1
00:00:00,000 --> 00:00:01,080
Cổ nhân xem chữ tín

2
00:00:01,080 --> 00:00:01,940
như ngọn lửa nhỏ trong

3
00:00:01,940 --> 00:00:03,840
đêm. Lửa ấy không làm

4
00:00:03,840 --> 00:00:05,120
người ta giàu ngay, nhưng

5
00:00:05,120 --> 00:00:06,340
soi đường khi tối, sưởi

6
00:00:06,340 --> 00:00:07,900
lòng khi lạnh, và khiến

7
00:00:07,900 --> 00:00:08,820
người khác dám đặt tay

8
00:00:08,820 --> 00:00:10,200
mình vào tay ta. Người

9
00:00:10,200 --> 00:00:11,120
nghèo còn có thể nhờ

10
00:00:11,120 --> 00:00:12,500
lửa ấy mà qua bến

11
00:00:12,500 --> 00:00:14,160
lạ, người giàu mất nó

12
00:00:14,160 --> 00:00:15,120
cũng thành cô độc giữa

13
00:00:15,120 --> 00:00:16,660
chợ đông. Ở chợ huyện

14
00:00:16,660 --> 00:00:17,460
xưa có người bán vải

15
00:00:17,460 --> 00:00:19,180
tên Lâm. Hàng không nhiều,

16
00:00:19,420 --> 00:00:20,920
lời nói không khéo, nhưng

17
00:00:20,920 --> 00:00:21,740
ai đặt mua một thước

18
00:00:21,740 --> 00:00:22,860
vải, ông đều ghi vào

19
00:00:22,860 --> 00:00:24,040
sổ tre và giữ đúng

20
00:00:24,040 --> 00:00:25,700
ngày giao. Cuốn sổ ấy

21
00:00:25,700 --> 00:00:26,760
cũ, nhưng từng nét ghi

22
00:00:26,760 --> 00:00:27,680
như lời thề đặt trước

23
00:00:27,680 --> 00:00:29,560
trời đất. Nhờ vậy, quán

24
00:00:29,560 --> 00:00:30,740
nhỏ của ông luôn có

25
00:00:30,740 --> 00:00:32,560
khách quen. Người ta mua

26
00:00:32,560 --> 00:00:33,500
vải của Lâm không chỉ

27
00:00:33,500 --> 00:00:34,720
vì sợi bền, mà vì

28
00:00:34,720 --> 00:00:36,260
lòng yên. Bỏ tiền ra,

29
00:00:36,440 --> 00:00:37,120
họ biết mình không bị

30
00:00:37,120 --> 00:00:38,400
cân thiếu hay hẹn suông.

