1
00:00:00,000 --> 00:00:01,164
Cổ nhân dạy, muốn cây

2
00:00:01,164 --> 00:00:02,329
đời bền lâu thì phải

3
00:00:02,329 --> 00:00:03,493
giữ gốc rễ sạch. Cành

4
00:00:03,493 --> 00:00:04,658
lá có thể rậm rạp

5
00:00:04,658 --> 00:00:05,822
một mùa, hoa trái có

6
00:00:05,822 --> 00:00:06,987
thể làm người đời khen

7
00:00:06,987 --> 00:00:08,151
ngợi, nhưng rễ mục rồi,

8
00:00:08,151 --> 00:00:09,316
một cơn gió cũng đủ

9
00:00:09,316 --> 00:00:10,480
làm cây đổ.

10
00:00:10,980 --> 00:00:12,020
Ở làng Sơn Hạ có

11
00:00:12,020 --> 00:00:13,060
người làm vườn tên Lễ.

12
00:00:13,060 --> 00:00:14,100
Ông không giỏi nói lời

13
00:00:14,100 --> 00:00:15,140
hay, chỉ nổi tiếng chăm

14
00:00:15,140 --> 00:00:16,180
cây kỹ từ dưới gốc.

15
00:00:16,180 --> 00:00:17,220
Ai mua giống của ông,

16
00:00:17,220 --> 00:00:18,260
cây thường chậm lớn nhưng

17
00:00:18,260 --> 00:00:19,300
ít bệnh.

18
00:00:19,800 --> 00:00:20,950
Một năm, quan huyện muốn

19
00:00:20,950 --> 00:00:22,100
có vườn đào nở sớm

20
00:00:22,100 --> 00:00:23,250
để khoe khách quý. Người

21
00:00:23,250 --> 00:00:24,400
trong làng đua nhau bón

22
00:00:24,400 --> 00:00:25,550
thuốc mạnh cho cây ra

23
00:00:25,550 --> 00:00:26,700
hoa nhanh. Hoa nở rực

24
00:00:26,700 --> 00:00:27,850
rỡ, tiếng khen vang khắp

25
00:00:27,850 --> 00:00:29,000
sân đình.

26
00:00:29,500 --> 00:00:30,685
Lễ chỉ lặng lẽ xới

27
00:00:30,685 --> 00:00:31,871
đất, nhặt rác mục, pha

28
00:00:31,871 --> 00:00:33,056
phân nhẹ và tưới nước

29
00:00:33,056 --> 00:00:34,242
vừa đủ. Có người cười

30
00:00:34,242 --> 00:00:35,427
ông chậm chạp, bảo thời

31
00:00:35,427 --> 00:00:36,613
thế cần hoa trước mắt,

32
00:00:36,613 --> 00:00:37,798
ai còn nhìn xuống lớp

33
00:00:37,798 --> 00:00:38,984
rễ tối dưới đất. Ông

34
00:00:38,984 --> 00:00:40,169
không giận lời chê, vì

35
00:00:40,169 --> 00:00:41,355
biết đất sâu không cần

36
00:00:41,355 --> 00:00:42,540
khoe mình trước mặt hoa.

37
00:00:43,040 --> 00:00:44,230
Ông đáp, hoa là mặt

38
00:00:44,230 --> 00:00:45,420
cây đưa ra ngoài, rễ

39
00:00:45,420 --> 00:00:46,610
là phần cây giấu trong

40
00:00:46,610 --> 00:00:47,800
lòng đất. Người đời cũng

41
00:00:47,800 --> 00:00:48,990
vậy, danh tiếng ở ngoài

42
00:00:48,990 --> 00:00:50,180
dễ tô vẽ, nhưng gốc

43
00:00:50,180 --> 00:00:51,370
tâm bên trong mà bẩn

44
00:00:51,370 --> 00:00:52,560
thì khó giấu lâu.

45
00:00:53,060 --> 00:00:54,231
Mùa xuân ấy, vườn đào

46
00:00:54,231 --> 00:00:55,402
của người khác nở trước

47
00:00:55,402 --> 00:00:56,573
thật. Khách đến khen, chủ

48
00:00:56,573 --> 00:00:57,744
vườn được thưởng bạc. Còn

49
00:00:57,744 --> 00:00:58,915
vườn của Lễ chỉ lác

50
00:00:58,915 --> 00:01:00,085
đác vài nụ nhỏ, đứng

51
00:01:00,085 --> 00:01:01,256
khiêm nhường dưới sương sớm.

52
00:01:01,256 --> 00:01:02,427
Nhưng Lễ vẫn nhổ từng

53
00:01:02,427 --> 00:01:03,598
cụm cỏ, như người giữ

54
00:01:03,598 --> 00:01:04,769
nếp nhà bằng những việc

55
00:01:04,769 --> 00:01:05,940
không ai vỗ tay.

56
00:01:06,440 --> 00:01:07,590
Con trai ông buồn, hỏi

57
00:01:07,590 --> 00:01:08,740
cha có phải mình thua

58
00:01:08,740 --> 00:01:09,890
người ta không. Lễ nhặt

59
00:01:09,890 --> 00:01:11,040
một nắm đất lên, nói,

60
00:01:11,040 --> 00:01:12,190
thua một mùa hoa chưa

61
00:01:12,190 --> 00:01:13,340
đáng sợ; đáng sợ là

62
00:01:13,340 --> 00:01:14,490
thắng bằng cách làm đất

63
00:01:14,490 --> 00:01:15,640
chết dưới chân mình.

