1 00:00:00,000 --> 00:00:01,184 Một con suối nông chảy 2 00:00:01,184 --> 00:00:02,369 qua đá thì róc rách 3 00:00:02,369 --> 00:00:03,553 vang xa; còn khúc sông 4 00:00:03,553 --> 00:00:04,738 sâu trước làng lại lặng 5 00:00:04,738 --> 00:00:05,922 lẽ soi bóng mây trời. 6 00:00:05,922 --> 00:00:07,107 Cổ nhân nhìn nước mà 7 00:00:07,107 --> 00:00:08,291 dạy người: càng có chiều 8 00:00:08,291 --> 00:00:09,476 sâu, càng ít cần ồn 9 00:00:09,476 --> 00:00:10,660 ào để chứng tỏ mình. 10 00:00:11,160 --> 00:00:12,217 Trong chợ sớm, có người 11 00:00:12,217 --> 00:00:13,274 vừa nghe chuyện đã vội 12 00:00:13,274 --> 00:00:14,331 chen lời, nói như thể 13 00:00:14,331 --> 00:00:15,388 mọi điều đều nằm trong 14 00:00:15,388 --> 00:00:16,445 tay. Lời càng nhiều, lòng 15 00:00:16,445 --> 00:00:17,502 người chung quanh càng mỏi. 16 00:00:17,502 --> 00:00:18,559 Tiếng nói nếu không đi 17 00:00:18,559 --> 00:00:19,616 cùng hiểu biết, chỉ như 18 00:00:19,616 --> 00:00:20,673 bụi bay qua 19 00:00:20,673 --> 00:00:21,730 mắt người nghe. 20 00:00:22,230 --> 00:00:23,381 Một lão thợ mộc ngồi 21 00:00:23,381 --> 00:00:24,532 bên hiên, nghe đám học 22 00:00:24,532 --> 00:00:25,683 trò tranh cãi về cách 23 00:00:25,683 --> 00:00:26,834 dựng cột nhà. Ông không 24 00:00:26,834 --> 00:00:27,986 ngắt lời ai, chỉ chờ 25 00:00:27,986 --> 00:00:29,137 họ nói hết rồi đặt 26 00:00:29,137 --> 00:00:30,288 cây thước lên mặt gỗ. 27 00:00:30,288 --> 00:00:31,439 Một đường mực thẳng làm 28 00:00:31,439 --> 00:00:32,590 im cả sân. 29 00:00:33,090 --> 00:00:34,309 Người khôn không phải không 30 00:00:34,309 --> 00:00:35,528 biết nói, mà biết lời 31 00:00:35,528 --> 00:00:36,747 nào nên nói và lúc 32 00:00:36,747 --> 00:00:37,966 nào nên dừng. Nói sớm 33 00:00:37,966 --> 00:00:39,184 một nhịp có thể làm 34 00:00:39,184 --> 00:00:40,403 hỏng việc; nói muộn một 35 00:00:40,403 --> 00:00:41,622 chút lại giữ được thể 36 00:00:41,622 --> 00:00:42,841 diện cho người, giữ được 37 00:00:42,841 --> 00:00:44,060 bình an cho mình. 38 00:00:44,560 --> 00:00:45,657 Có anh học trò trẻ 39 00:00:45,657 --> 00:00:46,754 tưởng im lặng là thua 40 00:00:46,754 --> 00:00:47,851 kém, nên gặp ai cũng 41 00:00:47,851 --> 00:00:48,948 muốn phân cao thấp. Một 42 00:00:48,948 --> 00:00:50,045 hôm anh hỏi thầy: vì 43 00:00:50,045 --> 00:00:51,142 sao thầy ít nói mà 44 00:00:51,142 --> 00:00:52,239 ai cũng kính? Thầy chỉ 45 00:00:52,239 --> 00:00:53,336 rót chén trà đầy, rồi 46 00:00:53,336 --> 00:00:54,433 thêm một giọt cho tràn 47 00:00:54,433 --> 00:00:55,530 ra bàn. 48 00:00:56,030 --> 00:00:57,131 Thầy bảo: lòng đã đầy 49 00:00:57,131 --> 00:00:58,232 cái tôi thì lời nào 50 00:00:58,232 --> 00:00:59,333 rót thêm cũng tràn thành 51 00:00:59,333 --> 00:01:00,434 lỗi. Người muốn học đạo 52 00:01:00,434 --> 00:01:01,536 trước hết phải để lòng 53 00:01:01,536 --> 00:01:02,637 có chỗ trống. Chỗ trống 54 00:01:02,637 --> 00:01:03,738 ấy giúp ta nghe được 55 00:01:03,738 --> 00:01:04,839 điều người khác chưa kịp 56 00:01:04,839 --> 00:01:05,940 nói ra. 57 00:01:06,440 --> 00:01:07,563 Ở đời, có lời nói 58 00:01:07,563 --> 00:01:08,687 cứu được một mối hòa 59 00:01:08,687 --> 00:01:09,810 khí, cũng có lời nói 60 00:01:09,810 --> 00:01:10,933 đẩy người thân thành xa 61 00:01:10,933 --> 00:01:12,057 lạ. Cái miệng là cửa 62 00:01:12,057 --> 00:01:13,180 của phúc họa. Mở ra 63 00:01:13,180 --> 00:01:14,303 đúng lúc thì thành duyên, 64 00:01:14,303 --> 00:01:15,427 mở ra tùy tiện thì 65 00:01:15,427 --> 00:01:16,550 thành nghiệp. 