1 00:00:00,000 --> 00:00:01,096 Đời người đi xa đến 2 00:00:01,096 --> 00:00:02,192 đâu cũng có một mái 3 00:00:02,192 --> 00:00:03,288 hiên để nhớ về. Mái 4 00:00:03,288 --> 00:00:04,384 hiên ấy không chỉ là 5 00:00:04,384 --> 00:00:05,480 nhà cũ, mà là bóng 6 00:00:05,480 --> 00:00:06,576 cha mẹ đã che mưa 7 00:00:06,576 --> 00:00:07,672 nắng. Cổ nhân dạy, người 8 00:00:07,672 --> 00:00:08,768 biết cúi đầu trước cha 9 00:00:08,768 --> 00:00:09,864 mẹ, phúc nhà mới có 10 00:00:09,864 --> 00:00:10,960 chỗ nương. 11 00:00:11,460 --> 00:00:12,628 Ở một làng ven đồi, 12 00:00:12,628 --> 00:00:13,796 có người con trai làm 13 00:00:13,796 --> 00:00:14,964 ăn khá giả nơi chợ 14 00:00:14,964 --> 00:00:16,132 lớn. Anh mặc áo đẹp, 15 00:00:16,132 --> 00:00:17,300 nói năng nhanh nhẹn, được 16 00:00:17,300 --> 00:00:18,468 nhiều người nể. Nhưng mỗi 17 00:00:18,468 --> 00:00:19,636 lần về nhà, anh lại 18 00:00:19,636 --> 00:00:20,804 thấy cha mẹ quê mùa, 19 00:00:20,804 --> 00:00:21,972 chậm chạp, không còn hợp 20 00:00:21,972 --> 00:00:23,140 mắt mình. 21 00:00:23,640 --> 00:00:24,760 Người cha già chỉ biết 22 00:00:24,760 --> 00:00:25,880 hỏi đường xa có mệt 23 00:00:25,880 --> 00:00:27,000 không. Người mẹ chỉ lo 24 00:00:27,000 --> 00:00:28,120 bát canh còn nóng hay 25 00:00:28,120 --> 00:00:29,240 đã nguội. Anh nghe mà 26 00:00:29,240 --> 00:00:30,360 khó chịu, cho rằng những 27 00:00:30,360 --> 00:00:31,480 lời ấy nhỏ nhặt, không 28 00:00:31,480 --> 00:00:32,600 giúp gì cho việc lớn 29 00:00:32,600 --> 00:00:33,720 ngoài đời. 30 00:00:34,220 --> 00:00:35,411 Một hôm, trước mặt bà 31 00:00:35,411 --> 00:00:36,602 con, người cha nhắc anh 32 00:00:36,602 --> 00:00:37,793 đừng ép giá người nghèo 33 00:00:37,793 --> 00:00:38,984 khi mua thóc. Anh cau 34 00:00:38,984 --> 00:00:40,176 mặt đáp rằng chuyện buôn 35 00:00:40,176 --> 00:00:41,367 bán cha không hiểu thì 36 00:00:41,367 --> 00:00:42,558 đừng xen vào. Câu nói 37 00:00:42,558 --> 00:00:43,749 ấy làm sân nhà bỗng 38 00:00:43,749 --> 00:00:44,940 im như vừa tắt gió. 39 00:00:45,440 --> 00:00:46,650 Người cha cúi xuống buộc 40 00:00:46,650 --> 00:00:47,860 lại dây dép, không trách 41 00:00:47,860 --> 00:00:49,070 nửa lời. Người mẹ quay 42 00:00:49,070 --> 00:00:50,280 vào bếp, tay run làm 43 00:00:50,280 --> 00:00:51,490 rơi chiếc muôi tre. Anh 44 00:00:51,490 --> 00:00:52,700 vẫn nghĩ mình nói đúng, 45 00:00:52,700 --> 00:00:53,910 vì người trẻ biết tính 46 00:00:53,910 --> 00:00:55,120 toán hơn người già. 47 00:00:55,620 --> 00:00:56,722 Tối ấy, mưa lớn làm 48 00:00:56,722 --> 00:00:57,824 con đường đất trơn lầy. 49 00:00:57,824 --> 00:00:58,927 Anh chuẩn bị trở lại 50 00:00:58,927 --> 00:01:00,029 chợ, nhưng xe bò sa 51 00:01:00,029 --> 00:01:01,131 bánh ở đầu làng. Người 52 00:01:01,131 --> 00:01:02,233 cha già lặng lẽ đội 53 00:01:02,233 --> 00:01:03,336 mưa ra đẩy, còn người 54 00:01:03,336 --> 00:01:04,438 mẹ cầm đèn dầu soi 55 00:01:04,438 --> 00:01:05,540 từng bước cho con. 56 00:01:06,040 --> 00:01:07,162 Bùn bắn lên áo cha, 57 00:01:07,162 --> 00:01:08,283 gió thổi tắt gần hết 58 00:01:08,283 --> 00:01:09,405 ngọn đèn trong tay mẹ. 59 00:01:09,405 --> 00:01:10,526 Anh đứng nhìn hai bóng 60 00:01:10,526 --> 00:01:11,648 lưng gầy giữa mưa, chợt 61 00:01:11,648 --> 00:01:12,769 thấy những người mình chê 62 00:01:12,769 --> 00:01:13,891 chậm chạp lại là người 63 00:01:13,891 --> 00:01:15,012 chạy đến trước nhất khi 64 00:01:15,012 --> 00:01:16,134 mình gặp khó. Có những 65 00:01:16,134 --> 00:01:17,255 bài học không nằm trong 66 00:01:17,255 --> 00:01:18,377 sách, chỉ hiện ra khi 67 00:01:18,377 --> 00:01:19,498 ta thấy cha mẹ ướt 68 00:01:19,498 --> 00:01:20,620 áo vì mình. 69 00:01:21,120 --> 00:01:22,400 Sáng hôm sau, anh ghé 70 00:01:22,400 --> 00:01:23,680 thăm thầy đồ cũ. Thầy 71 00:01:23,680 --> 00:01:24,960 chỉ vào cây cau trước 72 00:01:24,960 --> 00:01:26,240 sân, nói rễ càng sâu 73 00:01:26,240 --> 00:01:27,520 thì thân mới đứng thẳng. 