1
00:00:00,000 --> 00:00:01,239
Ngày xưa, ở ven một

2
00:00:01,239 --> 00:00:02,478
bến sông, có chàng học

3
00:00:02,478 --> 00:00:03,717
trò nghèo thường ngồi đọc

4
00:00:03,717 --> 00:00:04,956
sách dưới mái hiên chùa

5
00:00:04,956 --> 00:00:06,195
cũ. Áo vá nhiều đường,

6
00:00:06,195 --> 00:00:07,434
bút mực cũng ít, nhưng

7
00:00:07,434 --> 00:00:08,673
sáng nào chàng cũng dậy

8
00:00:08,673 --> 00:00:09,912
trước tiếng gà để học.

9
00:00:09,912 --> 00:00:11,151
Người trong làng quen gọi

10
00:00:11,151 --> 00:00:12,390
chàng là kẻ mơ cao.

11
00:00:12,890 --> 00:00:14,006
Một hôm ra chợ, chàng

12
00:00:14,006 --> 00:00:15,121
bị một phú hộ nhìn

13
00:00:15,121 --> 00:00:16,237
áo cũ rồi cười nhạt.

14
00:00:16,237 --> 00:00:17,352
Ông ta bảo, thân còn

15
00:00:17,352 --> 00:00:18,468
chưa đủ cơm, học chữ

16
00:00:18,468 --> 00:00:19,583
để làm gì. Lời ấy

17
00:00:19,583 --> 00:00:20,699
rơi xuống như hòn đá,

18
00:00:20,699 --> 00:00:21,814
làm mặt chàng nóng bừng

19
00:00:21,814 --> 00:00:22,930
giữa đám đông.

20
00:00:23,430 --> 00:00:24,609
Chàng về nhà, đặt sách

21
00:00:24,609 --> 00:00:25,788
xuống, nhìn mẹ đang vá

22
00:00:25,788 --> 00:00:26,966
áo bên ngọn đèn dầu.

23
00:00:26,966 --> 00:00:28,145
Mẹ không hỏi nhiều, chỉ

24
00:00:28,145 --> 00:00:29,324
rót bát nước ấm và

25
00:00:29,324 --> 00:00:30,502
nói: người ta khinh con

26
00:00:30,502 --> 00:00:31,681
một lời, con đừng tự

27
00:00:31,681 --> 00:00:32,860
khinh mình cả đời.

28
00:00:33,360 --> 00:00:34,667
Đêm ấy chàng không ngủ.

29
00:00:34,667 --> 00:00:35,973
Ngoài sân, gió thổi qua

30
00:00:35,973 --> 00:00:37,280
bụi tre, tiếng lá va

31
00:00:37,280 --> 00:00:38,587
vào nhau như tiếng người

32
00:00:38,587 --> 00:00:39,893
bàn tán. Chàng hiểu, lời

33
00:00:39,893 --> 00:00:41,200
khinh của người khác chỉ

34
00:00:41,200 --> 00:00:42,507
là gió ngoài cửa, nếu

35
00:00:42,507 --> 00:00:43,813
tự mở lòng cho vào

36
00:00:43,813 --> 00:00:45,120
mới thành rét trong nhà.

37
00:00:45,620 --> 00:00:46,858
Sáng hôm sau, chàng lại

38
00:00:46,858 --> 00:00:48,096
mang sách ra hiên chùa.

39
00:00:48,096 --> 00:00:49,333
Có người đi ngang vẫn

40
00:00:49,333 --> 00:00:50,571
cười, nhưng chàng cúi đầu

41
00:00:50,571 --> 00:00:51,809
đọc tiếp. Mỗi chữ học

42
00:00:51,809 --> 00:00:53,047
thêm giống một viên gạch

43
00:00:53,047 --> 00:00:54,284
nhỏ, lặng lẽ kê lại

44
00:00:54,284 --> 00:00:55,522
con đường đã bị lời

45
00:00:55,522 --> 00:00:56,760
đời làm nghiêng.

46
00:00:57,260 --> 00:00:58,448
Cổ nhân dạy, bị khinh

47
00:00:58,448 --> 00:00:59,635
không đáng sợ, đáng sợ

48
00:00:59,635 --> 00:01:00,822
là đem lời khinh ấy

49
00:01:00,822 --> 00:01:02,010
làm thước đo đời mình.

50
00:01:02,010 --> 00:01:03,198
Miệng người đời lúc nóng

51
00:01:03,198 --> 00:01:04,385
lúc lạnh, nếu cứ nhìn

52
00:01:04,385 --> 00:01:05,572
vào đó để sống, lòng

53
00:01:05,572 --> 00:01:06,760
mình sẽ mất phương hướng.

