1 00:00:00,000 --> 00:00:00,940 Đời người đi xa đến 2 00:00:00,940 --> 00:00:01,940 đâu cũng có một mái 3 00:00:01,940 --> 00:00:03,520 hiên để nhớ về. Mái 4 00:00:03,520 --> 00:00:04,240 hiên ấy không chỉ là 5 00:00:04,240 --> 00:00:05,400 nhà cũ, mà là bóng 6 00:00:05,400 --> 00:00:06,260 cha mẹ đã che mưa 7 00:00:06,260 --> 00:00:08,280 nắng. Cổ nhân dạy, người 8 00:00:08,280 --> 00:00:09,180 biết cúi đầu trước cha 9 00:00:09,180 --> 00:00:10,520 mẹ, phúc nhà mới có 10 00:00:10,520 --> 00:00:11,940 chỗ nương. Ở một làng 11 00:00:11,940 --> 00:00:13,560 ven đồi, có người con 12 00:00:13,560 --> 00:00:14,420 trai làm ăn khá giả 13 00:00:14,420 --> 00:00:15,800 nơi chợ lớn. Anh mặc 14 00:00:15,800 --> 00:00:17,000 áo đẹp, nói năng nhanh 15 00:00:17,000 --> 00:00:18,320 nhẹn, được nhiều người nể. 16 00:00:18,320 --> 00:00:19,500 Nhưng mỗi lần về nhà, 17 00:00:19,500 --> 00:00:20,720 anh lại thấy cha mẹ 18 00:00:20,720 --> 00:00:22,140 quê mùa, chậm chạp, không 19 00:00:22,300 --> 00:00:23,080 còn hợp mắt mình. Người 20 00:00:23,640 --> 00:00:24,400 cha già chỉ biết hỏi 21 00:00:24,400 --> 00:00:25,280 đường xa có mệt không. 22 00:00:25,280 --> 00:00:26,800 Người mẹ chỉ lo bát 23 00:00:26,800 --> 00:00:28,080 canh còn nóng hay đã 24 00:00:28,080 --> 00:00:29,720 nguội. Anh nghe mà khó 25 00:00:29,720 --> 00:00:31,240 chịu, cho rằng những lời 26 00:00:31,240 --> 00:00:32,340 ấy nhỏ nhặt, không giúp 27 00:00:32,340 --> 00:00:33,160 gì cho việc lớn ngoài 28 00:00:33,160 --> 00:00:35,160 đời. Một hôm, trước mặt 29 00:00:35,160 --> 00:00:36,400 bà con, người cha nhắc 30 00:00:36,400 --> 00:00:37,180 anh đừng ép giá người 31 00:00:37,180 --> 00:00:38,620 nghèo khi mua thóc. Anh 32 00:00:38,840 --> 00:00:39,780 cau mặt đáp rằng chuyện 33 00:00:39,980 --> 00:00:40,920 buôn bán cha không hiểu 34 00:00:40,920 --> 00:00:42,020 thì đừng xen vào. Câu 35 00:00:42,620 --> 00:00:43,400 nói ấy làm sân nhà 36 00:00:43,400 --> 00:00:44,360 bỗng im như vừa tắt 37 00:00:44,360 --> 00:00:45,940 gió. Người cha cúi xuống 38 00:00:45,940 --> 00:00:46,780 buộc lại dây dép, không 39 00:00:47,100 --> 00:00:48,640 trách nửa lời. Người mẹ 40 00:00:48,640 --> 00:00:49,860 quay vào bếp, tay run 41 00:00:49,860 --> 00:00:50,760 làm rơi chiếc muôi tre. 42 00:00:50,760 --> 00:00:52,560 Anh vẫn nghĩ mình nói 43 00:00:52,560 --> 00:00:53,780 đúng, vì người trẻ biết 44 00:00:53,780 --> 00:00:54,700 tính toán hơn người già. 45 00:00:54,700 --> 00:00:56,440 Tối ấy, mưa lớn làm 46 00:00:56,440 --> 00:00:57,320 con đường đất trơn lầy. 47 00:00:57,320 --> 00:00:58,560 Anh chuẩn bị trở lại 48 00:00:58,560 --> 00:00:59,780 chợ, nhưng xe bò sa 49 00:00:59,780 --> 00:01:01,080 bánh ở đầu làng. Người 50 00:01:01,220 --> 00:01:02,080 cha già lặng lẽ đội 51 00:01:02,080 --> 00:01:03,160 mưa ra đẩy, còn người 52 00:01:03,160 --> 00:01:04,180 mẹ cầm đèn dầu soi 53 00:01:04,180 --> 00:01:05,320 từng bước cho con. Bùn 54 00:01:05,900 --> 00:01:06,760 bắn lên áo cha, gió 55 00:01:07,360 --> 00:01:08,320 thổi tắt gần hết ngọn 56 00:01:08,320 --> 00:01:09,680 đèn trong tay mẹ. Anh 57 00:01:10,100 --> 00:01:10,840 đứng nhìn hai bóng lưng 58 00:01:10,840 --> 00:01:12,280 gầy giữa mưa, chợt thấy 59 00:01:12,280 --> 00:01:13,160 những người mình chê chậm 60 00:01:13,160 --> 00:01:14,020 chạp lại là người chạy 61 00:01:14,020 --> 00:01:15,180 đến trước nhất khi mình 62 00:01:15,180 --> 00:01:16,460 gặp khó. Có những bài 63 00:01:16,460 --> 00:01:17,400 học không nằm trong sách, 64 00:01:17,400 --> 00:01:18,880 chỉ hiện ra khi ta 65 