Ba ngày sau khi Kỷ Trầm Chu rời căn nhà cưới, hai gia đình mang đến một bản hôn ước mới. Tô Vãn Ninh là tôi mở cửa và thấy cha mẹ hai bên đứng ngoài hiên. Mẹ tôi cầm hộp thức ăn, cha Trầm Chu cầm một bìa hồ sơ màu xanh. Hai bà nội không đi cùng; họ đã khỏe hơn nhưng vẫn cần nghỉ ngơi. Tôi hiểu cuộc gặp này được sắp xếp mà không có họ, cũng không có Trầm Chu. “Trầm Chu đâu?” cha anh hỏi. “Anh ấy ở căn hộ riêng.” Mẹ tôi nhìn vào nhà. “Hai đứa cãi nhau à?” “Chúng con đang dùng quyền sống riêng trong hôn ước.” Tôi cố ý nói bằng ngôn ngữ mà họ đã quen dùng. Cha Trầm Chu đặt bìa hồ sơ lên bàn. “Bản cũ sắp hết hạn. Hai nhà đã bàn một số điều khoản mới để tránh hiểu lầm.” Tôi không mở. “Hiểu lầm nào?” “Chuyện hai đứa sống riêng, chuyện buổi tiệc, chuyện con vẫn giữ tài chính độc lập. Nếu hôn nhân đã ổn định thì nên bỏ thời hạn và quy định trách nhiệm rõ hơn.” “Ổn định?” “Trầm Chu bảo vệ con trước họ hàng, chăm sóc con, hai đứa sống cùng gần một năm. Còn gì phải cân nhắc?” Tôi nhìn bìa hồ sơ. Họ đã lấy tất cả những việc giữa chúng tôi làm bằng chứng rằng hôn ước thành công. Không ai hỏi những việc ấy có được chọn hay không. Mẹ tôi đẩy hộp thức ăn sang. “Chỉ cần ký gia hạn. Sau này có con, mọi thứ sẽ tự nhiên hơn.” “Con chưa nói muốn có con.” “Không ai ép ngay.” Từ “ngay” khiến tôi lạnh người. Nghĩa vụ luôn bắt đầu bằng một điều chưa cần thực hiện hôm nay, rồi trở thành điều không thể từ chối vào ngày mai. Tôi mở hồ sơ. Bản mới không còn thời hạn. Có điều khoản tổ chức tiệc cưới, điều khoản cùng xuất hiện trong các dịp gia đình, điều khoản ưu tiên nơi ở của nhà họ Kỷ và một mục mơ hồ về “kế hoạch con cái phù hợp”. Khoản bồi thường quay trở lại dưới tên khác: nếu một bên yêu cầu chấm dứt trong ba năm đầu, phải hoàn trả chi phí căn nhà và các khoản gia đình đã bỏ ra. Tôi khép hồ sơ. “Trầm Chu đã đọc chưa?” Cha anh không đáp ngay. “Nó sẽ hiểu đây là điều tốt nhất.” “Vậy là chưa.” “Con là vợ nó. Con ký trước thì nó sẽ cân nhắc.” Tôi bật cười. Một tiếng cười khô và ngắn. Mười tháng qua, tôi sợ tình yêu của Trầm Chu là nghĩa vụ. Còn bây giờ, gia đình muốn biến chính tình yêu ấy thành lý do để tạo nghĩa vụ mới. “Con không ký.” Mẹ tôi nắm tay tôi. “Vãn Ninh, đừng vì giận dỗi mà đánh mất người tốt.” “Con không rời anh ấy vì anh ấy không tốt.” “Vậy tại sao?” “Vì nếu chúng con tiếp tục trong một bản hôn ước khác, con sẽ không bao giờ biết mình ở lại vì yêu hay vì sợ làm mọi người thất vọng.” Cha Trầm Chu cau mày. “Hôn nhân nào chẳng có trách nhiệm.” “Trách nhiệm được lựa chọn khác với điều khoản được người khác viết hộ.” Ông nhìn tôi rất lâu. “Đây cũng là ý của Trầm Chu?” “Không. Đây là ý của con.” Lần đầu tiên, tôi nói một quyết định về cuộc hôn nhân mà không dựa vào câu trả lời của anh. Sau khi họ rời đi, tôi gọi cho Trầm Chu. Anh bắt máy ngay nhưng không hỏi có chuyện gì. “Gia đình mang bản gia hạn đến.” “Em đã ký chưa?” “Anh nghĩ em sẽ ký sao?” “Anh không biết.” Tôi mệt mỏi với ba chữ ấy, nhưng lần này nó có ý nghĩa khác. Anh thật sự không quyết định thay tôi. “Em không ký.” “Được.” “Anh không hỏi vì sao?” “Nếu em muốn nói, anh nghe.” Tôi nhìn chiếc chìa khóa trên bàn. “Họ muốn bỏ thời hạn, thêm tiệc cưới, nơi ở và kế hoạch con cái. Họ muốn khoản bồi thường quay lại.” Đầu dây bên kia yên lặng đến mức tôi nghe được hơi thở anh thay đổi. “Anh sẽ xử lý với gia đình.” “Không.” “Vãn Ninh—” “Lần này em xử lý.” Tôi mở ngăn kéo lấy giấy đăng ký kết hôn. “Em muốn chúng ta làm thủ tục ly hôn khi hôn ước cũ hết hạn.” Anh không trả lời. Tôi đã nghĩ mình sẽ đau nếu nói ra. Nhưng điều rõ nhất lại là một cảm giác nhẹ nhõm tàn nhẫn. Cuối cùng, tôi tách được tình yêu khỏi nghĩa vụ bằng cách chấm dứt thứ đã trộn chúng vào nhau. “Em chắc chứ?” anh hỏi. “Em yêu anh.” Đây là lần đầu tôi nói. “Nhưng em không muốn lời đó trở thành lý do để ký thêm bất kỳ điều khoản nào. Em cần cuộc hôn nhân này kết thúc thật sự.” Trầm Chu thở ra rất chậm. “Anh hiểu.” “Anh sẽ ký?” “Anh đã nói rồi. Nếu em muốn kết thúc, anh sẽ ký.” “Anh không giữ em lại sao?” “Anh muốn giữ em.” Giọng anh khàn đi. “Nhưng anh không muốn giữ bằng tư cách người chồng mà em chưa tự do lựa chọn.” Tôi nhắm mắt. “Ngày nào?” “Ngày hôn ước đủ mười hai tháng.” “Được.” Chúng tôi thống nhất một ngày ly hôn giống như từng thống nhất ngày kết hôn. Chỉ khác lần này, không ai trong hai gia đình biết. Không có khoản bồi thường. Không có căn nhà cần chăm sóc. Hai bà đã khỏe, có thể tự quyết định người hỗ trợ. Sau cuộc gọi, tôi mang bản gia hạn ra sân sau. Tôi không đốt. Đốt một tờ giấy sẽ biến nó thành hành động kịch tính, trong khi thứ tôi cần là một quyết định tỉnh táo. Tôi xé nó làm đôi, cho vào túi tái chế rồi chụp ảnh gửi cho cả hai gia đình. Tin nhắn của cha Trầm Chu đến trước: “Con không có quyền tự quyết một mình.” Tôi trả lời: “Con chỉ quyết phần của con.” Mẹ tôi gọi liên tục. Tôi tắt máy. Buổi tối, Trầm Chu đứng ngoài cổng. Anh không dùng chìa khóa. Thực ra chìa khóa vẫn ở trên bàn, nhưng anh đã giữ đúng ranh giới: chỉ bước vào khi được mời. Tôi ra hiên. “Anh đến làm gì?” “Gia đình nói em đã từ chối.” “Anh đến thuyết phục em?” “Không.” Anh đưa tôi một tập giấy. Đó là đơn ly hôn đã điền phần thông tin của anh, cùng xác nhận không tranh chấp tài sản, không yêu cầu bồi thường và không có nghĩa vụ chưa hoàn thành. “Anh chuẩn bị nhanh thật.” “Anh không muốn em phải chờ để được tự do.” Tôi lật đến trang chữ ký. Chỗ của anh vẫn trống. “Sao chưa ký?” “Anh sẽ ký trước mặt em vào ngày nộp. Để em biết đó là lựa chọn của anh, không phải tài liệu anh chuẩn bị sau lưng em.” Lời nói ấy chạm đúng vết thương anh đã tạo khi âm thầm sửa bản hôn ước. Tôi ôm tập giấy vào ngực. “Sau khi ly hôn, anh định làm gì?” “Chuyển về căn hộ. Làm việc. Thăm hai bà.” “Còn em?” “Anh sẽ không giả vờ không yêu em.” “Nhưng?” “Anh sẽ đợi xem em có muốn gặp anh khi không còn nghĩa vụ nào không.” Tôi nhìn người đàn ông đứng ngoài cổng. Chỉ cần mở cửa, tôi có thể mời anh vào. Nhưng nếu làm vậy lúc này, tôi sẽ lại không biết mình đang giữ người chồng hay chọn người mình yêu. Tôi không mở. “Gặp anh vào ngày nộp đơn.” Trầm Chu gật đầu. “Được.” Anh quay đi. Tôi đứng sau cánh cổng cho đến khi bóng anh khuất khỏi con phố. Trong tay tôi là giấy tờ kết thúc cuộc hôn nhân. Trong lòng tôi là lời yêu vừa được thừa nhận. Hai điều đó không còn phủ định nhau. Ly hôn không phải cách tôi từ bỏ Kỷ Trầm Chu. Nó là cách duy nhất để lần lựa chọn tiếp theo thật sự thuộc về chúng tôi.