1 00:00:00,000 --> 00:00:01,060 Một con suối nông chảy 2 00:00:01,060 --> 00:00:01,980 qua đá thì róc rách 3 00:00:01,980 --> 00:00:03,580 vang xa; còn khúc sông 4 00:00:03,580 --> 00:00:04,640 sâu trước làng lại lặng 5 00:00:04,640 --> 00:00:05,800 lẽ soi bóng mây trời. 6 00:00:06,040 --> 00:00:06,960 Cổ nhân nhìn nước mà 7 00:00:06,960 --> 00:00:08,180 dạy người: càng có chiều 8 00:00:08,180 --> 00:00:09,560 sâu, càng ít cần ồn 9 00:00:09,560 --> 00:00:10,720 ào để chứng tỏ mình. 10 00:00:11,780 --> 00:00:13,020 Trong chợ sớm, có người 11 00:00:13,020 --> 00:00:13,860 vừa nghe chuyện đã vội 12 00:00:13,860 --> 00:00:14,740 chen lời, nói như thể 13 00:00:14,740 --> 00:00:15,600 mọi điều đều nằm trong 14 00:00:15,600 --> 00:00:17,320 tay. Lời càng nhiều, lòng 15 00:00:17,320 --> 00:00:18,460 người chung quanh càng mỏi. 16 00:00:18,860 --> 00:00:19,660 Tiếng nói nếu không đi 17 00:00:19,660 --> 00:00:20,820 cùng hiểu biết, chỉ như 18 00:00:20,820 --> 00:00:21,680 bụi bay qua mắt người 19 00:00:21,680 --> 00:00:23,920 nghe. Một lão thợ mộc 20 00:00:23,920 --> 00:00:25,240 ngồi bên hiên, nghe đám 21 00:00:25,240 --> 00:00:26,140 học trò tranh cãi về 22 00:00:26,140 --> 00:00:27,800 cách dựng cột nhà. Ông 23 00:00:27,800 --> 00:00:29,260 không ngắt lời ai, chỉ 24 00:00:29,260 --> 00:00:30,260 chờ họ nói hết rồi 25 00:00:30,260 --> 00:00:31,060 đặt cây thước lên mặt 26 00:00:31,060 --> 00:00:32,640 gỗ. Một đường mực thẳng 27 00:00:32,640 --> 00:00:35,000 làm im cả sân. Người 28 00:00:35,000 --> 00:00:35,720 khôn không phải không biết 29 00:00:35,720 --> 00:00:37,040 nói, mà biết lời nào 30 00:00:37,040 --> 00:00:38,220 nên nói và lúc nào 31 00:00:38,220 --> 00:00:39,960 nên dừng. Nói sớm một 32 00:00:39,960 --> 00:00:40,660 nhịp có thể làm hỏng 33 00:00:40,660 --> 00:00:41,960 việc; nói muộn một chút 34 00:00:41,960 --> 00:00:43,100 lại giữ được thể diện 35 00:00:43,100 --> 00:00:44,540 cho người, giữ được bình 36 00:00:44,540 --> 00:00:46,580 an cho mình. Có anh 37 00:00:46,580 --> 00:00:47,540 học trò trẻ tưởng im 38 00:00:47,540 --> 00:00:48,660 lặng là thua kém, nên 39 00:00:48,900 --> 00:00:49,680 gặp ai cũng muốn phân 40 00:00:49,680 --> 00:00:51,020 cao thấp. Một hôm anh 41 00:00:51,020 --> 00:00:52,220 hỏi thầy: vì sao thầy 42 00:00:52,220 --> 00:00:53,380 ít nói mà ai cũng 43 00:00:53,380 --> 00:00:54,820 kính? Thầy chỉ rót chén 44 00:00:54,820 --> 00:00:55,940 trà đầy, rồi thêm một 45 00:00:55,940 --> 00:00:56,820 giọt cho tràn ra bàn. 46 00:00:56,820 --> 00:00:59,120 Thầy bảo: lòng đã đầy 47 00:00:59,120 --> 00:00:59,900 cái tôi thì lời nào 48 00:00:59,900 --> 00:01:01,040 rót thêm cũng tràn thành 49 00:01:01,040 --> 00:01:02,640 lỗi. Người muốn học đạo 50 00:01:02,640 --> 00:01:03,520 trước hết phải để lòng 51 00:01:03,520 --> 00:01:05,460 có chỗ trống. Chỗ trống 52 00:01:05,460 --> 00:01:06,420 ấy giúp ta nghe được 53 00:01:06,420 --> 00:01:07,360 điều người khác chưa kịp 54 00:01:07,360 --> 00:01:09,760 nói ra. Ở đời, có 55 00:01:09,760 --> 00:01:10,720 lời nói cứu được một 56 00:01:10,720 --> 00:01:11,920 mối hòa khí, cũng có 57 00:01:11,920 --> 00:01:12,860 lời nói đẩy người thân 58 00:01:12,860 --> 00:01:14,560 thành xa lạ. Cái miệng 59 00:01:14,560 --> 00:01:15,460 là cửa của phúc họa. 60 00:01:15,460 --> 00:01:16,840 Mở ra đúng lúc thì 61 00:01:16,840 --> 00:01:18,020 thành duyên, mở ra tùy 62 00:01:18,020 --> 00:01:19,060 