1
00:00:00,000 --> 00:00:01,208
Người xưa dạy, bếp nhà

2
00:00:01,208 --> 00:00:02,415
tắt vì thiếu củi, còn

3
00:00:02,415 --> 00:00:03,623
lòng người lạnh vì lời

4
00:00:03,623 --> 00:00:04,831
hơn thua. Vợ chồng sống

5
00:00:04,831 --> 00:00:06,038
lâu không sợ nghèo, chỉ

6
00:00:06,038 --> 00:00:07,246
sợ ai cũng muốn mình

7
00:00:07,246 --> 00:00:08,454
đúng, khiến mái nhà dần

8
00:00:08,454 --> 00:00:09,662
mất sự ấm áp. Một

9
00:00:09,662 --> 00:00:10,869
nhà không chỉ dựng bằng

10
00:00:10,869 --> 00:00:12,077
cột kèo, mà còn bằng

11
00:00:12,077 --> 00:00:13,285
cách người trong nhà đối

12
00:00:13,285 --> 00:00:14,492
đãi cùng nhau

13
00:00:14,492 --> 00:00:15,700
khi trái ý.

14
00:00:16,200 --> 00:00:17,347
Có đôi vợ chồng trẻ

15
00:00:17,347 --> 00:00:18,493
ở xóm ven sông. Chồng

16
00:00:18,493 --> 00:00:19,640
làm ruộng, vợ lo chợ

17
00:00:19,640 --> 00:00:20,787
búa. Nhà không dư giả,

18
00:00:20,787 --> 00:00:21,933
nhưng mỗi chiều khói bếp

19
00:00:21,933 --> 00:00:23,080
vẫn lên. Người này mệt

20
00:00:23,080 --> 00:00:24,227
thì người kia nói nhẹ,

21
00:00:24,227 --> 00:00:25,373
nên bữa cơm nghèo vẫn

22
00:00:25,373 --> 00:00:26,520
giữ được tình nghĩa.

23
00:00:27,020 --> 00:00:28,140
Một mùa mưa kéo dài,

24
00:00:28,140 --> 00:00:29,260
lúa ngoài đồng úng nước,

25
00:00:29,260 --> 00:00:30,380
hàng ngoài chợ cũng ế.

26
00:00:30,380 --> 00:00:31,500
Cái nghèo chưa làm họ

27
00:00:31,500 --> 00:00:32,620
xa nhau, nhưng lời trách

28
00:00:32,620 --> 00:00:33,740
móc bắt đầu chen vào

29
00:00:33,740 --> 00:00:34,860
từng bữa cơm đạm bạc.

30
00:00:34,860 --> 00:00:35,980
Khi lòng mệt, người ta

31
00:00:35,980 --> 00:00:37,100
dễ quên người bên cạnh

32
00:00:37,100 --> 00:00:38,220
cũng đang chịu lạnh.

33
00:00:38,720 --> 00:00:39,942
Người chồng nói, nàng tiêu

34
00:00:39,942 --> 00:00:41,163
tiền không biết giữ. Người

35
00:00:41,163 --> 00:00:42,385
vợ đáp, chàng làm lụng

36
00:00:42,385 --> 00:00:43,607
không biết tính. Mỗi câu

37
00:00:43,607 --> 00:00:44,828
như một que củi ướt,

38
00:00:44,828 --> 00:00:46,050
không nhóm được lửa, chỉ

39
00:00:46,050 --> 00:00:47,272
làm khói cay mắt người

40
00:00:47,272 --> 00:00:48,493
trong nhà. Tiếng nói càng

41
00:00:48,493 --> 00:00:49,715
cao, lòng càng xa; một

42
00:00:49,715 --> 00:00:50,937
lời muốn thắng có khi

43
00:00:50,937 --> 00:00:52,158
làm người thân mang vết

44
00:00:52,158 --> 00:00:53,380
thương lâu hơn người ngoài.

45
00:00:53,880 --> 00:00:55,095
Đêm ấy, bếp tắt sớm.