74 00:01:27,520 --> 00:01:28,800 Người quên rễ mà khoe 75 00:01:28,800 --> 00:01:30,080 ngọn cao, gặp gió lớn 76 00:01:30,080 --> 00:01:31,360 rất dễ gãy ngang. 77 00:01:31,860 --> 00:01:33,040 Lời ấy đánh thức lòng 78 00:01:33,040 --> 00:01:34,220 anh. Anh nhớ ngày nhỏ, 79 00:01:34,220 --> 00:01:35,400 cha nhường áo khô cho 80 00:01:35,400 --> 00:01:36,580 con, mẹ thức trắng khi 81 00:01:36,580 --> 00:01:37,760 con sốt. Những điều ấy 82 00:01:37,760 --> 00:01:38,940 không ghi trong sổ nợ, 83 00:01:38,940 --> 00:01:40,120 nhưng lại là món nợ 84 00:01:40,120 --> 00:01:41,300 lớn nhất đời người. 85 00:01:41,800 --> 00:01:43,007 Anh trở về, quỳ xuống 86 00:01:43,007 --> 00:01:44,214 trước cha mẹ giữa sân. 87 00:01:44,214 --> 00:01:45,421 Không phải để làm dáng 88 00:01:45,421 --> 00:01:46,629 cho ai xem, mà để 89 00:01:46,629 --> 00:01:47,836 hạ cái tôi đã quá 90 00:01:47,836 --> 00:01:49,043 lâu đứng cao trong lòng 91 00:01:49,043 --> 00:01:50,250 mình. Cha mẹ đỡ anh 92 00:01:50,250 --> 00:01:51,457 dậy, mắt đỏ nhưng miệng 93 00:01:51,457 --> 00:01:52,664 vẫn bảo thôi, con biết 94 00:01:52,664 --> 00:01:53,871 là được. Cái cúi đầu 95 00:01:53,871 --> 00:01:55,079 ấy không làm mất thể 96 00:01:55,079 --> 00:01:56,286 diện, mà trả lại cho 97 00:01:56,286 --> 00:01:57,493 anh phần người con từng 98 00:01:57,493 --> 00:01:58,700 đánh rơi. 99 00:01:59,200 --> 00:02:00,264 Từ đó, mỗi lần về 100 00:02:00,264 --> 00:02:01,328 nhà, anh ngồi thấp hơn 101 00:02:01,328 --> 00:02:02,392 cha một chút, nghe mẹ 102 00:02:02,392 --> 00:02:03,456 kể chuyện vườn rau lâu 103 00:02:03,456 --> 00:02:04,520 hơn một chút. Khi buôn 104 00:02:04,520 --> 00:02:05,584 bán, anh nhớ lời cha, 105 00:02:05,584 --> 00:02:06,648 không ép người vào lúc 106 00:02:06,648 --> 00:02:07,712 túng thiếu, vì tiền lời 107 00:02:07,712 --> 00:02:08,776 không đáng đổi 108 00:02:08,776 --> 00:02:09,840 lấy đức nhà. 109 00:02:10,340 --> 00:02:11,380 Dân làng thấy anh đổi 110 00:02:11,380 --> 00:02:12,420 khác, lời khen không còn 111 00:02:12,420 --> 00:02:13,460 dành cho áo đẹp hay 112 00:02:13,460 --> 00:02:14,500 bạc nhiều, mà dành cho 113 00:02:14,500 --> 00:02:15,540 cách anh thưa gửi với 114 00:02:15,540 --> 00:02:16,580 cha mẹ. Một người biết 115 00:02:16,580 --> 00:02:17,620 kính gốc rễ, tự nhiên 116 00:02:17,620 --> 00:02:18,660 cũng biết giữ lễ với 117 00:02:18,660 --> 00:02:19,700 người đời. 118 00:02:20,200 --> 00:02:21,360 Cổ nhân nói, hiếu không 119 00:02:21,360 --> 00:02:22,520 chỉ là đem tiền về 120 00:02:22,520 --> 00:02:23,680 đặt trên bàn. Hiếu là 121 00:02:23,680 --> 00:02:24,840 biết mềm giọng với người 122 00:02:24,840 --> 00:02:26,000 đã già, biết lắng nghe 123 00:02:26,000 --> 00:02:27,160 điều chậm rãi, biết cúi 124 00:02:27,160 --> 00:02:28,320 đầu trước công ơn không 125 00:02:28,320 --> 00:02:29,480 thể cân đo. 126 00:02:29,980 --> 00:02:31,170 Vì vậy, đừng đợi cha 127 00:02:31,170 --> 00:02:32,360 mẹ yếu rồi mới học 128 00:02:32,360 --> 00:02:33,550 nói lời hiền. Cúi đầu 129 00:02:33,550 --> 00:02:34,740 trước cha mẹ không làm 130 00:02:34,740 --> 00:02:35,930 người con thấp đi; nó 131 00:02:35,930 --> 00:02:37,120 làm phúc nhà có chỗ 132 00:02:37,120 --> 00:02:38,310 đậu, làm đường đời có 133 00:02:38,310 --> 00:02:39,500 gốc để quay về.