1
00:00:00,000 --> 00:00:01,320
Cổ nhân dạy, bữa cơm

2
00:00:01,320 --> 00:00:02,280
nhà không chỉ ấm nhờ

3
00:00:02,280 --> 00:00:03,720
lửa bếp, mà ấm nhờ

4
00:00:03,720 --> 00:00:04,660
lời nói biết nhường nhau.

5
00:00:05,320 --> 00:00:06,380
Cơm còn nóng mà lòng

6
00:00:06,380 --> 00:00:07,600
người nguội lạnh, thì mâm

7
00:00:07,600 --> 00:00:08,600
đầy cá thịt cũng chẳng

8
00:00:08,600 --> 00:00:09,460
nuôi nổi hòa khí trong

9
00:00:09,460 --> 00:00:10,980
nhà. Ở thôn Đông có

10
00:00:10,980 --> 00:00:11,840
đôi vợ chồng làm nghề

11
00:00:11,840 --> 00:00:13,520
đan rổ. Nhà không giàu,

12
00:00:13,720 --> 00:00:14,660
nhưng trước kia tối nào

13
00:00:14,660 --> 00:00:15,460
cũng có tiếng cười bên

14
00:00:15,460 --> 00:00:17,300
bếp. Một bát canh rau,

15
00:00:17,500 --> 00:00:18,960
vài miếng cá khô, vậy

16
00:00:18,960 --> 00:00:20,260
mà ai cũng thấy đủ.

17
00:00:20,420 --> 00:00:21,440
Rồi việc buôn bán khá

18
00:00:21,440 --> 00:00:22,820
hơn, tiền vào nhà nhiều

19
00:00:22,820 --> 00:00:24,040
hơn. Người chồng bắt đầu

20
00:00:24,040 --> 00:00:25,040
kể công, người vợ cũng

21
00:00:25,040 --> 00:00:26,000
nhắc phần mình chịu khổ.

22
00:00:26,000 --> 00:00:27,200
Mỗi câu nói như một

23
00:00:27,200 --> 00:00:28,260
chiếc đũa gõ vào bát,

24
00:00:28,440 --> 00:00:29,680
nhỏ thôi mà nghe chói

25
00:00:29,680 --> 00:00:31,260
tai. Ban đầu chỉ là

26
00:00:31,260 --> 00:00:32,600
lời đùa. Sau thành lời

27
00:00:32,600 --> 00:00:34,280
so đo. Chồng nói không

28
00:00:34,280 --> 00:00:35,060
có mình thì nhà này

29
00:00:35,060 --> 00:00:36,900
chẳng khá. Vợ đáp không

30
00:00:36,900 --> 00:00:37,720
có mình giữ cửa giữ

31
00:00:37,720 --> 00:00:39,160
con, tiền kiếm được cũng

32
00:00:39,160 --> 00:00:40,180
trôi như nước qua sàng.

33
00:00:40,500 --> 00:00:41,240
Càng muốn chứng minh mình

34
00:00:41,240 --> 00:00:42,620
đúng, họ càng quên người

35
00:00:42,620 --> 00:00:43,880
ngồi trước mặt là người

36
00:00:43,880 --> 00:00:45,280
từng cùng mình qua khổ.

37
00:00:45,520 --> 00:00:46,820
Con trẻ ngồi giữa mâm,

38
00:00:47,000 --> 00:00:48,100
tay cầm bát mà không

39
00:00:48,100 --> 00:00:50,000
dám gắp. Cơm vẫn thơm,

40
00:00:50,140 --> 00:00:51,520
canh vẫn bốc khói, nhưng

41
00:00:51,520 --> 00:00:52,580
trong mắt đứa trẻ, bữa

42
00:00:52,580 --> 00:00:53,520
tối giống như ngồi bên

43
00:00:53,520 --> 00:00:55,120
bếp đã tắt lửa. Một

44
00:00:55,120 --> 00:00:56,360
hôm, người mẹ già từ

45
00:00:56,360 --> 00:00:57,540
quê lên thăm. Bà nhìn

46
00:00:57,540 --> 00:00:58,880
mâm cơm im lặng, rồi

47
00:00:58,880 --> 00:00:59,780
chậm rãi lấy hai que

48
00:00:59,780 --> 00:01:00,760
củi đặt chéo nhau trước

49
00:01:00,760 --> 00:01:03,120
bếp. Lửa bỗng yếu đi,

50
00:01:03,260 --> 00:01:04,040
khói tràn ra cay mắt

51
00:01:04,040 --> 00:01:05,540
mọi người. Bà không mắng,

52
00:01:05,800 --> 00:01:06,640
vì người già hiểu có

53
00:01:06,640 --> 00:01:07,640
những căn nhà hỏng không

54
00:01:07,640 --> 00:01:08,920
do thiếu gạo mà do

55
00:01:08,920 --> 00:01:10,560
thừa lời sắc. Bà nói,

56
00:01:11,220 --> 00:01:12,020
củi đặt sai thì lửa

57
00:01:12,020 --> 00:01:13,320
không cháy, người trong nhà

58
00:01:13,320 --> 00:01:14,360
cứ chặn lời nhau thì

59
00:01:14,360 --> 00:01:15,840
tình cũng không ấm. Muốn

60
00:01:15,840 --> 00:01:17,020
bếp sáng, củi phải biết

61
00:01:17,020 --> 00:01:18,580
nhường chỗ; muốn nhà yên,

62
00:01:18,760 --> 00:01:19,440
miệng phải biết nhường lời.

