1
00:00:00,000 --> 00:00:01,400
Ngày xưa, ở ven một

2
00:00:01,400 --> 00:00:02,420
bến sông, có chàng học

3
00:00:02,420 --> 00:00:03,620
trò nghèo thường ngồi đọc

4
00:00:03,620 --> 00:00:04,500
sách dưới mái hiên chùa

5
00:00:04,500 --> 00:00:06,160
cũ. Áo vá nhiều đường,

6
00:00:06,460 --> 00:00:07,760
bút mực cũng ít, nhưng

7
00:00:07,760 --> 00:00:08,800
sáng nào chàng cũng dậy

8
00:00:08,800 --> 00:00:09,600
trước tiếng gà để học.

9
00:00:10,100 --> 00:00:11,060
Người trong làng quen gọi

10
00:00:11,060 --> 00:00:13,260
chàng là kẻ mơ cao.

11
00:00:13,500 --> 00:00:14,780
Một hôm ra chợ, chàng

12
00:00:14,780 --> 00:00:15,700
bị một phú hộ nhìn

13
00:00:15,700 --> 00:00:16,780
áo cũ rồi cười nhạt.

14
00:00:16,920 --> 00:00:18,160
Ông ta bảo, thân còn

15
00:00:18,160 --> 00:00:19,280
chưa đủ cơm, học chữ

16
00:00:19,280 --> 00:00:20,540
để làm gì. Lời ấy

17
00:00:20,540 --> 00:00:21,520
rơi xuống như hòn đá,

18
00:00:21,780 --> 00:00:22,600
làm mặt chàng nóng bừng

19
00:00:22,600 --> 00:00:24,800
giữa đám đông. Chàng về

20
00:00:24,800 --> 00:00:26,140
nhà, đặt sách xuống, nhìn

21
00:00:26,140 --> 00:00:27,020
mẹ đang vá áo bên

22
00:00:27,020 --> 00:00:28,460
ngọn đèn dầu. Mẹ không

23
00:00:28,460 --> 00:00:29,660
hỏi nhiều, chỉ rót bát

24
00:00:29,660 --> 00:00:30,980
nước ấm và nói: người

25
00:00:30,980 --> 00:00:31,980
ta khinh con một lời,

26
00:00:32,160 --> 00:00:33,120
con đừng tự khinh mình

27
00:00:33,120 --> 00:00:35,800
cả đời. Đêm ấy chàng

28
00:00:35,800 --> 00:00:37,620
không ngủ. Ngoài sân, gió

29
00:00:37,620 --> 00:00:38,860
thổi qua bụi tre, tiếng

30
00:00:38,860 --> 00:00:39,920
lá va vào nhau như

31
00:00:39,920 --> 00:00:41,220
tiếng người bàn tán. Chàng

32
00:00:41,220 --> 00:00:42,520
hiểu, lời khinh của người

33
00:00:42,520 --> 00:00:43,540
khác chỉ là gió ngoài

34
00:00:43,540 --> 00:00:44,860
cửa, nếu tự mở lòng

35
00:00:44,860 --> 00:00:45,780
cho vào mới thành rét

36
00:00:45,780 --> 00:00:48,440
trong nhà. Sáng hôm sau,

37
00:00:48,540 --> 00:00:49,420
chàng lại mang sách ra

38
00:00:49,420 --> 00:00:50,680
hiên chùa. Có người đi

39
00:00:50,680 --> 00:00:52,260
ngang vẫn cười, nhưng chàng

40
00:00:52,260 --> 00:00:53,800
cúi đầu đọc tiếp. Mỗi

41
00:00:53,800 --> 00:00:54,940
chữ học thêm giống một

42
00:00:54,940 --> 00:00:56,220
viên gạch nhỏ, lặng lẽ

43
00:00:56,220 --> 00:00:57,220
kê lại con đường đã

44
00:00:57,220 --> 00:00:58,680
bị lời đời làm nghiêng.

45
00:00:59,560 --> 00:01:00,460
Cổ nhân dạy, bị khinh

46
00:01:00,460 --> 00:01:01,880
không đáng sợ, đáng sợ

47
00:01:01,880 --> 00:01:02,780
là đem lời khinh ấy

48
00:01:02,780 --> 00:01:03,960
làm thước đo đời mình.

49
00:01:04,640 --> 00:01:05,540
Miệng người đời lúc nóng

50
00:01:05,540 --> 00:01:06,760
lúc lạnh, nếu cứ nhìn

51
00:01:06,760 --> 00:01:07,780
vào đó để sống, lòng

52
00:01:07,780 --> 00:01:09,600
mình sẽ mất phương hướng.