31
00:00:39,000 --> 00:00:39,980
Một năm mưa lớn, đường

32
00:00:39,980 --> 00:00:41,120
núi sạt, chuyến vải đẹp

33
00:00:41,120 --> 00:00:42,660
về trễ. Có phú hộ

34
00:00:42,660 --> 00:00:43,580
đặt trước hai cuộn để

35
00:00:43,580 --> 00:00:44,480
may áo cưới cho con

36
00:00:44,480 --> 00:00:45,800
gái. Nếu bán cho người

37
00:00:45,800 --> 00:00:47,160
khác, Lâm sẽ lời gấp

38
00:00:47,160 --> 00:00:48,440
đôi. Cái lợi hiện ra

39
00:00:48,440 --> 00:00:49,620
trước mắt như mật ngọt,

40
00:00:49,720 --> 00:00:50,460
còn lời hứa cũ nằm

41
00:00:50,460 --> 00:00:51,400
im như hòn đá giữ

42
00:00:51,400 --> 00:00:52,880
chân người tử tế. Người

43
00:00:52,880 --> 00:00:53,880
nhà khuyên ông đổi lời,

44
00:00:53,880 --> 00:00:54,980
nói rằng ai cũng vì

45
00:00:54,980 --> 00:00:56,320
miếng cơm. Nhưng Lâm lắc

46
00:00:56,320 --> 00:00:57,700
đầu. Miếng cơm hôm nay

47
00:00:57,700 --> 00:00:58,960
nuốt được, còn chữ tín

48
00:00:58,960 --> 00:01:00,200
mất rồi, cả đời ăn

49
00:01:00,200 --> 00:01:01,800
cũng không thấy ngon. Ông

50
00:01:01,800 --> 00:01:02,740
thức đêm vá lại mái

51
00:01:02,740 --> 00:01:03,940
kho, giữ hai cuộn vải

52
00:01:03,940 --> 00:01:05,280
khỏi ẩm, rồi sai con

53
00:01:05,280 --> 00:01:06,060
trai đi vòng đường xa

54
00:01:06,060 --> 00:01:07,580
báo thật ngày giao. Đứa

55
00:01:07,580 --> 00:01:08,640
trẻ hỏi, cha lỗ công

56
00:01:08,640 --> 00:01:09,460
như vậy để được gì.

57
00:01:10,280 --> 00:01:11,320
Đường xa làm mòn dép,

58
00:01:11,480 --> 00:01:12,220
nhưng lời báo thật làm

59
00:01:12,220 --> 00:01:13,760
nhẹ lòng người chờ. Lâm

60
00:01:13,760 --> 00:01:14,520
chỉ vào bấc đèn và

61
00:01:14,520 --> 00:01:15,880
nói, lửa nhỏ muốn cháy

62
00:01:15,880 --> 00:01:16,720
lâu phải che từng cơn

63
00:01:16,720 --> 00:01:18,180
gió. Chữ tín cũng thế,

64
00:01:18,180 --> 00:01:19,620
không giữ trong lúc khó,

65
00:01:19,840 --> 00:01:20,720
thì lúc dễ cũng chỉ

66
00:01:20,720 --> 00:01:22,200
là lời trang điểm. Ba

67
00:01:22,200 --> 00:01:23,500
ngày sau, phú hộ nhận

68
00:01:23,500 --> 00:01:25,120
vải đúng hẹn mới. Ông

69
00:01:25,120 --> 00:01:26,340
không trách, còn kể cho

70
00:01:26,340 --> 00:01:27,480
cả họ biết Lâm đã

71
00:01:27,480 --> 00:01:28,900
đi đường vòng báo tin.

72
00:01:28,900 --> 00:01:29,740
Một lần giữ lời trong

73
00:01:29,740 --> 00:01:31,240
khó khăn, hơn mười lần

74
00:01:31,240 --> 00:01:32,440
nói hay lúc thuận lợi.

75
00:01:32,440 --> 00:01:33,700
Người trong làng nghe chuyện,

76
00:01:33,700 --> 00:01:35,080
tự hiểu rằng giữ tín

77
00:01:35,080 --> 00:01:36,360
không cần trống chiêng, chỉ

78
00:01:36,360 --> 00:01:37,320
cần làm đúng khi không

79
00:01:37,320 --> 00:01:39,360
ai ép. Từ đó, người

80
00:01:39,360 --> 00:01:40,280
trong vùng có việc quan

81
00:01:40,280 --> 00:01:41,560
trọng đều tìm đến quán

82
00:01:41,800 --> 00:01:42,560
ấy. Vải có khi không

83
00:01:42,560 --> 00:01:44,120
rẻ nhất, nhưng lòng người

84
00:01:44,120 --> 00:01:45,020
không phải lúc nào cũng

85
00:01:45,020 --> 00:01:46,540
mua bằng giá rẻ. Họ

86
00:01:46,540 --> 00:01:48,060
mua sự yên tâm. Nhiều

87
00:01:48,060 --> 00:01:49,580
năm sau, con trai Lâm

88
00:01:49,580 --> 00:01:50,940
lớn lên, mở thuyền buôn

89
00:01:50,940 --> 00:01:52,740
qua sông. Gặp bão, hàng

90
00:01:52,740 --> 00:01:54,020
hư một nửa, cậu vẫn

91
00:01:54,020 --> 00:01:55,540
trả đủ phần đã hứa.

