1
00:00:00,000 --> 00:00:01,192
Muốn con đi đường ngay,

2
00:00:01,192 --> 00:00:02,384
cha mẹ trước hết phải

3
00:00:02,384 --> 00:00:03,576
giữ bước chân thẳng. Con

4
00:00:03,576 --> 00:00:04,768
nhỏ không chỉ nghe lời

5
00:00:04,768 --> 00:00:05,960
người lớn nói, mà còn

6
00:00:05,960 --> 00:00:07,152
nhìn cách người lớn sống

7
00:00:07,152 --> 00:00:08,344
mỗi ngày. Một tấm gương

8
00:00:08,344 --> 00:00:09,536
sáng trong nhà, có khi

9
00:00:09,536 --> 00:00:10,728
mạnh hơn nhiều lời trách

10
00:00:10,728 --> 00:00:11,920
mắng ngoài miệng.

11
00:00:12,420 --> 00:00:13,597
Trong một làng nhỏ dưới

12
00:00:13,597 --> 00:00:14,774
chân núi, có người cha

13
00:00:14,774 --> 00:00:15,951
hay mắng con vì tội

14
00:00:15,951 --> 00:00:17,128
ham chơi. Ông dạy con

15
00:00:17,128 --> 00:00:18,305
phải chăm học, phải giữ

16
00:00:18,305 --> 00:00:19,482
lễ, phải biết kính trên

17
00:00:19,482 --> 00:00:20,658
nhường dưới. Nhưng chính ông

18
00:00:20,658 --> 00:00:21,835
lại thường nóng nảy với

19
00:00:21,835 --> 00:00:23,012
vợ và coi thường người

20
00:00:23,012 --> 00:00:24,189
nghèo. Trong mắt con trẻ,

21
00:00:24,189 --> 00:00:25,366
việc cha làm mỗi ngày

22
00:00:25,366 --> 00:00:26,543
chính là bài học không

23
00:00:26,543 --> 00:00:27,720
cần mực đỏ.

24
00:00:28,220 --> 00:00:29,331
Đứa trẻ ban đầu cúi

25
00:00:29,331 --> 00:00:30,442
đầu vâng dạ. Nhưng lâu

26
00:00:30,442 --> 00:00:31,553
dần, nó học theo giọng

27
00:00:31,553 --> 00:00:32,664
cha mà không hay. Gặp

28
00:00:32,664 --> 00:00:33,776
bạn yếu hơn, nó nói

29
00:00:33,776 --> 00:00:34,887
lời nặng. Gặp việc trái

30
00:00:34,887 --> 00:00:35,998
ý, nó đập bàn, rồi

31
00:00:35,998 --> 00:00:37,109
tưởng đó là khí phách

32
00:00:37,109 --> 00:00:38,220
của người lớn.

33
00:00:38,720 --> 00:00:39,804
Một hôm, thầy đồ trong

34
00:00:39,804 --> 00:00:40,889
làng gọi người cha đến.

35
00:00:40,889 --> 00:00:41,973
Thầy không trách đứa trẻ

36
00:00:41,973 --> 00:00:43,058
trước mặt nhiều người. Thầy

37
00:00:43,058 --> 00:00:44,142
chỉ đặt lên bàn một

38
00:00:44,142 --> 00:00:45,227
chậu nước đục và một

39
00:00:45,227 --> 00:00:46,311
tấm gương đồng phủ bụi,

40
00:00:46,311 --> 00:00:47,396
rồi mời người

41
00:00:47,396 --> 00:00:48,480
cha nhìn vào.

42
00:00:48,980 --> 00:00:50,180
Người cha nhìn mãi vẫn

43
00:00:50,180 --> 00:00:51,380
không thấy rõ mặt mình.