tiện thì thành nghiệp. Người 63 00:01:20,260 --> 00:01:21,420 sâu sắc thường không vội 64 00:01:21,420 --> 00:01:22,940 phán xét. Họ biết mỗi 65 00:01:22,940 --> 00:01:24,020 câu chuyện đều có phần 66 00:01:24,020 --> 00:01:25,020 chìm như đá dưới lòng 67 00:01:25,020 --> 00:01:26,540 sông. Chỉ nhìn mặt nước 68 00:01:26,540 --> 00:01:28,160 mà kết luận, chẳng khác 69 00:01:28,160 --> 00:01:29,120 nào thấy một gợn sóng 70 00:01:29,120 --> 00:01:30,120 rồi tưởng mình hiểu cả 71 00:01:30,120 --> 00:01:32,300 đại dương. Khi bị hiểu 72 00:01:32,300 --> 00:01:33,960 lầm, người nông nổi lập 73 00:01:33,960 --> 00:01:35,300 tức cãi cho thắng. Người 74 00:01:35,300 --> 00:01:36,100 từng trải cân nhắc xem 75 00:01:36,100 --> 00:01:36,900 thắng một câu có đáng 76 00:01:36,900 --> 00:01:38,180 mất một tình không. Có 77 00:01:38,180 --> 00:01:39,100 khi im lặng không phải 78 00:01:39,100 --> 00:01:40,200 chịu thua, mà là không 79 00:01:40,200 --> 00:01:41,040 muốn gieo thêm gai vào 80 00:01:41,040 --> 00:01:43,260 lòng người. Lời ít không 81 00:01:43,260 --> 00:01:44,520 có nghĩa là lạnh nhạt. 82 00:01:44,520 --> 00:01:45,500 Lời ít mà đúng có 83 00:01:45,500 --> 00:01:46,380 thể làm người nghe ấm 84 00:01:46,380 --> 00:01:47,920 cả ngày. Lời nhiều mà 85 00:01:47,920 --> 00:01:48,820 rỗng chỉ làm căn phòng 86 00:01:48,820 --> 00:01:50,320 thêm chật. Giá trị của 87 00:01:50,320 --> 00:01:51,400 lời nằm ở chỗ đúng 88 00:01:51,540 --> 00:01:53,760 lúc, đúng lòng, đúng việc. 89 00:01:53,760 --> 00:01:54,640 Muốn biết một người có 90 00:01:54,640 --> 00:01:56,140 nội lực hay không, đừng 91 00:01:56,140 --> 00:01:57,040 chỉ nghe họ nói lúc 92 00:01:57,040 --> 00:01:58,880 thuận lợi. Hãy xem họ 93 00:01:58,880 --> 00:01:59,640 giữ miệng thế nào khi 94 00:01:59,640 --> 00:02:00,680 giận, giữ lòng thế nào 95 00:02:00,680 --> 00:02:01,960 khi bị khích, giữ nét 96 00:02:01,960 --> 00:02:02,760 mặt thế nào khi biết 97 00:02:02,760 --> 00:02:04,220 điều mà không cần khoe. 98 00:02:05,020 --> 00:02:06,120 Cổ nhân quý chữ tĩnh 99 00:02:06,120 --> 00:02:07,120 vì trong tĩnh mới sinh 100 00:02:07,120 --> 00:02:09,000 trí. Người càng chạy theo 101 00:02:09,000 --> 00:02:10,340 tiếng ồn càng khó nghe 102 00:02:10,340 --> 00:02:12,200 tiếng lòng. Người biết lùi 103 00:02:12,200 --> 00:02:13,020 một bước khỏi cuộc tranh 104 00:02:13,020 --> 00:02:14,280 hơn thua sẽ thấy nhiều 105 00:02:14,280 --> 00:02:15,520 việc vốn chẳng cần nói 106 00:02:15,520 --> 00:02:17,600 đến câu thứ hai. Vậy 107 00:02:17,600 --> 00:02:19,060 nên, trước khi mở miệng, 108 00:02:19,160 --> 00:02:20,120 hãy tự hỏi: lời này 109 00:02:20,120 --> 00:02:21,280 có thật không, có cần 110 00:02:21,280 --> 00:02:22,560 không, có khiến người và 111 00:02:22,560 --> 00:02:24,320 mình tốt hơn không. Nếu 112 00:02:24,320 --> 00:02:25,280 ba điều ấy chưa đủ, 113 00:02:25,580 --> 00:02:26,420 giữ lại một câu chính 114 00:02:26,420 --> 00:02:27,240 là giữ lại một phần 115 00:02:27,240 --> 00:02:29,680 phúc. Nước sâu chảy chậm, 116 00:02:29,800 --> 00:02:31,060 người khôn nói ít. Đời 117 00:02:31,060 --> 00:02:32,020 người không hơn nhau ở 118 00:02:32,020 --> 00:02:33,260 tiếng vang nhất thời, mà 119 00:02:33,260 --> 00:02:34,380 ở sự vững vàng sau 120 00:02:34,380 --> 00:02:35,780 mỗi lời nói. Biết nói 121 00:02:35,780 --> 00:02:37,080 là tài, biết im đúng 122 00:02:37,080 --> 00:02:37,780 lúc mới là đức.