Ngày tiệm Én Về đóng cửa, trời không mưa.

Bà Tần mở cửa từ sáu giờ sáng dù bên trong không còn sách để bán. Người trong khu phố lần lượt ghé qua, không phải để níu bà đổi ý, mà để nhận phần việc cho thư viện mới. Có người mang rèm, người mang hộp phân loại, người đến ký lịch trực.

Tôi tháo tấm biển gỗ khỏi móc. Mặt sau có những vạch bút chì ghi chiều cao của tôi và Hoài Cẩn qua từng năm. Vạch của anh luôn cao hơn, nhưng năm mười bảy tuổi, bên cạnh tên tôi có một dòng nhỏ: “Tự tháo biển được rồi.”

Tôi không nhớ mình từng viết câu đó.

Hoài Cẩn đứng dưới thang, hỏi: “Em có cần anh giữ không?”

“Có. Giữ chân thang.”

Anh làm đúng phần tôi nhờ. Tôi tự tháo hai con vít cuối cùng và trao tấm biển cho bà Tần. Bà quyết định treo nó trong kho lưu trữ, không đưa sang nhà văn hóa.

“Thư viện mới cần tên mới,” bà nói. “Không thể bắt nó sống mãi dưới bóng căn nhà này.”

Chúng tôi chọn tên Thư Viện Chim Én. Con dấu cũ được lưu lại, còn con dấu mới do các thành viên bỏ phiếu chọn. Hình chim én vẫn còn, nhưng đôi cánh mở rộng hơn.

Đến mười giờ, Minh Kha nhận chìa khóa. Anh kiểm tra biên bản, xác nhận công ty sẽ chuyển đủ khoản hỗ trợ rồi để chúng tôi có thêm mười phút trong gian trước. Không có dải băng đỏ nào ở đây. Cánh cửa chỉ khép lại sau khi bà Tần tự tay tắt đèn.

Bà khóc trên bậc thềm. Tôi ngồi cạnh bà, không nói căn nhà sẽ còn mãi trong tim hay mọi mất mát đều có ý nghĩa. Có những nơi thật sự kết thúc. Điều chúng tôi cứu được không làm sự kết thúc ấy giả đi.

Buổi chiều, nhà văn hóa bắt đầu thay điện. Thư viện chưa thể mở ngay, nhưng bảng tiến độ, quỹ và danh sách công việc đã được công khai. Tôi bàn giao chức trưởng nhóm tạm thời cho ban điều hành năm người, chỉ giữ quyền phủ quyết bộ sưu tập như cam kết.

Khi người cuối cùng ra về, tôi thấy Hoài Cẩn đứng ngoài sân với chiếc ô giấy dầu đã vá. Trời nắng, nhưng anh vẫn mang nó theo.

“Anh định dùng ô làm gì?” tôi hỏi.

“Anh nghĩ hôm nay cần một nhân chứng cũ.”

Tôi bật cười. “Ô không biết nói.”

“May thật.”

Chúng tôi đi dọc con kênh. Không ai gọi người kia là đồng sự. Cũng không ai quay lại danh nghĩa người nhà.

Tôi lấy lá thư từ túi. “Anh từng viết một câu hỏi rồi không gửi.”

“Ừ.”

“Bây giờ anh có thể hỏi.”

Hoài Cẩn dừng lại. Anh không nắm tay tôi trước, không dùng những việc đã làm làm phần mở đầu.

“Nghiên Thư, em có muốn cùng anh bắt đầu một mối quan hệ không phải do gia đình, ký ức hay lòng biết ơn quyết định không?”

Tôi đã nghĩ mình sẽ cần một câu trả lời thật đẹp. Cuối cùng, điều quan trọng nhất chỉ là nó phải rõ.

“Có,” tôi nói. “Nhưng tôi có ba điều kiện.”

“Em nói đi.”

“Không quyết định thay nhau rồi gọi đó là bảo vệ. Không im lặng để người kia tự đoán. Và nếu một trong hai muốn dừng, người còn lại phải nghe.”

Hoài Cẩn gật đầu. “Anh đồng ý. Anh cũng có một đề nghị.”

“Gì?”

“Chúng ta không dùng tình yêu để tự động chia sẻ mọi công việc. Ai nhận việc gì phải hỏi rõ.”

“Tôi đồng ý.”

Tôi đưa tay ra. “Bây giờ anh có thể nắm.”

Anh nắm tay tôi, cẩn thận đến mức tôi phải siết lại để nhắc rằng sự đồng thuận không phải một món đồ dễ vỡ. Nó là một lựa chọn có thể được nói thành lời, kiểm tra và làm mới mỗi ngày.

Một tháng sau, Thư Viện Chim Én mở cửa. Hệ thống điện mới đã qua kiểm tra. Quầy thấp được đặt gần cửa. Góc trẻ em có những chiếc bàn ông Trương sửa, còn bức tường bên cạnh treo toàn bộ hóa đơn và lịch trực.

Tôi trở lại thư viện thành phố làm việc, chỉ phụ trách hai lớp phục chế mỗi tháng. Khóa học ở Nam Kinh được chuyển sang đợt mùa thu. Hoài Cẩn nhận dự án bảo tồn một trường học cũ ở thành phố bên cạnh. Anh không giữ chức vụ trong thư viện, nhưng đăng ký thành viên như mọi người.

Ngày cấp thẻ đầu tiên, bà Tần bảo tôi viết thẻ cho anh.

Tôi lấy một tấm mới, đóng con dấu chim én rồi ghi ở mặt sau: “Đọc xong thì tự kể kết thúc. Tôi không cần anh sửa nó nữa.”

Hoài Cẩn đọc, hỏi: “Đây là câu trả lời cho lá thư sao?”

“Không. Lá thư đã được trả lời bên bờ kênh.” Tôi đưa thẻ cho anh. “Đây là quy tắc mượn sách.”

Anh cất thẻ vào ví, ngay ngắn như cất một vật quý. Sau đó anh đứng sang bên để người tiếp theo đến quầy.

Cuối ngày, tôi khóa cửa thư viện mới. Tấm biển Én Về không treo ở đây, nhưng bóng chim én trên con dấu in đầy những tấm thẻ mới. Một căn nhà đã đóng cửa. Một vai trò cũ cũng kết thúc.

Tôi và Hoài Cẩn không quay về làm hai đứa trẻ của cùng một nhà. Chúng tôi bước ra con phố tối như hai người trưởng thành đã nhìn thấy cả giá của việc ở lại lẫn quyền được rời đi, rồi vẫn chọn đi cạnh nhau.