy, thang nhiều nhất hai mươi sáu.”

“Cô Lâm còn cãi được tức là chưa ngã. Nhưng xuống đi, người nhà họ Thẩm đang chờ.”

Tôi nhìn qua vai. Chiếc xe màu đen đỗ chắn nửa đầu ngõ, sạch sẽ đến mức lạc lõng giữa xe đạp, chậu cây và dây phơi. Trạch Ngôn tựa vào cửa xe, áo sơ mi xắn đến khuỷu tay. Anh không giục. Anh chỉ giơ lên một túi giấy màu nâu, thứ ngôn ngữ đã được dùng giữa chúng tôi suốt nhiều năm.

Bữa sáng.

Tôi tụt xuống hai bậc cuối, nhận túi giấy. Bên trong là bánh bao nấm, sữa đậu nành không đường và một hộp băng cá nhân. Tôi bật cười.

“Anh nghĩ em đến sửa rạp hay đến đánh nhau?”

“Với tính em thì khó phân biệt.” Anh nhìn vết xước bên ngón trỏ tôi. “Tối qua lại tự tháo ghế?”

“Ghế số mười bảy bị kẹt. Em chỉ kiểm tra.”

“Kiểm tra đến một giờ mười bảy phút sáng?”

Tôi không hỏi vì sao anh biết. Từ năm mười lăm tuổi, anh đã quen nhìn ánh đèn phòng chiếu qua cửa sổ nhà mình để đoán tôi còn ở rạp hay không. Còn tôi quen để một phần cơm tối trong tủ giữ nhiệt vì anh thường về muộn. Những việc ấy tự nhiên như trời mưa thì đóng cửa sổ. Không ai hỏi người kia có muốn nhận hay không.

Trạch Ngôn cầm lấy cuốn sổ trên tay tôi, lật đến trang lịch mở cửa.

“Ba mươi ngày nữa vẫn kịp chứ?”

“Kịp, nếu bên kiểm tra an toàn đến đúng lịch, máy chiếu mới không dở chứng và nhà tài trợ không đột nhiên đòi đổi sảnh thành phòng trưng bày nước hoa.”

“Tức là không kịp.”

“Tức là cần một người đừng đứng đây nói gở.”

Anh khẽ cười. Trong khoảnh khắc ấy, tôi vẫn tin ngày mở cửa rạp sẽ giống bao kế hoạch khác của hai chúng tôi. Tôi phụ trách những chi tiết khiến nơi này sống được. Anh xử lý những rắc rối từ phía gia đình. Nếu tôi quên ăn, anh mang bánh bao. Nếu anh quên ngủ, tôi tắt máy tính và đẩy anh ra ban công hít thở. Chúng tôi chưa từng gọi tên mối quan hệ này, bởi tất cả người lớn quanh mình đều gọi thay bằng hai chữ người nhà.

Rạp Tân Quang vốn do bà ngoại tôi và một người bạn chung vốn dựng nên. Sau khi bà mất, quyền sử dụng mặt bằng được đưa vào quỹ bảo tồn của khu phố, còn nhà họ Thẩm tài trợ phần lớn chi phí sửa chữa. Tôi học vận hành không gian văn hóa rồi trở về Hàng Châu, mất hai năm thuyết phục mọi người rằng một rạp cũ trong ngõ không nhất thiết phải biến thành quán cà phê chụp ảnh. Trạch Ngôn là người đầu tiên ký vào đề xuất hỗ trợ.

Tôi đã xem chữ ký ấy như một lời hứa riêng.

Mười giờ, chúng tôi đến nhà họ Thẩm. Dì Tú Lan kéo tôi ngồi cạnh, gắp cho tôi miếng lê đã bỏ hạt. Trên bàn trà là bản phối cảnh Tân Quang sau khi sửa xong. Tôi nhận ra ngay điều bất thường: trước cửa rạp có một vòm hoa trắng, trên bảng điện tử không phải lịch chiếu mà là hai họ Thẩm và Kỷ viết bằng kiểu chữ vàng.

Thẩm Đức Thành chống tay lên đầu gậy, giọng bình thản như đang thông báo giờ dùng cơm.

“Ngày mở cửa Tân Quang sẽ trùng với ngày công bố liên hôn. Hai nhà cần một biểu tượng có lịch sử, có tình cảm, lại gần gũi với cộng đồng. Không đâu phù hợp hơn nơi này.”