92
00:01:55,540 --> 00:01:56,400
Người bạn buôn ngạc nhiên

93
00:01:56,400 --> 00:01:57,800
hỏi vì sao không giấu.

94
00:01:57,800 --> 00:01:58,800
Cơn bão làm ướt hàng,

95
00:01:58,800 --> 00:01:59,740
nhưng không được làm ướt

96
00:01:59,740 --> 00:02:01,080
luôn cái danh của mình.

97
00:02:01,080 --> 00:02:03,060
Cậu đáp, cha từng dạy,

98
00:02:03,060 --> 00:02:04,560
lời hứa là chiếc cầu.

99
00:02:04,560 --> 00:02:05,580
Đi qua rồi mà tự

100
00:02:05,580 --> 00:02:06,860
tay chặt cầu, lần sau

101
00:02:06,860 --> 00:02:07,800
chính mình cũng không còn

102
00:02:07,800 --> 00:02:09,760
đường quay lại. Người nghe

103
00:02:09,760 --> 00:02:11,340
im lặng rất lâu. Đời

104
00:02:11,340 --> 00:02:12,700
người có lúc thiếu tiền,

105
00:02:12,700 --> 00:02:14,580
thiếu hàng, thiếu sức, nhưng

106
00:02:14,580 --> 00:02:16,660
đừng thiếu tín. Tiền thiếu

107
00:02:16,660 --> 00:02:17,800
còn vay được, hàng thiếu

108
00:02:17,800 --> 00:02:19,100
còn tìm được, sức thiếu

109
00:02:19,100 --> 00:02:20,260
còn nghỉ được; tín thiếu

110
00:02:20,260 --> 00:02:21,500
thì lòng người đóng cửa.

111
00:02:21,500 --> 00:02:22,640
Một nhà buôn mất tín

112
00:02:22,640 --> 00:02:23,880
giống như giếng nước bị

113
00:02:23,960 --> 00:02:24,920
bùn, dù còn nước cũng

114
00:02:24,920 --> 00:02:26,580
chẳng ai muốn múc. Người

115
00:02:26,580 --> 00:02:27,460
giữ tín không phải lúc

116
00:02:27,460 --> 00:02:29,080
nào cũng thắng ngay. Có

117
00:02:29,080 --> 00:02:30,200
khi còn chịu thiệt trước

118
00:02:30,420 --> 00:02:31,500
mắt. Nhưng cái thiệt ấy

119
00:02:31,500 --> 00:02:32,800
giống hạt giống vùi trong

120
00:02:32,960 --> 00:02:33,940
đất, qua mùa mưa nắng

121
00:02:33,940 --> 00:02:35,640
mới thành bóng mát. Vậy

122
00:02:35,640 --> 00:02:36,580
nên, đã hứa thì cân

123
00:02:36,580 --> 00:02:37,880
lời trước, đã nhận thì

124
00:02:37,880 --> 00:02:39,220
giữ đến cùng. Giữ tín

125
00:02:39,220 --> 00:02:40,040
như giữ lửa nhỏ trong

126
00:02:40,040 --> 00:02:41,600
tay áo; một lần để

127
00:02:41,600 --> 00:02:42,660
gió làm tắt, đường dài

128
00:02:42,660 --> 00:02:44,360
sẽ tối hơn rất nhiều.

129
00:02:44,360 --> 00:02:45,540
Người biết giữ lửa ấy,

130
00:02:45,540 --> 00:02:46,380
đi đến đâu cũng có

131
00:02:46,380 --> 00:02:47,680
người mở cửa và dành

132
00:02:47,680 --> 00:02:48,160
cho một chỗ