1
00:00:00,000 --> 00:00:01,202
Cổ nhân xem chữ tín

2
00:00:01,202 --> 00:00:02,403
như ngọn lửa nhỏ trong

3
00:00:02,403 --> 00:00:03,605
đêm. Lửa ấy không làm

4
00:00:03,605 --> 00:00:04,806
người ta giàu ngay, nhưng

5
00:00:04,806 --> 00:00:06,008
soi đường khi tối, sưởi

6
00:00:06,008 --> 00:00:07,209
lòng khi lạnh, và khiến

7
00:00:07,209 --> 00:00:08,411
người khác dám đặt tay

8
00:00:08,411 --> 00:00:09,612
mình vào tay ta. Người

9
00:00:09,612 --> 00:00:10,814
nghèo còn có thể nhờ

10
00:00:10,814 --> 00:00:12,015
lửa ấy mà qua bến

11
00:00:12,015 --> 00:00:13,217
lạ, người giàu mất nó

12
00:00:13,217 --> 00:00:14,418
cũng thành cô độc giữa

13
00:00:14,418 --> 00:00:15,620
chợ đông.

14
00:00:16,120 --> 00:00:17,328
Ở chợ huyện xưa có

15
00:00:17,328 --> 00:00:18,536
người bán vải tên Lâm.

16
00:00:18,536 --> 00:00:19,744
Hàng không nhiều, lời nói

17
00:00:19,744 --> 00:00:20,952
không khéo, nhưng ai đặt

18
00:00:20,952 --> 00:00:22,160
mua một thước vải, ông

19
00:00:22,160 --> 00:00:23,368
đều ghi vào sổ tre

20
00:00:23,368 --> 00:00:24,576
và giữ đúng ngày giao.

21
00:00:24,576 --> 00:00:25,784
Cuốn sổ ấy cũ, nhưng

22
00:00:25,784 --> 00:00:26,992
từng nét ghi như lời

23
00:00:26,992 --> 00:00:28,200
thề đặt trước trời đất.

24
00:00:28,700 --> 00:00:29,930
Nhờ vậy, quán nhỏ của

25
00:00:29,930 --> 00:00:31,160
ông luôn có khách quen.

26
00:00:31,160 --> 00:00:32,390
Người ta mua vải của

27
00:00:32,390 --> 00:00:33,620
Lâm không chỉ vì sợi

28
00:00:33,620 --> 00:00:34,850
bền, mà vì lòng yên.

29
00:00:34,850 --> 00:00:36,080
Bỏ tiền ra, họ biết

30
00:00:36,080 --> 00:00:37,310
mình không bị cân thiếu

31
00:00:37,310 --> 00:00:38,540
hay hẹn suông.

32
00:00:39,040 --> 00:00:40,147
Một năm mưa lớn, đường

33
00:00:40,147 --> 00:00:41,253
núi sạt, chuyến vải đẹp

34
00:00:41,253 --> 00:00:42,360
về trễ. Có phú hộ

35
00:00:42,360 --> 00:00:43,467
đặt trước hai cuộn để

36
00:00:43,467 --> 00:00:44,573
may áo cưới cho con

37
00:00:44,573 --> 00:00:45,680
gái. Nếu bán cho người

38
00:00:45,680 --> 00:00:46,787
khác, Lâm sẽ lời gấp

39
00:00:46,787 --> 00:00:47,893
đôi. Cái lợi hiện ra

40
00:00:47,893 --> 00:00:49,000
trước mắt như mật ngọt,

41
00:00:49,000 --> 00:00:50,107
còn lời hứa cũ nằm

42
00:00:50,107 --> 00:00:51,213
im như hòn đá giữ

43
00:00:51,213 --> 00:00:52,320
chân người tử tế.