53
00:01:09,980 --> 00:01:11,080
Có người vì một câu

54
00:01:11,080 --> 00:01:12,340
chê mà bỏ nghề, có

55
00:01:12,340 --> 00:01:13,100
người vì một ánh mắt

56
00:01:13,100 --> 00:01:14,160
coi thường mà thôi cố

57
00:01:14,160 --> 00:01:15,960
gắng. Họ tưởng mình thua

58
00:01:15,960 --> 00:01:17,260
người nói câu ấy, thật

59
00:01:17,260 --> 00:01:18,340
ra là thua chính phút

60
00:01:18,340 --> 00:01:20,480
yếu lòng của mình. Chàng

61
00:01:20,480 --> 00:01:21,520
học trò ghi lời mẹ

62
00:01:21,520 --> 00:01:22,740
lên mảnh giấy nhỏ, dán

63
00:01:22,740 --> 00:01:24,380
cạnh bàn tre. Chàng đọc

64
00:01:24,380 --> 00:01:25,720
lại. Không phải để oán

65
00:01:25,720 --> 00:01:26,960
người phú hộ, mà để

66
00:01:26,960 --> 00:01:28,000
nhớ rằng chí khí cần

67
00:01:28,000 --> 00:01:28,860
được giữ như lửa nhỏ

68
00:01:28,860 --> 00:01:31,280
trong đêm dài. Nhiều năm

69
00:01:31,280 --> 00:01:32,680
sau, trong kỳ khảo thí,

70
00:01:33,000 --> 00:01:33,740
chàng vẫn mang chiếc áo

71
00:01:33,740 --> 00:01:34,700
cũ đã vá thêm vài

72
00:01:34,700 --> 00:01:36,460
đường. Có người nhận ra

73
00:01:36,460 --> 00:01:37,720
và lại cười. Chàng chỉ

74
00:01:37,720 --> 00:01:38,900
mỉm cười, vì chiếc áo

75
00:01:38,900 --> 00:01:39,900
ấy nhắc chàng mình đã

76
00:01:39,900 --> 00:01:41,700
đi qua bao mùa gió.

77
00:01:42,160 --> 00:01:43,340
Kết quả yết bảng, tên

78
00:01:43,340 --> 00:01:44,740
chàng đứng ở hàng cao.

79
00:01:44,920 --> 00:01:45,860
Người từng khinh chàng chen

80
00:01:45,860 --> 00:01:47,320
vào xem, mặt đổi sắc.

81
00:01:47,640 --> 00:01:48,960
Nhưng chàng không quay lại

82
00:01:48,960 --> 00:01:50,560
để hơn thua. Người giữ

83
00:01:50,560 --> 00:01:51,360
được chí không cần lấy

84
00:01:51,360 --> 00:01:52,600
thành công làm roi đánh

85
00:01:52,600 --> 00:01:55,100
vào mặt ai. Chàng trở

86
00:01:55,100 --> 00:01:56,500
về làng, việc đầu tiên

87
00:01:56,500 --> 00:01:57,340
là sửa lại mái hiên

88
00:01:57,340 --> 00:01:58,360
chùa nơi mình từng học.

89
00:01:59,000 --> 00:01:59,980
Chàng bảo trẻ nhỏ trong

90
00:01:59,980 --> 00:02:01,740
làng: nghèo có thể làm

91
00:02:01,740 --> 00:02:03,120
bước chân chậm hơn, nhưng

92
00:02:03,120 --> 00:02:04,060
không được để lời khinh

93
00:02:04,060 --> 00:02:06,640
làm gãy đầu gối. Đời

94
00:02:06,640 --> 00:02:07,620
người ai cũng từng nghe

95
00:02:07,620 --> 00:02:08,940
những lời làm đau. Có

96
00:02:08,940 --> 00:02:10,060
lời chê đúng thì sửa,

97
00:02:10,140 --> 00:02:11,100
có lời chê độc thì

98
00:02:11,100 --> 00:02:12,900
đặt xuống. Mang tất cả

99
00:02:12,900 --> 00:02:13,800
vào lòng chẳng khác nào

100
00:02:13,800 --> 00:02:14,800
tự vác đá của người

101
00:02:14,800 --> 00:02:16,400
khác đi suốt đường xa.

102
00:02:17,440 --> 00:02:18,140
Muốn không bị lời đời

103
00:02:18,140 --> 00:02:19,300
quật ngã, hãy âm thầm

104
00:02:19,300 --> 00:02:20,240
làm việc đáng làm mỗi

105
00:02:20,240 --> 00:02:21,640
ngày. Cây tre không cãi

106
00:02:21,640 --> 00:02:22,700
bão, chỉ bám rễ sâu

107
00:02:22,700 --> 00:02:24,040
thêm. Người có chí cũng

108
00:02:24,040 --> 00:02:25,240
vậy, càng bị gió ép,

109
00:02:25,600 --> 00:02:26,520
càng biết đứng thẳng từ

110
00:02:26,520 --> 00:02:29,640
bên trong. Lời khinh qua.