1
00:00:00,000 --> 00:00:01,280
Đời người không sợ nghèo

2
00:00:01,280 --> 00:00:02,800
một bữa, chỉ sợ nghèo

3
00:00:02,800 --> 00:00:04,300
mà đánh mất nghĩa. Cổ

4
00:00:04,300 --> 00:00:05,600
nhân dạy, lúc khó còn

5
00:00:05,600 --> 00:00:06,920
giữ được lòng ngay, đến

6
00:00:06,920 --> 00:00:07,940
ngày khá giả mới không

7
00:00:07,940 --> 00:00:08,880
phải cúi mặt trước chính

8
00:00:08,880 --> 00:00:10,420
mình. Một đồng tiền sạch

9
00:00:10,420 --> 00:00:11,740
tuy nhỏ, vẫn sáng hơn

10
00:00:11,740 --> 00:00:12,660
nén bạc làm đục gia

11
00:00:12,660 --> 00:00:14,140
phong. Xưa có hai anh

12
00:00:14,140 --> 00:00:15,100
em cùng làm nghề chở

13
00:00:15,100 --> 00:00:16,560
hàng qua bến sông. Mùa

14
00:00:16,560 --> 00:00:17,840
nước cạn, thuyền ít khách,

15
00:00:18,180 --> 00:00:19,320
gạo trong chum vơi dần.

16
00:00:19,560 --> 00:00:20,620
Người anh nóng ruột, người

17
00:00:20,620 --> 00:00:21,380
em lặng lẽ vá lại

18
00:00:21,380 --> 00:00:22,940
mái chèo cũ. Một thương

19
00:00:22,940 --> 00:00:23,860
lái đến thuê họ chở

20
00:00:23,860 --> 00:00:25,320
hàng qua sông trong đêm.

21
00:00:25,320 --> 00:00:26,260
Ông ta trả tiền rất

22
00:00:26,260 --> 00:00:27,360
hậu, nhưng dặn đừng hỏi

23
00:00:27,360 --> 00:00:29,020
trong bao có gì. Người

24
00:00:29,020 --> 00:00:30,220
anh nghe bạc sáng mắt,

25
00:00:30,460 --> 00:00:31,600
vội nhận lời vì nghĩ

26
00:00:31,600 --> 00:00:32,980
nhà đang thiếu ăn. Đói

27
00:00:32,980 --> 00:00:33,880
bụng một ngày còn chịu

28
00:00:33,880 --> 00:00:35,180
được, nhưng ăn nhầm của

29
00:00:35,180 --> 00:00:36,460
bất nghĩa sẽ mang tiếng

30
00:00:36,460 --> 00:00:38,100
nhiều đời. Người em nhìn

31
00:00:38,100 --> 00:00:38,960
dấu niêm phong lạ trên

32
00:00:38,960 --> 00:00:40,620
bao hàng, lòng sinh nghi.

33
00:00:40,880 --> 00:00:42,120
Anh nói, tiền này có

34
00:00:42,120 --> 00:00:43,120
thể mua gạo cho mẹ,

35
00:00:43,200 --> 00:00:44,100
nhưng nếu là hàng gian,

36
00:00:44,360 --> 00:00:45,120
bữa cơm ấy sẽ nghẹn

37
00:00:45,120 --> 00:00:46,660
trong cổ. Người anh gắt

38
00:00:46,660 --> 00:00:47,940
rằng nghèo mà còn sĩ

39
00:00:47,940 --> 00:00:49,880
diện. Đêm xuống, sương phủ

40
00:00:49,880 --> 00:00:51,300
kín mặt sông. Khi thuyền

41
00:00:51,300 --> 00:00:52,300
ra giữa dòng, họ nghe

42
00:00:52,300 --> 00:00:53,380
tiếng lính tuần từ xa.

43
00:00:54,040 --> 00:00:55,060
Thương lái hoảng hốt thúc

44
00:00:55,060 --> 00:00:56,340
chèo nhanh, lại hứa thêm

45
00:00:56,340 --> 00:00:57,080
bạc nếu hai anh em

46
00:00:57,080 --> 00:00:58,640
im miệng. Mặt nước tối

47
00:00:58,640 --> 00:00:59,640
đen như thử lòng người,

48
00:01:00,000 --> 00:01:00,800
mỗi nhịp chèo đều nặng

49
00:01:00,800 --> 00:01:02,140
hơn bình thường. Người anh

50
00:01:02,140 --> 00:01:03,440
run tay, còn người em

51
00:01:03,440 --> 00:01:05,180
ghì mái chèo lại. Anh

52
00:01:05,180 --> 00:01:06,520
bảo, thuyền nghèo còn có

53
00:01:06,520 --> 00:01:07,980
thể cập bến, lòng cong

54
00:01:07,980 --> 00:01:09,020
thì cả đời trôi dạt.

55
00:01:09,300 --> 00:01:10,200
Rồi anh quay mũi thuyền

56
00:01:10,200 --> 00:01:11,660
về phía trạm tuần. Bao

57
00:01:11,660 --> 00:01:13,000
hàng bị mở ra, đúng

58
00:01:13,000 --> 00:01:13,880
là đồ trộm từ kho

59
00:01:13,880 --> 00:01:15,380
làng bên. Thương lái bị

60
00:01:15,380 --> 00:01:16,640
bắt, người anh vừa sợ

61
00:01:16,640 --> 00:01:17,900
vừa xấu hổ. Số bạc

62
00:01:17,900 --> 00:01:18,780
chưa kịp cầm đã như

63
00:01:18,780 --> 00:01:19,680
than nóng đặt trước mặt.