44
00:00:52,820 --> 00:00:54,031
Người nhà khuyên ông đổi

45
00:00:54,031 --> 00:00:55,243
lời, nói rằng ai cũng

46
00:00:55,243 --> 00:00:56,454
vì miếng cơm. Nhưng Lâm

47
00:00:56,454 --> 00:00:57,666
lắc đầu. Miếng cơm hôm

48
00:00:57,666 --> 00:00:58,877
nay nuốt được, còn chữ

49
00:00:58,877 --> 00:01:00,089
tín mất rồi, cả đời

50
00:01:00,089 --> 00:01:01,300
ăn cũng không thấy ngon.

51
00:01:01,800 --> 00:01:02,944
Ông thức đêm vá lại

52
00:01:02,944 --> 00:01:04,088
mái kho, giữ hai cuộn

53
00:01:04,088 --> 00:01:05,232
vải khỏi ẩm, rồi sai

54
00:01:05,232 --> 00:01:06,376
con trai đi vòng đường

55
00:01:06,376 --> 00:01:07,520
xa báo thật ngày giao.

56
00:01:07,520 --> 00:01:08,664
Đứa trẻ hỏi, cha lỗ

57
00:01:08,664 --> 00:01:09,808
công như vậy để được

58
00:01:09,808 --> 00:01:10,952
gì. Đường xa làm mòn

59
00:01:10,952 --> 00:01:12,096
dép, nhưng lời báo thật

60
00:01:12,096 --> 00:01:13,240
làm nhẹ lòng người chờ.

61
00:01:13,740 --> 00:01:14,883
Lâm chỉ vào bấc đèn

62
00:01:14,883 --> 00:01:16,026
và nói, lửa nhỏ muốn

63
00:01:16,026 --> 00:01:17,169
cháy lâu phải che từng

64
00:01:17,169 --> 00:01:18,311
cơn gió. Chữ tín cũng

65
00:01:18,311 --> 00:01:19,454
thế, không giữ trong lúc

66
00:01:19,454 --> 00:01:20,597
khó, thì lúc dễ cũng

67
00:01:20,597 --> 00:01:21,740
chỉ là lời trang điểm.

68
00:01:22,240 --> 00:01:23,442
Ba ngày sau, phú hộ

69
00:01:23,442 --> 00:01:24,643
nhận vải đúng hẹn mới.

70
00:01:24,643 --> 00:01:25,845
Ông không trách, còn kể

71
00:01:25,845 --> 00:01:27,046
cho cả họ biết Lâm

72
00:01:27,046 --> 00:01:28,248
đã đi đường vòng báo

73
00:01:28,248 --> 00:01:29,449
tin. Một lần giữ lời

74
00:01:29,449 --> 00:01:30,651
trong khó khăn, hơn mười

75
00:01:30,651 --> 00:01:31,852
lần nói hay lúc thuận

76
00:01:31,852 --> 00:01:33,054
lợi. Người trong làng nghe

77
00:01:33,054 --> 00:01:34,255
chuyện, tự hiểu rằng giữ

78
00:01:34,255 --> 00:01:35,457
tín không cần trống chiêng,

79
00:01:35,457 --> 00:01:36,658
chỉ cần làm đúng khi

80
00:01:36,658 --> 00:01:37,860
không ai ép.

81
00:01:38,360 --> 00:01:39,510
Từ đó, người trong vùng

82
00:01:39,510 --> 00:01:40,660
có việc quan trọng đều

83
00:01:40,660 --> 00:01:41,810
tìm đến quán ấy. Vải

84
00:01:41,810 --> 00:01:42,960
có khi không rẻ nhất,

85
00:01:42,960 --> 00:01:44,110
nhưng lòng người không phải

86
00:01:44,110 --> 00:01:45,260
lúc nào cũng mua bằng

87
00:01:45,260 --> 00:01:46,410
giá rẻ. Họ mua sự

88
00:01:46,410 --> 00:01:47,560
yên tâm.