46
00:00:55,095 --> 00:00:56,310
Người vợ quay mặt vào

47
00:00:56,310 --> 00:00:57,525
vách, người chồng ngồi ngoài

48
00:00:57,525 --> 00:00:58,740
hiên nghe mưa rơi. Không

49
00:00:58,740 --> 00:00:59,955
ai thua trong cuộc cãi

50
00:00:59,955 --> 00:01:01,170
vã, nhưng cả hai đều

51
00:01:01,170 --> 00:01:02,385
mất một phần bình yên.

52
00:01:02,385 --> 00:01:03,600
Mưa ngoài sân còn có

53
00:01:03,600 --> 00:01:04,815
lúc tạnh, nhưng nếu trong

54
00:01:04,815 --> 00:01:06,030
lòng giữ mãi oán hờn,

55
00:01:06,030 --> 00:01:07,245
mái nhà ấm mấy cũng

56
00:01:07,245 --> 00:01:08,460
thành quạnh hiu.

57
00:01:08,960 --> 00:01:10,211
Sáng hôm sau, bà cụ

58
00:01:10,211 --> 00:01:11,462
hàng xóm mang sang bó

59
00:01:11,462 --> 00:01:12,713
củi khô. Bà không khuyên

60
00:01:12,713 --> 00:01:13,964
nhiều, chỉ nói, củi khô

61
00:01:13,964 --> 00:01:15,215
gặp lửa còn cháy, lòng

62
00:01:15,215 --> 00:01:16,465
người gặp lời mềm còn

63
00:01:16,465 --> 00:01:17,716
ấm lại. Câu ấy như

64
00:01:17,716 --> 00:01:18,967
than hồng vùi dưới tro,

65
00:01:18,967 --> 00:01:20,218
không rực lên dữ dội,

66
00:01:20,218 --> 00:01:21,469
nhưng đủ làm hai người

67
00:01:21,469 --> 00:01:22,720
biết cúi đầu nghĩ lại.

68
00:01:23,220 --> 00:01:24,230
Người vợ nghe xong lặng

69
00:01:24,230 --> 00:01:25,240
đi, nhớ những ngày chồng

70
00:01:25,240 --> 00:01:26,250
nhịn bữa để mua thuốc

71
00:01:26,250 --> 00:01:27,260
cho mẹ mình. Người chồng

72
00:01:27,260 --> 00:01:28,270
nhìn bó củi, nhớ vợ

73
00:01:28,270 --> 00:01:29,280
từng vá áo dưới đèn

74
00:01:29,280 --> 00:01:30,290
khuya mà không

75
00:01:30,290 --> 00:01:31,300
than nửa lời.

76
00:01:31,800 --> 00:01:32,954
Chiều xuống, người chồng tự

77
00:01:32,954 --> 00:01:34,109
gánh nước về, không đợi

78
00:01:34,109 --> 00:01:35,263
vợ nhắc. Người vợ nhóm

79
00:01:35,263 --> 00:01:36,417
bếp sớm hơn mọi ngày,

80
00:01:36,417 --> 00:01:37,571
đặt thêm bát canh nóng,

81
00:01:37,571 --> 00:01:38,726
cũng không nhắc

82
00:01:38,726 --> 00:01:39,880
chuyện cũ nữa.

83
00:01:40,380 --> 00:01:41,569
Bữa cơm ấy vẫn chỉ

84
00:01:41,569 --> 00:01:42,758
có rau dưa và ít

85
00:01:42,758 --> 00:01:43,948
cá kho, nhưng trong nhà

86
00:01:43,948 --> 00:01:45,137
bớt lạnh. Họ không phân

87
00:01:45,137 --> 00:01:46,326
ai đúng ai sai, chỉ

88
00:01:46,326 --> 00:01:47,515
cùng hiểu rằng thắng lời

89
00:01:47,515 --> 00:01:48,705
thì dễ, giữ nhà mới

90
00:01:48,705 --> 00:01:49,894
khó. Đứa con nhỏ ngồi

91
00:01:49,894 --> 00:01:51,083
bên bếp cũng thôi sợ

92
00:01:51,083 --> 00:01:52,272
hãi, vì trẻ con không

93
00:01:52,272 --> 00:01:53,462
cần cha mẹ thắng nhau,

94
00:01:53,462 --> 00:01:54,651
chỉ cần cha mẹ còn

95
00:01:54,651 --> 00:01:55,840
thương nhau.