44
00:00:51,380 --> 00:00:52,580
Thầy đồ chậm rãi nói,

45
00:00:52,580 --> 00:00:53,780
nước đục không soi được

46
00:00:53,780 --> 00:00:54,980
bóng, gương bụi không chỉ

47
00:00:54,980 --> 00:00:56,180
được mặt. Người lớn sống

48
00:00:56,180 --> 00:00:57,380
rối, lời dạy trẻ nhỏ

49
00:00:57,380 --> 00:00:58,580
cũng khó trong.

50
00:00:59,080 --> 00:01:00,188
Câu ấy khiến người cha

51
00:01:00,188 --> 00:01:01,297
im lặng. Ông nhớ những

52
00:01:01,297 --> 00:01:02,405
lần bắt con lễ phép,

53
00:01:02,405 --> 00:01:03,513
nhưng chính mình nói lời

54
00:01:03,513 --> 00:01:04,622
thô với vợ. Ông nhớ

55
00:01:04,622 --> 00:01:05,730
những lần bảo con thương

56
00:01:05,730 --> 00:01:06,838
người, nhưng chính mình quay

57
00:01:06,838 --> 00:01:07,947
lưng trước người ăn xin

58
00:01:07,947 --> 00:01:09,055
ngoài chợ. Ông chợt hiểu,

59
00:01:09,055 --> 00:01:10,163
lỗi của con có một

60
00:01:10,163 --> 00:01:11,272
phần bóng dáng của mình

61
00:01:11,272 --> 00:01:12,380
trong đó.

62
00:01:12,880 --> 00:01:14,116
Từ hôm đó, ông không

63
00:01:14,116 --> 00:01:15,351
vội mắng con như trước.

64
00:01:15,351 --> 00:01:16,587
Sáng dậy, ông tự quét

65
00:01:16,587 --> 00:01:17,822
sân rồi mới gọi con

66
00:01:17,822 --> 00:01:19,058
học chữ. Ra chợ, ông

67
00:01:19,058 --> 00:01:20,293
trả giá vừa phải, không

68
00:01:20,293 --> 00:01:21,529
ép người nghèo. Về nhà,

69
00:01:21,529 --> 00:01:22,764
ông nói với vợ bằng

70
00:01:22,764 --> 00:01:24,000
giọng chậm hơn.

71
00:01:24,500 --> 00:01:25,593
Đứa trẻ nhìn thấy tất

72
00:01:25,593 --> 00:01:26,687
cả. Nó không nghe thêm

73
00:01:26,687 --> 00:01:27,780
bài giảng dài nào, nhưng

74
00:01:27,780 --> 00:01:28,873
bắt đầu biết xếp dép

75
00:01:28,873 --> 00:01:29,967
ngay ngắn, biết chào người

76
00:01:29,967 --> 00:01:31,060
già, biết nhường phần bánh

77
00:01:31,060 --> 00:01:32,153
nhỏ cho em. Hạt giống

78
00:01:32,153 --> 00:01:33,247
tốt thường nảy mầm trong

79
00:01:33,247 --> 00:01:34,340
im lặng.

80
00:01:34,840 --> 00:01:35,960
Có lần người cha hỏi,

81
00:01:35,960 --> 00:01:37,080
vì sao con thay đổi.

82
00:01:37,080 --> 00:01:38,200
Đứa trẻ đáp, con thấy

83
00:01:38,200 --> 00:01:39,320
cha cũng thay đổi. Nghe

84
00:01:39,320 --> 00:01:40,440
vậy, người cha vừa mừng

85
00:01:40,440 --> 00:01:41,560
vừa hổ thẹn, vì hiểu

86
00:01:41,560 --> 00:01:42,680
rằng con trẻ là dòng

87
00:01:42,680 --> 00:01:43,800
nước chảy qua

88
00:01:43,800 --> 00:01:44,920
ruộng nhà mình.

89
00:01:45,420 --> 00:01:46,656
Nếu nguồn nước trong, ruộng

90
00:01:46,656 --> 00:01:47,893
được trong. Nếu nguồn nước

91
00:01:47,893 --> 00:01:49,129
đục, cây lúa cũng mang

92
00:01:49,129 --> 00:01:50,365
bùn. Cha mẹ là nguồn

93
00:01:50,365 --> 00:01:51,602
đầu tiên của nết nhà.