89
00:01:48,060 --> 00:01:49,216
Nhiều năm sau, con trai

90
00:01:49,216 --> 00:01:50,373
Lâm lớn lên, mở thuyền

91
00:01:50,373 --> 00:01:51,529
buôn qua sông. Gặp bão,

92
00:01:51,529 --> 00:01:52,685
hàng hư một nửa, cậu

93
00:01:52,685 --> 00:01:53,842
vẫn trả đủ phần đã

94
00:01:53,842 --> 00:01:54,998
hứa. Người bạn buôn ngạc

95
00:01:54,998 --> 00:01:56,155
nhiên hỏi vì sao không

96
00:01:56,155 --> 00:01:57,311
giấu. Cơn bão làm ướt

97
00:01:57,311 --> 00:01:58,467
hàng, nhưng không được làm

98
00:01:58,467 --> 00:01:59,624
ướt luôn cái

99
00:01:59,624 --> 00:02:00,780
danh của mình.

100
00:02:01,280 --> 00:02:02,640
Cậu đáp, cha từng dạy,

101
00:02:02,640 --> 00:02:04,000
lời hứa là chiếc cầu.

102
00:02:04,000 --> 00:02:05,360
Đi qua rồi mà tự

103
00:02:05,360 --> 00:02:06,720
tay chặt cầu, lần sau

104
00:02:06,720 --> 00:02:08,080
chính mình cũng không còn

105
00:02:08,080 --> 00:02:09,440
đường quay lại. Người nghe

106
00:02:09,440 --> 00:02:10,800
im lặng rất lâu.

107
00:02:11,300 --> 00:02:12,647
Đời người có lúc thiếu

108
00:02:12,647 --> 00:02:13,995
tiền, thiếu hàng, thiếu sức,

109
00:02:13,995 --> 00:02:15,342
nhưng đừng thiếu tín. Tiền

110
00:02:15,342 --> 00:02:16,689
thiếu còn vay được, hàng

111
00:02:16,689 --> 00:02:18,036
thiếu còn tìm được, sức

112
00:02:18,036 --> 00:02:19,384
thiếu còn nghỉ được; tín

113
00:02:19,384 --> 00:02:20,731
thiếu thì lòng người đóng

114
00:02:20,731 --> 00:02:22,078
cửa. Một nhà buôn mất

115
00:02:22,078 --> 00:02:23,425
tín giống như giếng nước

116
00:02:23,425 --> 00:02:24,773
bị bùn, dù còn nước

117
00:02:24,773 --> 00:02:26,120
cũng chẳng ai muốn múc.

118
00:02:26,620 --> 00:02:27,831
Người giữ tín không phải

119
00:02:27,831 --> 00:02:29,043
lúc nào cũng thắng ngay.

120
00:02:29,043 --> 00:02:30,254
Có khi còn chịu thiệt

121
00:02:30,254 --> 00:02:31,466
trước mắt. Nhưng cái thiệt

122
00:02:31,466 --> 00:02:32,677
ấy giống hạt giống vùi

123
00:02:32,677 --> 00:02:33,889
trong đất, qua mùa mưa

124
00:02:33,889 --> 00:02:35,100
nắng mới thành bóng mát.

125
00:02:35,600 --> 00:02:36,800
Vậy nên, đã hứa thì

126
00:02:36,800 --> 00:02:38,000
cân lời trước, đã nhận

127
00:02:38,000 --> 00:02:39,200
thì giữ đến cùng. Giữ

128
00:02:39,200 --> 00:02:40,400
tín như giữ lửa nhỏ

129
00:02:40,400 --> 00:02:41,600
trong tay áo; một lần

130
00:02:41,600 --> 00:02:42,800
để gió làm tắt, đường

131
00:02:42,800 --> 00:02:44,000
dài sẽ tối hơn rất

132
00:02:44,000 --> 00:02:45,200
nhiều. Người biết giữ lửa

133
00:02:45,200 --> 00:02:46,400
ấy, đi đến đâu cũng

134
00:02:46,400 --> 00:02:47,600
có người mở cửa và

135
00:02:47,600 --> 00:02:48,800
dành cho một chỗ ngồi.