1
00:00:00,000 --> 00:00:01,281
Trong một làng nhỏ, hai

2
00:00:01,281 --> 00:00:02,562
nhà chung nhau hàng rào

3
00:00:02,562 --> 00:00:03,843
tre thấp. Người này trồng

4
00:00:03,843 --> 00:00:05,124
rau, người kia nuôi gà.

5
00:00:05,124 --> 00:00:06,405
Ban đầu ai cũng yên,

6
00:00:06,405 --> 00:00:07,686
chỉ đến khi một người

7
00:00:07,686 --> 00:00:08,967
cứ đưa tay sang phần

8
00:00:08,967 --> 00:00:10,248
đất bên kia, tiếng cười

9
00:00:10,248 --> 00:00:11,529
trong xóm mới dần đổi

10
00:00:11,529 --> 00:00:12,810
thành tiếng thở dài.

11
00:00:13,310 --> 00:00:14,443
Ông lão trong làng bảo,

12
00:00:14,443 --> 00:00:15,576
đất có bờ thì nước

13
00:00:15,576 --> 00:00:16,709
mới không tràn, người có

14
00:00:16,709 --> 00:00:17,842
phần thì lòng mới không

15
00:00:17,842 --> 00:00:18,975
loạn. Giữ phần mình không

16
00:00:18,975 --> 00:00:20,108
phải là sống hẹp, mà

17
00:00:20,108 --> 00:00:21,241
là biết đâu là việc

18
00:00:21,241 --> 00:00:22,374
của mình, đâu là chuyện

19
00:00:22,374 --> 00:00:23,507
nên để người

20
00:00:23,507 --> 00:00:24,640
khác tự gánh.

21
00:00:25,140 --> 00:00:26,274
Người thợ giỏi không bỏ

22
00:00:26,274 --> 00:00:27,408
cả buổi nhìn dao nhà

23
00:00:27,408 --> 00:00:28,542
bên sắc hay cùn. Ông

24
00:00:28,542 --> 00:00:29,676
lặng lẽ mài con dao

25
00:00:29,676 --> 00:00:30,810
của mình, vì bữa cơm

26
00:00:30,810 --> 00:00:31,944
tối cần lưỡi dao trong

27
00:00:31,944 --> 00:00:33,078
tay mình trước đã. Đời

28
00:00:33,078 --> 00:00:34,212
người cũng vậy, lo tròn

29
00:00:34,212 --> 00:00:35,346
phần mình đã là một

30
00:00:35,346 --> 00:00:36,480
loại bản lĩnh.

31
00:00:36,980 --> 00:00:38,131
Trong mâm cơm nghèo, mỗi

32
00:00:38,131 --> 00:00:39,282
người có một bát, một

33
00:00:39,282 --> 00:00:40,433
phần rau, một chỗ ngồi.

34
00:00:40,433 --> 00:00:41,584
Nếu ai cũng muốn phần

35
00:00:41,584 --> 00:00:42,736
ngon hơn, bữa cơm mất

36
00:00:42,736 --> 00:00:43,887
ấm trước khi bụng được

37
00:00:43,887 --> 00:00:45,038
no. Biết giữ phần mình

38
00:00:45,038 --> 00:00:46,189
là giữ lại sự yên

39
00:00:46,189 --> 00:00:47,340
ổn cho cả nhà.

40
00:00:47,840 --> 00:00:48,953
Cánh cổng khép không phải

41
00:00:48,953 --> 00:00:50,067
vì ghét người ngoài, mà

42
00:00:50,067 --> 00:00:51,180
để trong nhà có giờ

43
00:00:51,180 --> 00:00:52,293
nghỉ. Lòng người cũng cần

44
00:00:52,293 --> 00:00:53,407
một cánh cổng như thế.

45
00:00:53,407 --> 00:00:54,520
Không phải lời than nào

46
00:00:54,520 --> 00:00:55,633
cũng phải nghe, không phải

47
00:00:55,633 --> 00:00:56,747
chuyện nhà ai cũng phải

48
00:00:56,747 --> 00:00:57,860
bước vào phân xử.

49
00:00:58,360 --> 00:00:59,344
Người gánh nước biết chum

50
00:00:59,344 --> 00:01:00,328
nào của mình thì đổ

51
00:01:00,328 --> 00:01:01,312
vào chum ấy. Đổ nhầm

52
00:01:01,312 --> 00:01:02,296
sang chum người khác, dù

53
00:01:02,296 --> 00:01:03,280
là nước sạch, cũng dễ

54
00:01:03,280 --> 00:01:04,264
thành điều khó nói. Lòng

55
00:01:04,264 --> 00:01:05,248
tốt nếu không biết ranh

56
00:01:05,248 --> 00:01:06,232
giới có khi làm người

57
00:01:06,232 --> 00:01:07,216
nhận ngại, người

58
00:01:07,216 --> 00:01:08,200
cho sinh oán.

59
00:01:08,700 --> 00:01:09,916
Con trâu đi đúng lối

60
00:01:09,916 --> 00:01:11,131
thì ruộng không nát. Một

61
00:01:11,131 --> 00:01:12,347
bước lệch sang luống người

62
00:01:12,347 --> 00:01:13,562
khác có thể làm hỏng

63
00:01:13,562 --> 00:01:14,778
cả mùa gieo. Trong quan

64
00:01:14,778 --> 00:01:15,993
hệ cũng vậy, chỉ một

65
00:01:15,993 --> 00:01:17,209
lần vượt quá phần mình

66
00:01:17,209 --> 00:01:18,424
có thể khiến niềm tin

67
00:01:18,424 --> 00:01:19,640
lâu ngày bị giẫm nát.

