1
00:00:00,000 --> 00:00:01,380
Cổ nhân dạy, muốn cây

2
00:00:01,380 --> 00:00:02,420
đời bền lâu thì phải

3
00:00:02,420 --> 00:00:04,060
giữ gốc rễ sạch. Cành

4
00:00:04,060 --> 00:00:04,940
lá có thể rậm rạp

5
00:00:04,940 --> 00:00:06,340
một mùa, hoa trái có

6
00:00:06,340 --> 00:00:07,080
thể làm người đời khen

7
00:00:07,080 --> 00:00:08,620
ngợi, nhưng rễ mục rồi,

8
00:00:08,960 --> 00:00:09,820
một cơn gió cũng đủ

9
00:00:09,820 --> 00:00:11,300
làm cây đổ. Ở làng

10
00:00:11,300 --> 00:00:12,020
Sơn Hạ có người làm

11
00:00:12,020 --> 00:00:13,440
vườn tên Lễ. Ông không

12
00:00:13,440 --> 00:00:14,580
giỏi nói lời hay, chỉ

13
00:00:14,580 --> 00:00:15,500
nổi tiếng chăm cây kỹ

14
00:00:15,500 --> 00:00:16,960
từ dưới gốc. Ai mua

15
00:00:16,960 --> 00:00:17,820
giống của ông, cây thường

16
00:00:17,820 --> 00:00:19,660
chậm lớn nhưng ít bệnh.

17
00:00:19,840 --> 00:00:21,000
Một năm, quan huyện muốn

18
00:00:21,000 --> 00:00:21,940
có vườn đào nở sớm

19
00:00:21,940 --> 00:00:23,720
để khoe khách quý. Người

20
00:00:23,720 --> 00:00:24,720
trong làng đua nhau bón

21
00:00:24,720 --> 00:00:25,640
thuốc mạnh cho cây ra

22
00:00:25,640 --> 00:00:27,420
hoa nhanh. Hoa nở rực

23
00:00:27,420 --> 00:00:28,500
rỡ, tiếng khen vang khắp

24
00:00:28,500 --> 00:00:29,920
sân đình. Lễ chỉ lặng

25
00:00:29,920 --> 00:00:31,020
lẽ xới đất, nhặt rác

26
00:00:31,020 --> 00:00:32,580
mục, pha phân nhẹ và

27
00:00:32,580 --> 00:00:34,060
tưới nước vừa đủ. Có

28
00:00:34,060 --> 00:00:35,120
người cười ông chậm chạp,

29
00:00:35,300 --> 00:00:36,060
bảo thời thế cần hoa

30
00:00:36,060 --> 00:00:37,540
trước mắt, ai còn nhìn

31
00:00:37,540 --> 00:00:38,380
xuống lớp rễ tối dưới

32
00:00:38,380 --> 00:00:39,720
đất. Ông không giận lời

33
00:00:39,720 --> 00:00:40,960
chê, vì biết đất sâu

34
00:00:40,960 --> 00:00:41,920
không cần khoe mình trước

35
00:00:41,920 --> 00:00:43,880
mặt hoa. Ông đáp, hoa

36
00:00:43,880 --> 00:00:44,640
là mặt cây đưa ra

37
00:00:44,640 --> 00:00:45,880
ngoài, rễ là phần cây

38
00:00:45,880 --> 00:00:47,340
giấu trong lòng đất. Người

39
00:00:47,340 --> 00:00:48,720
đời cũng vậy, danh tiếng

40
00:00:48,720 --> 00:00:49,880
ở ngoài dễ tô vẽ,

41
00:00:50,160 --> 00:00:51,060
nhưng gốc tâm bên trong

42
00:00:51,060 --> 00:00:52,080
mà bẩn thì khó giấu

43
00:00:52,080 --> 00:00:54,080
lâu. Mùa xuân ấy, vườn

44
00:00:54,080 --> 00:00:54,860
đào của người khác nở

45
00:00:54,860 --> 00:00:56,380
trước thật. Khách đến khen,

46
00:00:56,560 --> 00:00:57,520
chủ vườn được thưởng bạc.

47
00:00:57,720 --> 00:00:58,600
Còn vườn của Lễ chỉ

48
00:00:58,600 --> 00:00:59,780
lác đác vài nụ nhỏ,

49
00:00:59,960 --> 00:01:00,880
đứng khiêm nhường dưới sương

50
00:01:00,880 --> 00:01:02,420
sớm. Nhưng Lễ vẫn nhổ

51
00:01:02,420 --> 00:01:03,840
từng cụm cỏ, như người

52
00:01:03,840 --> 00:01:04,880
giữ nếp nhà bằng những

53
00:01:04,880 --> 00:01:05,600
việc không ai vỗ tay.

54
00:01:06,160 --> 00:01:07,340
Con trai ông buồn, hỏi

55
00:01:07,340 --> 00:01:08,200
cha có phải mình thua

56
00:01:08,200 --> 00:01:09,520
người ta không. Lễ nhặt

57
00:01:09,520 --> 00:01:10,900
một nắm đất lên, nói,

58
00:01:10,900 --> 00:01:12,000
thua một mùa hoa chưa

59
00:01:12,000 --> 00:01:13,560
đáng sợ; đáng sợ là

60
00:01:13,560 --> 00:01:14,580
thắng bằng cách làm đất

61
00:01:14,580 --> 00:01:18,360
chết dưới chân mình. Qua

62
00:01:18,360 --> 00:01:19,220
hạ, mưa lớn kéo dài.