54
00:01:07,260 --> 00:01:08,439
Có người vì một câu

55
00:01:08,439 --> 00:01:09,617
chê mà bỏ nghề, có

56
00:01:09,617 --> 00:01:10,796
người vì một ánh mắt

57
00:01:10,796 --> 00:01:11,975
coi thường mà thôi cố

58
00:01:11,975 --> 00:01:13,154
gắng. Họ tưởng mình thua

59
00:01:13,154 --> 00:01:14,332
người nói câu ấy, thật

60
00:01:14,332 --> 00:01:15,511
ra là thua chính phút

61
00:01:15,511 --> 00:01:16,690
yếu lòng của mình.

62
00:01:17,190 --> 00:01:18,375
Chàng học trò ghi lời

63
00:01:18,375 --> 00:01:19,560
mẹ lên mảnh giấy nhỏ,

64
00:01:19,560 --> 00:01:20,745
dán cạnh bàn tre. Chàng

65
00:01:20,745 --> 00:01:21,930
đọc lại. Không phải để

66
00:01:21,930 --> 00:01:23,115
oán người phú hộ, mà

67
00:01:23,115 --> 00:01:24,300
để nhớ rằng chí khí

68
00:01:24,300 --> 00:01:25,485
cần được giữ như lửa

69
00:01:25,485 --> 00:01:26,670
nhỏ trong đêm dài.

70
00:01:27,170 --> 00:01:28,326
Nhiều năm sau, trong kỳ

71
00:01:28,326 --> 00:01:29,481
khảo thí, chàng vẫn mang

72
00:01:29,481 --> 00:01:30,637
chiếc áo cũ đã vá

73
00:01:30,637 --> 00:01:31,792
thêm vài đường. Có người

74
00:01:31,792 --> 00:01:32,948
nhận ra và lại cười.

75
00:01:32,948 --> 00:01:34,103
Chàng chỉ mỉm cười, vì

76
00:01:34,103 --> 00:01:35,259
chiếc áo ấy nhắc chàng

77
00:01:35,259 --> 00:01:36,414
mình đã đi qua bao

78
00:01:36,414 --> 00:01:37,570
mùa gió.

79
00:01:38,070 --> 00:01:39,344
Kết quả yết bảng, tên

80
00:01:39,344 --> 00:01:40,619
chàng đứng ở hàng cao.

81
00:01:40,619 --> 00:01:41,893
Người từng khinh chàng chen

82
00:01:41,893 --> 00:01:43,168
vào xem, mặt đổi sắc.

83
00:01:43,168 --> 00:01:44,442
Nhưng chàng không quay lại

84
00:01:44,442 --> 00:01:45,717
để hơn thua. Người giữ

85
00:01:45,717 --> 00:01:46,991
được chí không cần lấy

86
00:01:46,991 --> 00:01:48,266
thành công làm roi đánh

87
00:01:48,266 --> 00:01:49,540
vào mặt ai.

88
00:01:50,040 --> 00:01:51,236
Chàng trở về làng, việc

89
00:01:51,236 --> 00:01:52,431
đầu tiên là sửa lại

90
00:01:52,431 --> 00:01:53,627
mái hiên chùa nơi mình

91
00:01:53,627 --> 00:01:54,822
từng học. Chàng bảo trẻ

92
00:01:54,822 --> 00:01:56,018
nhỏ trong làng: nghèo có

93
00:01:56,018 --> 00:01:57,213
thể làm bước chân chậm

94
00:01:57,213 --> 00:01:58,409
hơn, nhưng không được để

95
00:01:58,409 --> 00:01:59,604
lời khinh làm

96
00:01:59,604 --> 00:02:00,800
gãy đầu gối.

97
00:02:01,300 --> 00:02:02,424
Đời người ai cũng từng

98
00:02:02,424 --> 00:02:03,549
nghe những lời làm đau.

99
00:02:03,549 --> 00:02:04,673
Có lời chê đúng thì

100
00:02:04,673 --> 00:02:05,798
sửa, có lời chê độc

101
00:02:05,798 --> 00:02:06,922
thì đặt xuống. Mang tất

102
00:02:06,922 --> 00:02:08,047
cả vào lòng chẳng khác

103
00:02:08,047 --> 00:02:09,171
nào tự vác đá của

104
00:02:09,171 --> 00:02:10,296
người khác đi

105
00:02:10,296 --> 00:02:11,420
suốt đường xa.

106
00:02:11,920 --> 00:02:13,053
Muốn không bị lời đời

107
00:02:13,053 --> 00:02:14,187
quật ngã, hãy âm thầm

108
00:02:14,187 --> 00:02:15,320
làm việc đáng làm mỗi

109
00:02:15,320 --> 00:02:16,453
ngày. Cây tre không cãi

110
00:02:16,453 --> 00:02:17,587
bão, chỉ bám rễ sâu

111
00:02:17,587 --> 00:02:18,720
thêm. Người có chí cũng

112
00:02:18,720 --> 00:02:19,853
vậy, càng bị gió ép,

113
00:02:19,853 --> 00:02:20,987
càng biết đứng thẳng từ

114
00:02:20,987 --> 00:02:22,120
bên trong.

115
00:02:22,620 --> 00:02:24,420
Lời khinh qua.