64
00:01:20,520 --> 00:01:21,280
Người anh nhìn xuống bàn

65
00:01:21,280 --> 00:01:22,500
tay mình, lần đầu thấy

66
00:01:22,500 --> 00:01:23,380
lòng tham cũng có thể

67
00:01:23,380 --> 00:01:24,640
làm tay bẩn dù chưa

68
00:01:24,640 --> 00:01:26,040
chạm vào gì. Quan tuần

69
00:01:26,040 --> 00:01:27,300
không thưởng nhiều, chỉ ghi

70
00:01:27,300 --> 00:01:28,160
nhận hai anh em không

71
00:01:28,160 --> 00:01:29,320
tiếp tay cho việc xấu.

72
00:01:29,760 --> 00:01:31,020
Về nhà, người mẹ nghe

73
00:01:31,020 --> 00:01:32,380
chuyện, lấy bát cháo loãng

74
00:01:32,380 --> 00:01:33,700
chia đều, rồi nói cháo

75
00:01:33,700 --> 00:01:34,820
nhạt mà lòng sạch thì

76
00:01:34,820 --> 00:01:36,300
vẫn dễ nuốt. Những ngày

77
00:01:36,300 --> 00:01:37,580
sau, nhà họ vẫn thiếu

78
00:01:37,580 --> 00:01:39,260
thốn. Người anh có lúc

79
00:01:39,260 --> 00:01:40,700
tiếc số bạc kia, nhưng

80
00:01:40,700 --> 00:01:41,620
mỗi khi đi qua chợ,

81
00:01:41,800 --> 00:01:42,580
anh không phải tránh ánh

82
00:01:42,580 --> 00:01:44,160
mắt ai. Cái nhẹ lòng

83
00:01:44,160 --> 00:01:45,200
ấy dần quý hơn một

84
00:01:45,200 --> 00:01:47,220
túi tiền đầy. Nghèo mà

85
00:01:47,220 --> 00:01:48,480
còn dám nhìn thẳng, ấy

86
00:01:48,480 --> 00:01:49,440
là của cải âm thầm

87
00:01:49,440 --> 00:01:50,860
không ai cướp được. Mùa

88
00:01:50,860 --> 00:01:52,160
lũ năm sau, một chủ

89
00:01:52,160 --> 00:01:53,220
kho lớn cần người chở

90
00:01:53,220 --> 00:01:54,760
gạo cứu dân. Ông chọn

91
00:01:54,760 --> 00:01:55,580
hai anh em vì nghe

92
00:01:55,580 --> 00:01:56,720
tiếng họ không tham bạc

93
00:01:56,720 --> 00:01:58,440
tối. Từ chuyến ấy, công

94
00:01:58,440 --> 00:01:59,660
việc mở ra, thuyền cũ

95
00:01:59,660 --> 00:02:00,760
được thay bằng thuyền mới.

96
00:02:01,180 --> 00:02:01,960
Khi có của ăn của

97
00:02:01,960 --> 00:02:03,280
để, người anh nhớ lại

98
00:02:03,280 --> 00:02:04,740
đêm sương trên sông. Anh

99
00:02:04,740 --> 00:02:05,980
hiểu, giàu sang đến từ

100
00:02:05,980 --> 00:02:07,340
đường ngay thì ngủ yên,

101
00:02:07,560 --> 00:02:08,280
còn tiền nhặt từ đường

102
00:02:08,280 --> 00:02:09,580
tối dù nhiều cũng khiến

103
00:02:09,580 --> 00:02:11,080
lòng lạnh. Anh tự nhủ,

104
00:02:11,400 --> 00:02:12,420
thuyền mới chỉ đáng quý

105
00:02:12,420 --> 00:02:13,360
khi người chèo nó không

106
00:02:13,360 --> 00:02:14,700
bán rẻ lương tâm. Đêm

107
00:02:14,700 --> 00:02:15,580
ấy thành lời dạy cho

108
00:02:15,580 --> 00:02:17,120
con cháu. Cả nhà nhớ

109
00:02:17,120 --> 00:02:18,360
rằng phải quay về phía

110
00:02:18,360 --> 00:02:19,440
lương tâm khi lòng người

111
00:02:19,440 --> 00:02:21,180
chao đảo. Cổ nhân nói,

112
00:02:21,380 --> 00:02:22,160
nghĩa là cây cột trong

113
00:02:22,160 --> 00:02:23,860
nhà. Lúc nghèo mà tự

114
00:02:23,860 --> 00:02:25,180
tay chặt cột, đến khi

115
00:02:25,180 --> 00:02:26,080
có mái ngói cũng khó

116
00:02:26,080 --> 00:02:27,480
đứng bền. Người biết giữ

117
00:02:27,480 --> 00:02:28,540
nghĩa lúc thiếu thốn, phúc

118
00:02:28,540 --> 00:02:29,520
sẽ tìm đường ở lại.

119
00:02:30,080 --> 00:02:31,360
Cột ấy không phô trương,

120
00:02:31,520 --> 00:02:32,460
nhưng thiếu nó thì mưa

121
00:02:32,460 --> 00:02:33,400
gió nhỏ cũng làm nhà

122
00:02:33,400 --> 00:02:35,200
nghiêng. Vì vậy, khi khó

123
00:02:35,200 --> 00:02:36,140
khăn ép lòng người nghiêng

124
00:02:36,140 --> 00:02:37,400
ngả, càng phải giữ một

125
00:02:37,400 --> 00:02:38,960
đường thẳng trong tâm. Gạo

126
00:02:38,960 --> 00:02:40,180
hết có thể vay, áo

127
00:02:40,180 --> 00:02:41,300
rách có thể vá, nhưng

128
00:02:41,300 --> 00:02:42,580
nghĩa mất rồi, giàu mấy

129
00:02:42,580 --> 00:02:43,220
cũng khó ngẩng đầu.