94
00:01:51,602 --> 00:01:52,838
Muốn con hiền, đừng chỉ

95
00:01:52,838 --> 00:01:54,075
sửa miệng con, hãy sửa

96
00:01:54,075 --> 00:01:55,311
lòng mình trước. Gốc có

97
00:01:55,311 --> 00:01:56,547
ngay thì cành mới bớt

98
00:01:56,547 --> 00:01:57,784
cong, nguồn có sạch thì

99
00:01:57,784 --> 00:01:59,020
dòng mới bớt đục.

100
00:01:59,520 --> 00:02:00,693
Từ đó, nhà ấy ít

101
00:02:00,693 --> 00:02:01,867
tiếng quát hơn. Người cha

102
00:02:01,867 --> 00:02:03,040
vẫn nghiêm, nhưng nghiêm với

103
00:02:03,040 --> 00:02:04,213
bản thân trước. Người mẹ

104
00:02:04,213 --> 00:02:05,387
cũng giữ lời dịu dàng,

105
00:02:05,387 --> 00:02:06,560
không chê bai chồng trước

106
00:02:06,560 --> 00:02:07,733
mặt con. Đứa trẻ lớn

107
00:02:07,733 --> 00:02:08,907
lên trong một mái nhà

108
00:02:08,907 --> 00:02:10,080
biết tự sửa.

109
00:02:10,580 --> 00:02:11,709
Hàng xóm khen đứa trẻ

110
00:02:11,709 --> 00:02:12,838
nên người, người cha chỉ

111
00:02:12,838 --> 00:02:13,967
cúi đầu. Ông biết công

112
00:02:13,967 --> 00:02:15,096
không nằm ở những trận

113
00:02:15,096 --> 00:02:16,224
đòn, mà ở từng buổi

114
00:02:16,224 --> 00:02:17,353
sáng tự mình làm điều

115
00:02:17,353 --> 00:02:18,482
đúng. Dạy con là việc

116
00:02:18,482 --> 00:02:19,611
âm thầm, không phải cuộc

117
00:02:19,611 --> 00:02:20,740
khoe lời hay.

118
00:02:21,240 --> 00:02:22,324
Người xưa nói, nhà có

119
00:02:22,324 --> 00:02:23,409
gia phong không phải vì

120
00:02:23,409 --> 00:02:24,493
treo nhiều lời răn trên

121
00:02:24,493 --> 00:02:25,578
vách, mà vì người trong

122
00:02:25,578 --> 00:02:26,662
nhà sống đúng với lời

123
00:02:26,662 --> 00:02:27,747
răn ấy. Lời nói chỉ

124
00:02:27,747 --> 00:02:28,831
mở cửa, gương sáng mới

125
00:02:28,831 --> 00:02:29,916
dẫn đường cho

126
00:02:29,916 --> 00:02:31,000
con bước qua.

127
00:02:31,500 --> 00:02:32,755
Dạy con bằng gương sáng,

128
00:02:32,755 --> 00:02:34,010
hơn nghìn lời quở trách.

129
00:02:34,010 --> 00:02:35,265
Cha mẹ biết sửa mình

130
00:02:35,265 --> 00:02:36,520
hôm nay, con cháu bớt

131
00:02:36,520 --> 00:02:37,775
lạc đường ngày mai. Phúc

132
00:02:37,775 --> 00:02:39,030
của một nhà bắt đầu

133
00:02:39,030 --> 00:02:40,285
từ người lớn dám sống

134
00:02:40,285 --> 00:02:41,540
đúng trước khi bắt trẻ

135
00:02:41,540 --> 00:02:42,795
phải đúng. Đó là đạo

136
00:02:42,795 --> 00:02:44,050
lý sâu mà người đời

137
00:02:44,050 --> 00:02:45,305
càng làm cha mẹ càng

138
00:02:45,305 --> 00:02:46,560
phải ghi nhớ.