Tôi tưởng mình nghe nhầm.

“Liên hôn nào ạ?”

Không ai trả lời ngay. Dì Tú Lan đặt dĩa lê xuống. Tiếng sứ chạm mặt kính rất khẽ, nhưng trong căn phòng im lặng lại rõ đến khó chịu.

Ông Thẩm nhìn Trạch Ngôn.

“Cháu nói đi.”

Anh ngồi đối diện tôi. Trước đó nửa giờ, anh còn lau một vệt sơn dính trên cổ tay tôi bằng khăn giấy ướt. Bây giờ hai bàn tay anh đặt trên đầu gối, các ngón siết lại.

“Gia đình đang bàn một phương án hợp tác với nhà họ Kỷ.”

“Em hỏi liên hôn nào.”

“Giữa anh và Kỷ Minh Tâm.”

Tôi nghe tiếng máy điều hòa, tiếng xe lướt ngoài đường, cả tiếng kim giây bò qua mặt đồng hồ. Những âm thanh vô nghĩa bỗng chen đầy khoảng trống trong đầu.

Ông Thẩm đẩy bản phối cảnh về phía tôi.

“Vãn Ninh hiểu rạp nhất. Cháu phụ trách toàn bộ phần tổ chức. Câu chuyện hai đứa lớn lên cùng Tân Quang rất đẹp, nhưng cần điều chỉnh đôi chút. Trạch Ngôn là người giữ gìn ký ức cũ, Minh Tâm đại diện cho tương lai. Cháu là người nhà, đứng ra thực hiện sẽ khiến mọi lời đồn tự biến mất.”

Tôi nhìn vòm hoa trắng trong bản vẽ. Ghế số mười bảy, căn phòng chiếu, những buổi mất điện chúng tôi cầm đèn pin dẫn người già ra cửa, tất cả bị ép thành phông nền cho một cuộc hôn nhân mà tôi là người cuối cùng được biết.

“Còn lịch chiếu cộng đồng?”

“Dời một tuần.”

“Các gia đình trong ngõ đã đăng ký. Có người chờ buổi chiếu kỷ niệm từ năm ngoái.”

“Chuyện lớn phải có ưu tiên.”

Tôi quay sang Trạch Ngôn. “Anh biết từ bao giờ?”

Anh không né mắt tôi, nhưng sự im lặng kéo dài quá đủ.

“Anh định nói sau khi phương án rõ hơn.”

Đó là một câu rất hợp lý. Cũng là câu khiến mười hai năm của tôi bỗng trở nên buồn cười.

Tôi vẫn ăn bánh bao anh mang, vẫn dùng chìa khóa anh trao, vẫn tưởng mình đứng cùng phía với anh. Trong khi người lớn đã xếp tôi vào vị trí thuận tiện nhất: người trang trí sân khấu cho cuộc đời anh, lại còn phải mỉm cười vì tôi là người nhà.

Tôi khép bản phối cảnh.

“Cháu sẽ xem lại quyền sử dụng rạp rồi trả lời.”

Ông Thẩm nhíu mày. “Không cần xem. Việc này đã quyết định.”

Lần đầu tiên trong rất nhiều năm, tôi không chờ Trạch Ngôn lên tiếng giúp mình.

Tôi đứng dậy, cầm túi xách và nói: “Vậy quyết định ấy không có cháu.”

Ra khỏi cổng, tôi mới phát hiện hộp băng cá nhân vẫn ở trong túi áo. Thói quen của anh theo tôi về tận Tân Quang, nhỏ bé, chu đáo và nặng đến mức tôi không thở nổi.

Trong phòng chiếu, chiếc chìa khóa đồng xoay một vòng quen thuộc. Máy chiếu chưa bật mà tôi vẫn nghe tiếng bánh răng tưởng tượng chạy trong bóng tối. Mười hai năm trước, Trạch Ngôn đã đặt chìa khóa vào tay tôi và nói từ nay tôi không cần đứng ngoài chờ anh mở cửa.

Tôi ngồi xuống ghế số mười bảy, nắm chặt chiếc chìa khóa.

Lúc ấy tôi chưa biết mình sẽ trả nó. Nhưng lần đầu tiên, tôi tự hỏi vì sao một cánh cửa thuộc về ký ức của mình lại cần người khác cho phép tôi bước vào.