00:01:18,880 --> 00:01:19,740 thấy cha mẹ ướt áo 66 00:01:19,740 --> 00:01:21,260 vì mình. Sáng hôm sau, 67 00:01:21,260 --> 00:01:22,440 anh ghé thăm thầy đồ 68 00:01:22,440 --> 00:01:24,060 cũ. Thầy chỉ vào cây 69 00:01:24,060 --> 00:01:25,340 cau trước sân, nói rễ 70 00:01:25,340 --> 00:01:26,580 càng sâu thì thân mới 71 00:01:26,580 --> 00:01:28,380 đứng thẳng. Người quên rễ 72 00:01:28,380 --> 00:01:29,700 mà khoe ngọn cao, gặp 73 00:01:29,780 --> 00:01:30,600 gió lớn rất dễ gãy 74 00:01:30,600 --> 00:01:32,120 ngang. Lời ấy đánh thức 75 00:01:32,120 --> 00:01:33,480 lòng anh. Anh nhớ ngày 76 00:01:33,480 --> 00:01:34,780 nhỏ, cha nhường áo khô 77 00:01:34,780 --> 00:01:36,060 cho con, mẹ thức trắng 78 00:01:36,060 --> 00:01:37,580 khi con sốt. Những điều 79 00:01:37,580 --> 00:01:38,440 ấy không ghi trong sổ 80 00:01:38,440 --> 00:01:39,740 nợ, nhưng lại là món 81 00:01:39,740 --> 00:01:40,660 nợ lớn nhất đời người. 82 00:01:40,660 --> 00:01:42,740 Anh trở về, quỳ xuống 83 00:01:42,740 --> 00:01:43,640 trước cha mẹ giữa sân. 84 00:01:43,640 --> 00:01:45,160 Không phải để làm dáng 85 00:01:45,160 --> 00:01:46,440 cho ai xem, mà để 86 00:01:46,440 --> 00:01:47,440 hạ cái tôi đã quá 87 00:01:47,440 --> 00:01:48,420 lâu đứng cao trong lòng 88 00:01:48,420 --> 00:01:50,080 mình. Cha mẹ đỡ anh 89 00:01:50,080 --> 00:01:51,400 dậy, mắt đỏ nhưng miệng 90 00:01:51,400 --> 00:01:52,720 vẫn bảo thôi, con biết 91 00:01:52,720 --> 00:01:53,860 là được. Cái cúi đầu 92 00:01:53,860 --> 00:01:55,120 ấy không làm mất thể 93 00:01:55,120 --> 00:01:56,560 diện, mà trả lại cho 94 00:01:56,560 --> 00:01:57,580 anh phần người con từng 95 00:01:57,580 --> 00:01:59,340 đánh rơi. Từ đó, mỗi 96 00:01:59,620 --> 00:02:00,680 lần về nhà, anh ngồi 97 00:02:00,680 --> 00:02:01,480 thấp hơn cha một chút, 98 00:02:01,480 --> 00:02:02,760 nghe mẹ kể chuyện vườn 99 00:02:02,760 --> 00:02:03,640 rau lâu hơn một chút. 100 00:02:03,640 --> 00:02:05,300 Khi buôn bán, anh nhớ 101 00:02:05,300 --> 00:02:06,480 lời cha, không ép người 102 00:02:06,480 --> 00:02:07,600 vào lúc túng thiếu, vì 103 00:02:07,820 --> 00:02:08,680 tiền lời không đáng đổi 104 00:02:08,680 --> 00:02:10,120 lấy đức nhà. Dân làng 105 00:02:10,120 --> 00:02:11,040 thấy anh đổi khác, lời 106 00:02:11,420 --> 00:02:12,520 khen không còn dành cho 107 00:02:12,520 --> 00:02:13,300 áo đẹp hay bạc nhiều, 108 00:02:13,300 --> 00:02:14,580 mà dành cho cách anh 109 00:02:14,580 --> 00:02:15,380 thưa gửi với cha mẹ. 110 00:02:15,380 --> 00:02:16,880 Một người biết kính gốc 111 00:02:16,880 --> 00:02:18,240 rễ, tự nhiên cũng biết 112 00:02:18,240 --> 00:02:19,020 giữ lễ với người đời. 113 00:02:19,020 --> 00:02:21,220 Cổ nhân nói, hiếu không 114 00:02:21,220 --> 00:02:22,120 chỉ là đem tiền về 115 00:02:22,120 --> 00:02:23,780 đặt trên bàn. Hiếu là 116 00:02:23,780 --> 00:02:24,600 biết mềm giọng với người 117 00:02:24,600 --> 00:02:25,940 đã già, biết lắng nghe 118 00:02:25,940 --> 00:02:27,280 điều chậm rãi, biết cúi 119 00:02:27,280 --> 00:02:28,220 đầu trước công ơn không 120 00:02:28,220 --> 00:02:29,740 thể cân đo. Vì vậy, 121 00:02:29,740 --> 00:02:31,040 đừng đợi cha mẹ yếu 122 00:02:31,040 --> 00:02:32,480 rồi mới học nói lời 123 00:02:32,480 --> 00:02:34,000 hiền. Cúi đầu trước cha 124 00:02:34,000 --> 00:02:34,900 mẹ không làm người con 125 00:02:34,900 --> 00:02:36,260 thấp đi; nó làm phúc 126 00:02:36,260 --> 00:02:37,440 nhà có chỗ đậu, làm 127 00:02:37,600 --> 00:02:38,340 đường đời có gốc để 128 00:02:38,340 --> 00:02:38,760 quay về.