68
00:01:20,140 --> 00:01:21,238
Người mẹ thương con nhưng

69
00:01:21,238 --> 00:01:22,336
không mở hết mọi ngăn

70
00:01:22,336 --> 00:01:23,433
tủ trong đời con. Có

71
00:01:23,433 --> 00:01:24,531
những va vấp con phải

72
00:01:24,531 --> 00:01:25,629
tự học, có những quyết

73
00:01:25,629 --> 00:01:26,727
định con phải tự chịu.

74
00:01:26,727 --> 00:01:27,824
Thương mà giữ đúng phần

75
00:01:27,824 --> 00:01:28,922
thương, ấy mới là thương

76
00:01:28,922 --> 00:01:30,020
có trí.

77
00:01:30,520 --> 00:01:31,768
Dưới gốc đa đầu làng,

78
00:01:31,768 --> 00:01:33,016
hai người ngồi tránh nắng.

79
00:01:33,016 --> 00:01:34,263
Người biết điều dịch sang

80
00:01:34,263 --> 00:01:35,511
một chút để người sau

81
00:01:35,511 --> 00:01:36,759
có chỗ. Giữ phần mình

82
00:01:36,759 --> 00:01:38,007
không có nghĩa là ôm

83
00:01:38,007 --> 00:01:39,254
khư khư, mà là nhận

84
00:01:39,254 --> 00:01:40,502
vừa đủ để người khác

85
00:01:40,502 --> 00:01:41,750
cũng còn đường thở.

86
00:01:42,250 --> 00:01:43,567
Tiếng chày nhà ai vang

87
00:01:43,567 --> 00:01:44,883
sân nhà ấy, không cần

88
00:01:44,883 --> 00:01:46,200
giã thay cả xóm. Người

89
00:01:46,200 --> 00:01:47,517
hay ôm việc thiên hạ

90
00:01:47,517 --> 00:01:48,833
thường tưởng mình rộng lòng,

91
00:01:48,833 --> 00:01:50,150
nhưng lâu ngày mệt mỏi

92
00:01:50,150 --> 00:01:51,467
rồi sinh trách móc. Làm

93
00:01:51,467 --> 00:01:52,783
đúng phần mình thì sức

94
00:01:52,783 --> 00:01:54,100
còn bền, tâm còn sáng.

95
00:01:54,600 --> 00:01:55,821
Người vá lưới chỉ nhìn

96
00:01:55,821 --> 00:01:57,042
từng mắt lưới trong tay.

97
00:01:57,042 --> 00:01:58,264
Nếu cứ ngó sang thuyền

98
00:01:58,264 --> 00:01:59,485
khác, kim sẽ đâm vào

99
00:01:59,485 --> 00:02:00,706
ngón. Muốn đời bớt rối,

100
00:02:00,706 --> 00:02:01,928
trước hết phải vá lại

101
00:02:01,928 --> 00:02:03,149
những chỗ thủng trong bổn

102
00:02:03,149 --> 00:02:04,370
phận của mình.

103
00:02:04,870 --> 00:02:06,080
Đứa trẻ biết sách nào

104
00:02:06,080 --> 00:02:07,290
của mình thì xếp vào

105
00:02:07,290 --> 00:02:08,500
kệ mình, sách của bạn

106
00:02:08,500 --> 00:02:09,710
thì trả lại bạn. Bài

107
00:02:09,710 --> 00:02:10,920
học ấy đơn giản mà

108
00:02:10,920 --> 00:02:12,130
người lớn hay quên: không

109
00:02:12,130 --> 00:02:13,340
phải điều gì mình thấy

110
00:02:13,340 --> 00:02:14,550
cũng thành quyền của mình,

111
00:02:14,550 --> 00:02:15,760
không phải chuyện gì mình

112
00:02:15,760 --> 00:02:16,970
biết cũng nên nói ra.

113
00:02:17,470 --> 00:02:18,630
Khi ai cũng quét phần

114
00:02:18,630 --> 00:02:19,790
sân trước cửa mình, cả

115
00:02:19,790 --> 00:02:20,950
con ngõ tự nhiên sạch.

116
00:02:20,950 --> 00:02:22,110
Khi ai cũng chỉ đứng

117
00:02:22,110 --> 00:02:23,270
ở phần mình mà nói

118
00:02:23,270 --> 00:02:24,430
lời tử tế, làng xóm

119
00:02:24,430 --> 00:02:25,590
tự nhiên yên. Cái yên

120
00:02:25,590 --> 00:02:26,750
lớn nhiều khi bắt đầu

121
00:02:26,750 --> 00:02:27,910
từ một ranh giới nhỏ

122
00:02:27,910 --> 00:02:29,070
được tôn trọng.

123
00:02:29,570 --> 00:02:30,851
Vậy nên, người biết giữ

124
00:02:30,851 --> 00:02:32,132
phần mình, đời tự yên.

125
00:02:32,132 --> 00:02:33,413
Đừng chen vào phận người

126
00:02:33,413 --> 00:02:34,694
khác để rồi quên chăm

127
00:02:34,694 --> 00:02:35,975
phận mình. Đừng nhân danh

128
00:02:35,975 --> 00:02:37,256
thương mà vượt qua ranh

129
00:02:37,256 --> 00:02:38,537
giới. Giữ được chỗ đứng

130
00:02:38,537 --> 00:02:39,818
ngay thẳng, lòng sẽ nhẹ,

131
00:02:39,818 --> 00:02:41,099
nhà sẽ ấm, phúc cũng

132
00:02:41,099 --> 00:02:42,380
có nơi mà ở lại.