1
00:00:00,000 --> 00:00:01,380
Cổ nhân dạy, muốn cây

2
00:00:01,380 --> 00:00:02,420
đời bền lâu thì phải

3
00:00:02,420 --> 00:00:04,060
giữ gốc rễ sạch. Cành

4
00:00:04,060 --> 00:00:04,940
lá có thể rậm rạp

5
00:00:04,940 --> 00:00:06,340
một mùa, hoa trái có

6
00:00:06,340 --> 00:00:07,080
thể làm người đời khen

7
00:00:07,080 --> 00:00:08,620
ngợi, nhưng rễ mục rồi,

8
00:00:08,960 --> 00:00:09,820
một cơn gió cũng đủ

9
00:00:09,820 --> 00:00:11,300
làm cây đổ. Ở làng

10
00:00:11,300 --> 00:00:12,020
Sơn Hạ có người làm

11
00:00:12,020 --> 00:00:13,440
vườn tên Lễ. Ông không

12
00:00:13,440 --> 00:00:14,580
giỏi nói lời hay, chỉ

13
00:00:14,580 --> 00:00:15,500
nổi tiếng chăm cây kỹ

14
00:00:15,500 --> 00:00:16,960
từ dưới gốc. Ai mua

15
00:00:16,960 --> 00:00:17,820
giống của ông, cây thường

16
00:00:17,820 --> 00:00:19,660
chậm lớn nhưng ít bệnh.

17
00:00:19,840 --> 00:00:21,000
Một năm, quan huyện muốn

18
00:00:21,000 --> 00:00:21,940
có vườn đào nở sớm

19
00:00:21,940 --> 00:00:23,720
để khoe khách quý. Người

20
00:00:23,720 --> 00:00:24,720
trong làng đua nhau bón

21
00:00:24,720 --> 00:00:25,640
thuốc mạnh cho cây ra

22
00:00:25,640 --> 00:00:27,420
hoa nhanh. Hoa nở rực

23
00:00:27,420 --> 00:00:28,500
rỡ, tiếng khen vang khắp

24
00:00:28,500 --> 00:00:29,940
sân đình. Lễ chỉ lặng

25
00:00:29,940 --> 00:00:31,040
lẽ xới đất, nhặt rác

26
00:00:31,040 --> 00:00:32,580
mục, pha phân nhẹ và

27
00:00:32,580 --> 00:00:34,060
tưới nước vừa đủ. Có

28
00:00:34,060 --> 00:00:35,120
người cười ông chậm chạp,

29
00:00:35,320 --> 00:00:36,060
bảo thời thế cần hoa

30
00:00:36,060 --> 00:00:37,540
trước mắt, ai còn nhìn

31
00:00:37,540 --> 00:00:38,380
xuống lớp rễ tối dưới

32
00:00:38,380 --> 00:00:39,720
đất. Ông không giận lời

33
00:00:39,720 --> 00:00:40,960
chê, vì biết đất sâu

34
00:00:40,960 --> 00:00:41,920
không cần khoe mình trước

35
00:00:41,920 --> 00:00:43,880
mặt hoa. Ông đáp, hoa

36
00:00:43,880 --> 00:00:44,640
là mặt cây đưa ra

37
00:00:44,640 --> 00:00:45,880
ngoài, rễ là phần cây

38
00:00:45,880 --> 00:00:47,320
giấu trong lòng đất. Người

39
00:00:47,320 --> 00:00:48,720
đời cũng vậy, danh tiếng

40
00:00:48,720 --> 00:00:49,980
ở ngoài dễ tô vẽ,

41
00:00:50,160 --> 00:00:51,060
nhưng gốc tâm bên trong

42
00:00:51,060 --> 00:00:52,080
mà bẩn thì khó giấu

43
00:00:52,080 --> 00:00:54,080
lâu. Mùa xuân ấy, vườn

44
00:00:54,080 --> 00:00:54,860
đào của người khác nở

45
00:00:54,860 --> 00:00:56,380
trước thật. Khách đến khen,

46
00:00:56,560 --> 00:00:57,520
chủ vườn được thưởng bạc.

47
00:00:57,740 --> 00:00:58,600
Còn vườn của Lễ chỉ

48
00:00:58,600 --> 00:00:59,780
lác đác vài nụ nhỏ,

49
00:00:59,960 --> 00:01:00,860
đứng khiêm nhường dưới sương

50
00:01:00,860 --> 00:01:02,420
sớm. Nhưng Lễ vẫn nhổ

51
00:01:02,420 --> 00:01:03,840
từng cụm cỏ, như người

52
00:01:03,840 --> 00:01:04,880
giữ nếp nhà bằng những

53
00:01:04,880 --> 00:01:05,600
việc không ai vỗ tay.