66 00:01:17,050 --> 00:01:18,256 Người sâu sắc thường không 67 00:01:18,256 --> 00:01:19,461 vội phán xét. Họ biết 68 00:01:19,461 --> 00:01:20,667 mỗi câu chuyện đều có 69 00:01:20,667 --> 00:01:21,872 phần chìm như đá dưới 70 00:01:21,872 --> 00:01:23,078 lòng sông. Chỉ nhìn mặt 71 00:01:23,078 --> 00:01:24,283 nước mà kết luận, chẳng 72 00:01:24,283 --> 00:01:25,489 khác nào thấy một gợn 73 00:01:25,489 --> 00:01:26,694 sóng rồi tưởng mình hiểu 74 00:01:26,694 --> 00:01:27,900 cả đại dương. 75 00:01:28,400 --> 00:01:29,474 Khi bị hiểu lầm, người 76 00:01:29,474 --> 00:01:30,549 nông nổi lập tức cãi 77 00:01:30,549 --> 00:01:31,623 cho thắng. Người từng trải 78 00:01:31,623 --> 00:01:32,698 cân nhắc xem thắng một 79 00:01:32,698 --> 00:01:33,772 câu có đáng mất một 80 00:01:33,772 --> 00:01:34,847 tình không. Có khi im 81 00:01:34,847 --> 00:01:35,921 lặng không phải chịu thua, 82 00:01:35,921 --> 00:01:36,996 mà là không muốn gieo 83 00:01:36,996 --> 00:01:38,070 thêm gai vào lòng người. 84 00:01:38,570 --> 00:01:39,689 Lời ít không có nghĩa 85 00:01:39,689 --> 00:01:40,808 là lạnh nhạt. Lời ít 86 00:01:40,808 --> 00:01:41,927 mà đúng có thể làm 87 00:01:41,927 --> 00:01:43,046 người nghe ấm cả ngày. 88 00:01:43,046 --> 00:01:44,164 Lời nhiều mà rỗng chỉ 89 00:01:44,164 --> 00:01:45,283 làm căn phòng thêm chật. 90 00:01:45,283 --> 00:01:46,402 Giá trị của lời nằm 91 00:01:46,402 --> 00:01:47,521 ở chỗ đúng lúc, đúng 92 00:01:47,521 --> 00:01:48,640 lòng, đúng việc. 93 00:01:49,140 --> 00:01:50,314 Muốn biết một người có 94 00:01:50,314 --> 00:01:51,489 nội lực hay không, đừng 95 00:01:51,489 --> 00:01:52,663 chỉ nghe họ nói lúc 96 00:01:52,663 --> 00:01:53,838 thuận lợi. Hãy xem họ 97 00:01:53,838 --> 00:01:55,012 giữ miệng thế nào khi 98 00:01:55,012 --> 00:01:56,187 giận, giữ lòng thế nào 99 00:01:56,187 --> 00:01:57,361 khi bị khích, giữ nét 100 00:01:57,361 --> 00:01:58,536 mặt thế nào khi biết 101 00:01:58,536 --> 00:01:59,710 điều mà không cần khoe. 102 00:02:00,210 --> 00:02:01,492 Cổ nhân quý chữ tĩnh 103 00:02:01,492 --> 00:02:02,774 vì trong tĩnh mới sinh 104 00:02:02,774 --> 00:02:04,057 trí. Người càng chạy theo 105 00:02:04,057 --> 00:02:05,339 tiếng ồn càng khó nghe 106 00:02:05,339 --> 00:02:06,621 tiếng lòng. Người biết lùi 107 00:02:06,621 --> 00:02:07,903 một bước khỏi cuộc tranh 108 00:02:07,903 --> 00:02:09,186 hơn thua sẽ thấy nhiều 109 00:02:09,186 --> 00:02:10,468 việc vốn chẳng cần nói 110 00:02:10,468 --> 00:02:11,750 đến câu thứ hai. 111 00:02:12,250 --> 00:02:13,404 Vậy nên, trước khi mở 112 00:02:13,404 --> 00:02:14,559 miệng, hãy tự hỏi: lời 113 00:02:14,559 --> 00:02:15,713 này có thật không, có 114 00:02:15,713 --> 00:02:16,868 cần không, có khiến người 115 00:02:16,868 --> 00:02:18,022 và mình tốt hơn không. 116 00:02:18,022 --> 00:02:19,177 Nếu ba điều ấy chưa 117 00:02:19,177 --> 00:02:20,331 đủ, giữ lại một câu 118 00:02:20,331 --> 00:02:21,486 chính là giữ lại một 119 00:02:21,486 --> 00:02:22,640 phần phúc. 120 00:02:23,140 --> 00:02:24,312 Nước sâu chảy chậm, người 121 00:02:24,312 --> 00:02:25,485 khôn nói ít. Đời người 122 00:02:25,485 --> 00:02:26,658 không hơn nhau ở tiếng 123 00:02:26,658 --> 00:02:27,830 vang nhất thời, mà ở 124 00:02:27,830 --> 00:02:29,002 sự vững vàng sau mỗi 125 00:02:29,002 --> 00:02:30,175 lời nói. Biết nói là 126 00:02:30,175 --> 00:02:31,348 tài, biết im đúng lúc 127 00:02:31,348 --> 00:02:32,520 mới là đức.