1
00:00:00,000 --> 00:00:01,100
Người xưa dạy, bếp nhà

2
00:00:01,100 --> 00:00:02,580
tắt vì thiếu củi, còn

3
00:00:02,580 --> 00:00:03,700
lòng người lạnh vì lời

4
00:00:03,700 --> 00:00:05,620
hơn thua. Vợ chồng sống

5
00:00:05,620 --> 00:00:07,100
lâu không sợ nghèo, chỉ

6
00:00:07,100 --> 00:00:08,000
sợ ai cũng muốn mình

7
00:00:08,000 --> 00:00:09,280
đúng, khiến mái nhà dần

8
00:00:09,280 --> 00:00:10,480
mất sự ấm áp. Một

9
00:00:10,480 --> 00:00:11,460
nhà không chỉ dựng bằng

10
00:00:11,460 --> 00:00:13,280
cột kèo, mà còn bằng

11
00:00:13,280 --> 00:00:14,160
cách người trong nhà đối

12
00:00:14,160 --> 00:00:15,320
đãi cùng nhau khi trái

13
00:00:15,320 --> 00:00:16,900
ý. Có đôi vợ chồng

14
00:00:16,900 --> 00:00:18,000
trẻ ở xóm ven sông.

15
00:00:18,480 --> 00:00:19,840
Chồng làm ruộng, vợ lo

16
00:00:19,840 --> 00:00:21,160
chợ búa. Nhà không dư

17
00:00:21,160 --> 00:00:22,280
giả, nhưng mỗi chiều khói

18
00:00:22,280 --> 00:00:23,580
bếp vẫn lên. Người này

19
00:00:23,580 --> 00:00:24,400
mệt thì người kia nói

20
00:00:24,400 --> 00:00:25,580
nhẹ, nên bữa cơm nghèo

21
00:00:25,580 --> 00:00:26,860
vẫn giữ được tình nghĩa.

22
00:00:26,860 --> 00:00:28,380
Một mùa mưa kéo dài,

23
00:00:28,600 --> 00:00:29,520
lúa ngoài đồng úng nước,

24
00:00:29,760 --> 00:00:31,000
hàng ngoài chợ cũng ế.

25
00:00:31,140 --> 00:00:31,900
Cái nghèo chưa làm họ

26
00:00:31,900 --> 00:00:33,260
xa nhau, nhưng lời trách

27
00:00:33,260 --> 00:00:34,120
móc bắt đầu chen vào

28
00:00:34,120 --> 00:00:35,260
từng bữa cơm đạm bạc.