54
00:01:06,160 --> 00:01:07,340
Con trai ông buồn, hỏi

55
00:01:07,340 --> 00:01:08,200
cha có phải mình thua

56
00:01:08,200 --> 00:01:09,520
người ta không. Lễ nhặt

57
00:01:09,520 --> 00:01:10,900
một nắm đất lên, nói,

58
00:01:10,900 --> 00:01:12,000
thua một mùa hoa chưa

59
00:01:12,000 --> 00:01:13,540
đáng sợ; đáng sợ là

60
00:01:13,540 --> 00:01:14,580
thắng bằng cách làm đất

61
00:01:14,580 --> 00:01:16,080
chết dưới chân mình. Những

62
00:01:16,080 --> 00:01:16,880
cây từng bị ép nở

63
00:01:16,880 --> 00:01:17,840
sớm bắt đầu vàng lá,

64
00:01:18,320 --> 00:01:19,540
thân rỗng, sâu ăn từ

65
00:01:19,540 --> 00:01:21,160
trong lõi. Hoa đẹp ngày

66
00:01:21,160 --> 00:01:22,000
trước không cứu nổi phần

67
00:01:22,000 --> 00:01:23,220
gốc đã bị nóng thuốc

68
00:01:23,220 --> 00:01:25,160
làm hư. Cái đẹp bị

69
00:01:25,160 --> 00:01:26,120
ép quá sớm thường phải

70
00:01:26,120 --> 00:01:27,080
trả giá bằng sức sống

71
00:01:27,080 --> 00:01:28,620
về sau. Vườn của Lễ

72
00:01:28,620 --> 00:01:30,200
thì vẫn xanh. Lá không

73
00:01:30,200 --> 00:01:31,420
quá bóng, hoa không quá

74
00:01:31,420 --> 00:01:33,140
nhiều, nhưng thân chắc, rễ

75
00:01:33,140 --> 00:01:34,360
bám sâu, nước lũ đi

76
00:01:34,360 --> 00:01:35,760
qua rồi cây vẫn đứng.

77
00:01:35,960 --> 00:01:36,780
Người làng bắt đầu tìm

78
00:01:36,780 --> 00:01:38,120
ông hỏi cách cứu vườn.

79
00:01:38,360 --> 00:01:39,960
Lễ không trách ai. Ông

80
00:01:39,960 --> 00:01:41,280
chỉ bảo, cây hư từ

81
00:01:41,280 --> 00:01:42,140
rễ thì phải chữa từ

82
00:01:42,140 --> 00:01:43,720
đất, đừng chỉ lau lá.

83
00:01:44,260 --> 00:01:45,080
Nhà hư từ nếp sống

84
00:01:45,080 --> 00:01:46,200
thì phải sửa từ lòng,

85
00:01:46,440 --> 00:01:47,220
đừng chỉ trang trí cửa

86
00:01:47,220 --> 00:01:48,640
ngoài. Lời ấy nghe như

87
00:01:48,640 --> 00:01:50,080
chuyện cây, nhưng ai trong

88
00:01:50,080 --> 00:01:50,940
làng cũng hiểu là chuyện

89
00:01:50,940 --> 00:01:52,880
người. Từ đó, con trai

90
00:01:52,880 --> 00:01:54,360
ông hiểu rằng đời người

91
00:01:54,360 --> 00:01:55,200
cũng có mùa bị lời

92
00:01:55,200 --> 00:01:56,800
khen làm say. Nếu chỉ

93
00:01:56,800 --> 00:01:57,920
chăm vẻ ngoài, áo đẹp,

94
00:01:57,920 --> 00:01:59,620
nhà cao, tiếng tăm lớn,

95
00:01:59,620 --> 00:02:00,680
mà quên sửa tâm tính,

96
00:02:00,920 --> 00:02:01,900
thì phúc cũng không có

97
00:02:01,900 --> 00:02:03,320
chỗ nương. Có người giàu

98
00:02:03,320 --> 00:02:04,680
vì mánh khóe, có người

99
00:02:04,680 --> 00:02:05,660
nổi danh nhờ lời thêu

100
00:02:05,660 --> 00:02:07,140
dệt, có nhà yên ngoài

101
00:02:07,140 --> 00:02:08,140
mặt nhưng bên trong đầy

102
00:02:08,140 --> 00:02:09,900
hơn thua. Tất cả giống

103
00:02:09,900 --> 00:02:10,800
cây hoa rực mà rễ

104
00:02:10,800 --> 00:02:12,180
đang âm thầm thối. Đến

105
00:02:12,180 --> 00:02:13,240
khi gió lớn nổi lên,

106
00:02:13,340 --> 00:02:14,180
phần mục bên dưới mới

107
00:02:14,180 --> 00:02:15,000
hiện ra không thể che

108
00:02:15,000 --> 00:02:16,460
đậy. Người biết giữ gốc

109
00:02:16,460 --> 00:02:17,580
thì không vội khoe cành.

110
00:02:18,600 --> 00:02:19,360
Mỗi ngày bớt một điều

111
00:02:19,360 --> 00:02:20,900
tham, sửa một lời độc,

112
00:02:20,980 --> 00:02:22,360
giữ một việc ngay, chăm

113
00:02:22,360 --> 00:02:23,740
một tấm lòng sạch, ấy

114
00:02:23,740 --> 00:02:24,620
là đang tưới nước cho

115
00:02:24,620 --> 00:02:26,200
phúc đức đời sau. Vậy

116
00:02:26,200 --> 00:02:27,360
nên, đừng chỉ mong hoa

117
00:02:27,360 --> 00:02:28,700
nở trước mắt. Hãy giữ

118
00:02:28,700 --> 00:02:29,740
gốc rễ sạch trong từng

119
00:02:29,740 --> 00:02:31,560
việc nhỏ. Gốc sạch thì

120
00:02:31,560 --> 00:02:32,920
cây chậm vẫn bền; tâm

121
00:02:32,920 --> 00:02:33,740
sạch thì đời lặng vẫn

122
00:02:33,740 --> 00:02:35,300
có phúc, gặp gió lớn

123
00:02:35,300 --> 00:02:36,640
cũng không dễ ngã. Phúc

124
00:02:36,640 --> 00:02:37,540
bền không mọc trên lớp

125
00:02:37,540 --> 00:02:38,960
sơn ngoài cửa, mà mọc

126
00:02:38,960 --> 00:02:39,940
từ phần rễ lặng thầm

127
00:02:39,940 --> 00:02:40,420
trong lòng người.