63
00:01:19,220 --> 00:01:20,340
Những cây từng bị ép

64
00:01:20,620 --> 00:01:21,640
nở sớm bắt đầu vàng

65
00:01:21,640 --> 00:01:23,120
lá, thân rỗng, sâu ăn

66
00:01:23,120 --> 00:01:23,960
từ trong lõi. Hoa đẹp

67
00:01:23,960 --> 00:01:24,800
ngày trước không cứu nổi

68
00:01:24,800 --> 00:01:26,200
phần gốc đã bị nóng

69
00:01:26,200 --> 00:01:27,160
thuốc làm hư. Cái đẹp

70
00:01:27,160 --> 00:01:28,080
bị ép quá sớm thường

71
00:01:28,080 --> 00:01:29,660
phải trả giá bằng sức

72
00:01:29,660 --> 00:01:31,240
sống về sau. Vườn của

73
00:01:31,240 --> 00:01:32,440
Lễ thì vẫn xanh. Lá

74
00:01:32,440 --> 00:01:34,180
không quá bóng, hoa không

75
00:01:34,180 --> 00:01:35,400
quá nhiều, nhưng thân chắc,

76
00:01:35,400 --> 00:01:36,780
rễ bám sâu, nước lũ

77
00:01:37,020 --> 00:01:37,820
đi qua rồi cây vẫn

78
00:01:37,820 --> 00:01:39,220
đứng. Người làng bắt đầu

79
00:01:39,400 --> 00:01:41,000
tìm ông hỏi cách cứu

80
00:01:41,000 --> 00:01:42,280
vườn. Lễ không trách ai.

81
00:01:42,280 --> 00:01:43,180
Ông chỉ bảo, cây hư

82
00:01:43,180 --> 00:01:44,720
từ rễ thì phải chữa

83
00:01:45,300 --> 00:01:46,120
từ đất, đừng chỉ lau

84
00:01:46,120 --> 00:01:47,200
lá. Nhà hư từ nếp

85
00:01:47,480 --> 00:01:48,240
sống thì phải sửa từ

86
00:01:48,240 --> 00:01:49,680
lòng, đừng chỉ trang trí

87
00:01:49,680 --> 00:01:51,120
cửa ngoài. Lời ấy nghe

88
00:01:51,120 --> 00:01:51,980
như chuyện cây, nhưng ai

89
00:01:51,980 --> 00:01:53,940
trong làng cũng hiểu là

90
00:01:53,940 --> 00:01:55,400
chuyện người. Từ đó, con

91
00:01:55,400 --> 00:01:56,220
trai ông hiểu rằng đời

92
00:01:56,220 --> 00:01:57,840
người cũng có mùa bị

93
00:01:57,840 --> 00:01:58,980
lời khen làm say. Nếu

94
00:01:58,980 --> 00:02:00,700
chỉ chăm vẻ ngoài, áo

95
00:02:00,700 --> 00:02:01,780
đẹp, nhà cao, tiếng tăm

96
00:02:01,960 --> 00:02:02,940
lớn, mà quên sửa tâm

97
00:02:02,940 --> 00:02:04,360
tính, thì phúc cũng không

98
00:02:04,360 --> 00:02:05,720
có chỗ nương. Có người

99
00:02:05,720 --> 00:02:06,700
giàu vì mánh khóe, có

100
00:02:06,700 --> 00:02:08,180
người nổi danh nhờ lời

101
00:02:08,180 --> 00:02:09,160
thêu dệt, có nhà yên

102
00:02:09,160 --> 00:02:10,920
ngoài mặt nhưng bên trong

103
00:02:10,920 --> 00:02:11,820
đầy hơn thua. Tất cả

104
00:02:11,820 --> 00:02:13,220
giống cây hoa rực mà

105
00:02:13,220 --> 00:02:14,240
rễ đang âm thầm thối.

106
00:02:14,380 --> 00:02:15,200
Đến khi gió lớn nổi

107
00:02:15,200 --> 00:02:16,040
lên, phần mục bên dưới

108
00:02:16,040 --> 00:02:17,460
mới hiện ra không thể

109
00:02:17,460 --> 00:02:18,620
che đậy. Người biết giữ

110
00:02:19,640 --> 00:02:20,400
gốc thì không vội khoe

111
00:02:20,400 --> 00:02:21,880
cành. Mỗi ngày bớt một

112
00:02:22,060 --> 00:02:23,420
điều tham, sửa một lời

113
00:02:23,420 --> 00:02:24,780
độc, giữ một việc ngay,

114
00:02:24,780 --> 00:02:25,660
chăm một tấm lòng sạch,

115
00:02:25,660 --> 00:02:27,240
ấy là đang tưới nước

116
00:02:27,240 --> 00:02:28,400
cho phúc đức đời sau.

117
00:02:28,400 --> 00:02:29,740
Vậy nên, đừng chỉ mong

118
00:02:29,740 --> 00:02:30,780
hoa nở trước mắt. Hãy

119
00:02:30,780 --> 00:02:32,600
giữ gốc rễ sạch trong

120
00:02:32,600 --> 00:02:33,860
từng việc nhỏ. Gốc sạch

121
00:02:33,860 --> 00:02:34,780
thì cây chậm vẫn bền;

122
00:02:34,780 --> 00:02:36,340
tâm sạch thì đời lặng

123
00:02:36,340 --> 00:02:37,660
vẫn có phúc, gặp gió

124
00:02:37,660 --> 00:02:38,580
lớn cũng không dễ ngã.

125
00:02:38,580 --> 00:02:39,980
Phúc bền không mọc trên

126
00:02:39,980 --> 00:02:40,980
lớp sơn ngoài cửa, mà

127
00:02:40,980 --> 00:02:41,440
mọc từ phần