64
00:01:16,140 --> 00:01:17,308
Những cây từng bị ép

65
00:01:17,308 --> 00:01:18,476
nở sớm bắt đầu vàng

66
00:01:18,476 --> 00:01:19,644
lá, thân rỗng, sâu ăn

67
00:01:19,644 --> 00:01:20,812
từ trong lõi. Hoa đẹp

68
00:01:20,812 --> 00:01:21,980
ngày trước không cứu nổi

69
00:01:21,980 --> 00:01:23,148
phần gốc đã bị nóng

70
00:01:23,148 --> 00:01:24,316
thuốc làm hư. Cái đẹp

71
00:01:24,316 --> 00:01:25,484
bị ép quá sớm thường

72
00:01:25,484 --> 00:01:26,652
phải trả giá bằng sức

73
00:01:26,652 --> 00:01:27,820
sống về sau.

74
00:01:28,320 --> 00:01:29,550
Vườn của Lễ thì vẫn

75
00:01:29,550 --> 00:01:30,780
xanh. Lá không quá bóng,

76
00:01:30,780 --> 00:01:32,010
hoa không quá nhiều, nhưng

77
00:01:32,010 --> 00:01:33,240
thân chắc, rễ bám sâu,

78
00:01:33,240 --> 00:01:34,470
nước lũ đi qua rồi

79
00:01:34,470 --> 00:01:35,700
cây vẫn đứng. Người làng

80
00:01:35,700 --> 00:01:36,930
bắt đầu tìm ông hỏi

81
00:01:36,930 --> 00:01:38,160
cách cứu vườn.

82
00:01:38,660 --> 00:01:39,838
Lễ không trách ai. Ông

83
00:01:39,838 --> 00:01:41,016
chỉ bảo, cây hư từ

84
00:01:41,016 --> 00:01:42,195
rễ thì phải chữa từ

85
00:01:42,195 --> 00:01:43,373
đất, đừng chỉ lau lá.

86
00:01:43,373 --> 00:01:44,551
Nhà hư từ nếp sống

87
00:01:44,551 --> 00:01:45,729
thì phải sửa từ lòng,

88
00:01:45,729 --> 00:01:46,907
đừng chỉ trang trí cửa

89
00:01:46,907 --> 00:01:48,085
ngoài. Lời ấy nghe như

90
00:01:48,085 --> 00:01:49,264
chuyện cây, nhưng ai trong

91
00:01:49,264 --> 00:01:50,442
làng cũng hiểu

92
00:01:50,442 --> 00:01:51,620
là chuyện người.

93
00:01:52,120 --> 00:01:53,302
Từ đó, con trai ông

94
00:01:53,302 --> 00:01:54,484
hiểu rằng đời người cũng

95
00:01:54,484 --> 00:01:55,667
có mùa bị lời khen

96
00:01:55,667 --> 00:01:56,849
làm say. Nếu chỉ chăm

97
00:01:56,849 --> 00:01:58,031
vẻ ngoài, áo đẹp, nhà

98
00:01:58,031 --> 00:01:59,213
cao, tiếng tăm lớn, mà

99
00:01:59,213 --> 00:02:00,396
quên sửa tâm tính, thì

100
00:02:00,396 --> 00:02:01,578
phúc cũng không

101
00:02:01,578 --> 00:02:02,760
có chỗ nương.

102
00:02:03,260 --> 00:02:04,387
Có người giàu vì mánh

103
00:02:04,387 --> 00:02:05,515
khóe, có người nổi danh

104
00:02:05,515 --> 00:02:06,642
nhờ lời thêu dệt, có

105
00:02:06,642 --> 00:02:07,769
nhà yên ngoài mặt nhưng

106
00:02:07,769 --> 00:02:08,896
bên trong đầy hơn thua.

107
00:02:08,896 --> 00:02:10,024
Tất cả giống cây hoa

108
00:02:10,024 --> 00:02:11,151
rực mà rễ đang âm

109
00:02:11,151 --> 00:02:12,278
thầm thối. Đến khi gió

110
00:02:12,278 --> 00:02:13,405
lớn nổi lên, phần mục

111
00:02:13,405 --> 00:02:14,533
bên dưới mới hiện ra

112
00:02:14,533 --> 00:02:15,660
không thể che đậy.

113
00:02:16,160 --> 00:02:17,390
Người biết giữ gốc thì

114
00:02:17,390 --> 00:02:18,620
không vội khoe cành. Mỗi

115
00:02:18,620 --> 00:02:19,850
ngày bớt một điều tham,

116
00:02:19,850 --> 00:02:21,080
sửa một lời độc, giữ

117
00:02:21,080 --> 00:02:22,310
một việc ngay, chăm một

118
00:02:22,310 --> 00:02:23,540
tấm lòng sạch, ấy là

119
00:02:23,540 --> 00:02:24,770
đang tưới nước cho phúc

120
00:02:24,770 --> 00:02:26,000
đức đời sau.

121
00:02:26,500 --> 00:02:27,722
Vậy nên, đừng chỉ mong

122
00:02:27,722 --> 00:02:28,943
hoa nở trước mắt. Hãy

123
00:02:28,943 --> 00:02:30,165
giữ gốc rễ sạch trong

124
00:02:30,165 --> 00:02:31,387
từng việc nhỏ. Gốc sạch

125
00:02:31,387 --> 00:02:32,608
thì cây chậm vẫn bền;

126
00:02:32,608 --> 00:02:33,830
tâm sạch thì đời lặng

127
00:02:33,830 --> 00:02:35,052
vẫn có phúc, gặp gió

128
00:02:35,052 --> 00:02:36,273
lớn cũng không dễ ngã.

129
00:02:36,273 --> 00:02:37,495
Phúc bền không mọc trên

130
00:02:37,495 --> 00:02:38,717
lớp sơn ngoài cửa, mà

131
00:02:38,717 --> 00:02:39,938
mọc từ phần rễ lặng

132
00:02:39,938 --> 00:02:41,160
thầm trong lòng người.