29
00:00:35,380 --> 00:00:36,300
Khi lòng mệt, người ta

30
00:00:36,300 --> 00:00:37,260
dễ quên người bên cạnh

31
00:00:37,260 --> 00:00:38,800
cũng đang chịu lạnh. Người

32
00:00:38,800 --> 00:00:40,360
chồng nói, nàng tiêu tiền

33
00:00:40,360 --> 00:00:41,720
không biết giữ. Người vợ

34
00:00:41,720 --> 00:00:42,900
đáp, chàng làm lụng không

35
00:00:42,900 --> 00:00:44,120
biết tính. Mỗi câu như

36
00:00:44,120 --> 00:00:45,340
một que củi ướt, không

37
00:00:45,340 --> 00:00:46,620
nhóm được lửa, chỉ làm

38
00:00:46,620 --> 00:00:47,560
khói cay mắt người trong

39
00:00:47,560 --> 00:00:49,200
nhà. Tiếng nói càng cao,

40
00:00:49,280 --> 00:00:50,600
lòng càng xa; một lời

41
00:00:50,600 --> 00:00:51,440
muốn thắng có khi làm

42
00:00:51,440 --> 00:00:52,480
người thân mang vết thương

43
00:00:52,480 --> 00:00:54,080
lâu hơn người ngoài. Đêm

44
00:00:54,080 --> 00:00:55,920
ấy, bếp tắt sớm. Người

45
00:00:55,920 --> 00:00:56,780
vợ quay mặt vào vách,

46
00:00:56,780 --> 00:00:57,720
người chồng ngồi ngoài hiên

47
00:00:57,720 --> 00:00:59,040
nghe mưa rơi. Không ai

48
00:00:59,040 --> 00:01:00,260
thua trong cuộc cãi vã,

49
00:01:00,380 --> 00:01:01,220
nhưng cả hai đều mất

50
00:01:01,220 --> 00:01:02,480
một phần bình yên. Mưa

51
00:01:02,480 --> 00:01:03,900
ngoài sân còn có lúc

52
00:01:03,900 --> 00:01:05,480
tạnh, nhưng nếu trong lòng

53
00:01:05,480 --> 00:01:06,860
giữ mãi oán hờn, mái

54
00:01:06,860 --> 00:01:07,760
nhà ấm mấy cũng thành

55
00:01:07,760 --> 00:01:09,420
quạnh hiu. Sáng hôm sau,

56
00:01:09,780 --> 00:01:10,620
bà cụ hàng xóm mang

57
00:01:10,620 --> 00:01:12,020
sang bó củi khô. Bà

58
00:01:12,020 --> 00:01:13,400
không khuyên nhiều, chỉ nói,

59
00:01:14,140 --> 00:01:15,140
củi khô gặp lửa còn

60
00:01:15,140 --> 00:01:16,680
cháy, lòng người gặp lời

61
00:01:16,680 --> 00:01:18,040
mềm còn ấm lại. Câu

62
00:01:18,040 --> 00:01:18,780
ấy như than hồng vùi

63
00:01:18,780 --> 00:01:19,960
dưới tro, không rực lên

64
00:01:19,960 --> 00:01:21,220
dữ dội, nhưng đủ làm

65
00:01:21,220 --> 00:01:22,100
hai người biết cúi đầu

66
00:01:22,100 --> 00:01:23,580
nghĩ lại. Người vợ nghe

67
00:01:23,580 --> 00:01:24,880
xong lặng đi, nhớ những

68
00:01:24,880 --> 00:01:25,780
ngày chồng nhịn bữa để

69
00:01:25,780 --> 00:01:26,660
mua thuốc cho mẹ mình.

70
00:01:27,160 --> 00:01:28,340
Người chồng nhìn bó củi,

71
00:01:28,440 --> 00:01:29,180
nhớ vợ từng vá áo

72
00:01:29,180 --> 00:01:30,360
dưới đèn khuya mà không

73
00:01:30,360 --> 00:01:32,300
than nửa lời. Chiều xuống,

74
00:01:32,420 --> 00:01:33,240
người chồng tự gánh nước

75
00:01:33,240 --> 00:01:34,560
về, không đợi vợ nhắc.

76
00:01:35,140 --> 00:01:36,180
Người vợ nhóm bếp sớm

77
00:01:36,180 --> 00:01:37,300
hơn mọi ngày, đặt thêm

78
00:01:37,300 --> 00:01:38,660
bát canh nóng, cũng không

79
00:01:38,660 --> 00:01:40,280
nhắc chuyện cũ nữa. Bữa

80
00:01:40,280 --> 00:01:41,040
cơm ấy vẫn chỉ có

81
00:01:41,040 --> 00:01:42,260
rau dưa và ít cá

82
00:01:42,260 --> 00:01:43,440
kho, nhưng trong nhà bớt

83
00:01:43,440 --> 00:01:44,820
lạnh. Họ không phân ai

84
00:01:44,820 --> 00:01:46,020
đúng ai sai, chỉ cùng

85
00:01:46,020 --> 00:01:47,420
hiểu rằng thắng lời thì

86
00:01:47,420 --> 00:01:48,820
dễ, giữ nhà mới khó.