96
00:01:56,340 --> 00:01:57,494
Từ đó, mỗi khi giận,

97
00:01:57,494 --> 00:01:58,649
người chồng ra chẻ củi

98
00:01:58,649 --> 00:01:59,803
trước, để tay mỏi thì

99
00:01:59,803 --> 00:02:00,957
miệng bớt nặng. Người vợ

100
00:02:00,957 --> 00:02:02,111
rót bát nước ấm, để

101
00:02:02,111 --> 00:02:03,266
lòng dịu rồi mới nói

102
00:02:03,266 --> 00:02:04,420
điều cần nói.

103
00:02:04,920 --> 00:02:05,990
Hàng xóm thấy nhà ấy

104
00:02:05,990 --> 00:02:07,060
ít tiếng cãi hơn, tưởng

105
00:02:07,060 --> 00:02:08,130
họ hết khổ. Thật ra

106
00:02:08,130 --> 00:02:09,200
khổ vẫn còn, chỉ là

107
00:02:09,200 --> 00:02:10,270
hai người biết đặt tình

108
00:02:10,270 --> 00:02:11,340
nghĩa lên trước sĩ diện,

109
00:02:11,340 --> 00:02:12,410
đặt mái nhà lên trước

110
00:02:12,410 --> 00:02:13,480
cái tôi.

111
00:02:13,980 --> 00:02:15,242
Cổ nhân nói, cơm nhạt

112
00:02:15,242 --> 00:02:16,503
ăn với hòa khí vẫn

113
00:02:16,503 --> 00:02:17,765
ngon, cơm đầy mà chan

114
00:02:17,765 --> 00:02:19,027
oán trách cũng khó nuốt.

115
00:02:19,027 --> 00:02:20,288
Trong nhà, lời nói không

116
00:02:20,288 --> 00:02:21,550
chỉ bay qua tai, nó

117
00:02:21,550 --> 00:02:22,812
đậu lại trong tim người

118
00:02:22,812 --> 00:02:24,073
nghe. Vì thế người xưa

119
00:02:24,073 --> 00:02:25,335
dặn, trước khi trách người

120
00:02:25,335 --> 00:02:26,597
thân, hãy tự hỏi câu

121
00:02:26,597 --> 00:02:27,858
ấy sẽ nhóm lửa hay

122
00:02:27,858 --> 00:02:29,120
dập tắt lửa trong nhà.

123
00:02:29,620 --> 00:02:30,671
Vợ chồng muốn đi xa,

124
00:02:30,671 --> 00:02:31,723
đừng lấy miệng làm dao,

125
00:02:31,723 --> 00:02:32,774
đừng lấy đúng sai làm

126
00:02:32,774 --> 00:02:33,826
tường. Một câu nhường nhịn

127
00:02:33,826 --> 00:02:34,877
đúng lúc có thể giữ

128
00:02:34,877 --> 00:02:35,929
lại cả mùa xuân cho

129
00:02:35,929 --> 00:02:36,980
con cháu mai sau.

130
00:02:37,480 --> 00:02:38,589
Bếp lạnh tại lời hơn

131
00:02:38,589 --> 00:02:39,697
thua, bếp ấm nhờ nhường

132
00:02:39,697 --> 00:02:40,806
nhịn. Người biết hạ giọng

133
00:02:40,806 --> 00:02:41,914
trong nhà không phải là

134
00:02:41,914 --> 00:02:43,023
người thua, mà là người

135
00:02:43,023 --> 00:02:44,131
đang giữ phúc khí cho

136
00:02:44,131 --> 00:02:45,240
cả gia đình.