87
00:01:49,100 --> 00:01:49,940
Đứa con nhỏ ngồi bên

88
00:01:49,940 --> 00:01:51,360
bếp cũng thôi sợ hãi,

89
00:01:52,220 --> 00:01:53,160
vì trẻ con không cần

90
00:01:53,160 --> 00:01:54,320
cha mẹ thắng nhau, chỉ

91
00:01:54,320 --> 00:01:55,200
cần cha mẹ còn thương

92
00:01:55,200 --> 00:01:56,760
nhau. Từ đó, mỗi khi

93
00:01:56,760 --> 00:01:58,080
giận, người chồng ra chẻ

94
00:01:58,080 --> 00:01:59,600
củi trước, để tay mỏi

95
00:01:59,600 --> 00:02:01,120
thì miệng bớt nặng. Người

96
00:02:01,120 --> 00:02:02,340
vợ rót bát nước ấm,

97
00:02:02,440 --> 00:02:03,240
để lòng dịu rồi mới

98
00:02:03,240 --> 00:02:04,700
nói điều cần nói. Hàng

99
00:02:04,700 --> 00:02:05,620
xóm thấy nhà ấy ít

100
00:02:05,620 --> 00:02:07,060
tiếng cãi hơn, tưởng họ

101
00:02:07,060 --> 00:02:08,340
hết khổ. Thật ra khổ

102
00:02:08,340 --> 00:02:09,460
vẫn còn, chỉ là hai

103
00:02:09,460 --> 00:02:10,340
người biết đặt tình nghĩa

104
00:02:10,340 --> 00:02:11,740
lên trước sĩ diện, đặt

105
00:02:11,740 --> 00:02:12,720
mái nhà lên trước cái

106
00:02:12,720 --> 00:02:14,620
tôi. Cổ nhân nói, cơm

107
00:02:14,620 --> 00:02:15,500
nhạt ăn với hòa khí

108
00:02:15,500 --> 00:02:17,040
vẫn ngon, cơm đầy mà

109
00:02:17,040 --> 00:02:18,060
chan oán trách cũng khó

110
00:02:18,060 --> 00:02:20,000
nuốt. Trong nhà, lời nói

111
00:02:20,000 --> 00:02:21,180
không chỉ bay qua tai,

112
00:02:21,360 --> 00:02:22,080
nó đậu lại trong tim

113
00:02:22,080 --> 00:02:23,260
người nghe. Vì thế người

114
00:02:23,260 --> 00:02:24,600
xưa dặn, trước khi trách

115
00:02:24,600 --> 00:02:26,020
người thân, hãy tự hỏi

116
00:02:26,020 --> 00:02:27,240
câu ấy sẽ nhóm lửa

117
00:02:27,240 --> 00:02:28,340
hay dập tắt lửa trong

118
00:02:28,340 --> 00:02:29,880
nhà. Vợ chồng muốn đi

119
00:02:29,880 --> 00:02:31,180
xa, đừng lấy miệng làm

120
00:02:31,180 --> 00:02:32,200
dao, đừng lấy đúng sai

121
00:02:32,200 --> 00:02:33,680
làm tường. Một câu nhường

122
00:02:33,680 --> 00:02:34,460
nhịn đúng lúc có thể

123
00:02:34,460 --> 00:02:35,420
giữ lại cả mùa xuân

124
00:02:35,420 --> 00:02:36,460
cho con cháu mai sau.

125
00:02:37,080 --> 00:02:37,960
Bếp lạnh tại lời hơn

126
00:02:37,960 --> 00:02:39,560
thua, bếp ấm nhờ nhường

127
00:02:39,560 --> 00:02:41,220
nhịn. Người biết hạ giọng

128
00:02:41,220 --> 00:02:42,040
trong nhà không phải là

129
00:02:42,040 --> 00:02:43,240
người thua, mà là người

130
00:02:43,240 --> 00:02:44,180
đang giữ phúc khí cho

131
00:02:44,180 --> 00:02:44,560
cả gia đình.