63
00:01:19,440 --> 00:01:21,000
Người chồng cúi xuống gắp

64
00:01:21,000 --> 00:01:22,780
lại củi. Người vợ lặng

65
00:01:22,780 --> 00:01:23,720
lẽ thêm nước vào nồi

66
00:01:23,720 --> 00:01:25,040
canh. Không ai thắng câu

67
00:01:25,040 --> 00:01:26,340
nào, nhưng khói bớt cay,

68
00:01:26,340 --> 00:01:27,760
lửa lại đỏ, và đứa

69
00:01:27,760 --> 00:01:28,660
trẻ lần đầu dám gắp

70
00:01:28,660 --> 00:01:30,200
miếng rau. Cả nhà bỗng

71
00:01:30,200 --> 00:01:31,620
hiểu, đôi khi chịu thua

72
00:01:31,620 --> 00:01:32,620
một câu lại thắng được

73
00:01:32,620 --> 00:01:33,400
cả buổi tối bình yên.

74
00:01:33,400 --> 00:01:35,100
Từ hôm ấy, trước bữa

75
00:01:35,100 --> 00:01:36,260
cơm, họ tự nhắc nhau

76
00:01:36,260 --> 00:01:37,100
bỏ chuyện hơn thua ngoài

77
00:01:37,100 --> 00:01:38,880
cửa. Việc đúng sai để

78
00:01:38,880 --> 00:01:39,680
lúc lòng nguội hãy nói.

79
00:01:39,680 --> 00:01:41,180
Mâm cơm là nơi nuôi

80
00:01:41,180 --> 00:01:42,320
người, không phải nơi đem

81
00:01:42,320 --> 00:01:43,240
công lao ra cân. Có

82
00:01:44,100 --> 00:01:45,580
khi người chồng mệt, muốn

83
00:01:45,780 --> 00:01:46,900
buông một câu nặng. Ông

84
00:01:47,080 --> 00:01:47,860
nhìn đứa con nhỏ rồi

85
00:01:47,860 --> 00:01:49,260
dừng lại. Có khi người

86
00:01:49,260 --> 00:01:50,560
vợ tủi, muốn kể khổ,

87
00:01:50,560 --> 00:01:51,960
bà múc thêm bát canh

88
00:01:51,960 --> 00:01:53,080
trước rồi nói sau. Bát

89
00:01:53,760 --> 00:01:54,520
canh nóng đi trước lời

90
00:01:54,520 --> 00:01:55,680
than, nên lời than cũng

91
00:01:55,680 --> 00:01:56,480
tự mềm đi một nửa.

92
00:01:56,480 --> 00:01:58,440
Lâu dần, nhà ấy không

93
00:01:58,440 --> 00:01:59,760
phải hết khó, mà biết

94
00:01:59,760 --> 00:02:00,660
để cái khó đứng ngoài

95
00:02:00,660 --> 00:02:02,220
mâm cơm. Tiếng đũa chạm

96
00:02:02,220 --> 00:02:03,000
bát trở lại nhẹ nhàng.

97
00:02:03,000 --> 00:02:04,560
Trẻ con ăn ngon hơn,

98
00:02:04,560 --> 00:02:05,760
người lớn cũng ngủ yên

99
00:02:05,760 --> 00:02:07,220
hơn. Người đời thường giữ

100
00:02:07,220 --> 00:02:08,380
mặt với khách lạ, nhưng

101
00:02:08,560 --> 00:02:09,360
lại buông lời sắc với

102
00:02:09,360 --> 00:02:10,760
người thân. Họ quên rằng

103
00:02:10,760 --> 00:02:11,760
người ngoài nghe rồi đi,

104
00:02:11,760 --> 00:02:13,160
còn người nhà phải ngồi

105
00:02:13,160 --> 00:02:14,220
cùng ta qua rất nhiều

106
00:02:14,220 --> 00:02:15,680
bữa cơm sau đó. Vết

107
00:02:15,680 --> 00:02:16,840
thương trong bữa cơm thường

108
00:02:16,840 --> 00:02:18,180
nhỏ, nhưng lặp lại nhiều

109
00:02:18,180 --> 00:02:19,420
lần thì thành nỗi sợ

110
00:02:19,420 --> 00:02:20,260
trở về nhà. Một lời

111
00:02:20,260 --> 00:02:22,120
hơn thua có thể làm

112
00:02:22,340 --> 00:02:23,160
mình hả giận trong chốc

113
00:02:23,160 --> 00:02:24,600
lát, nhưng làm bát cơm

114
00:02:24,600 --> 00:02:25,480
của con cái nghẹn lại

115
00:02:25,480 --> 00:02:26,360
nhiều năm. Phúc nhà không

116
00:02:27,220 --> 00:02:28,200
chỉ nằm trong hũ gạo,

117
00:02:28,200 --> 00:02:29,520
mà nằm trong hòa khí

118
00:02:29,520 --> 00:02:30,940
quanh mâm. Vậy nên, khi

119
00:02:31,200 --> 00:02:32,360
ngồi xuống ăn cùng người

120
00:02:32,360 --> 00:02:33,800
thân, hãy đặt cái tôi

121
00:02:33,800 --> 00:02:34,580
thấp hơn chiếc bát. Nhường

122
00:02:34,580 --> 00:02:36,860
một câu, bữa cơm ấm

123
00:02:37,060 --> 00:02:38,280
lại; giữ một lời mềm,

124
00:02:38,280 --> 00:02:39,620
phúc nhà sẽ có chỗ

125
00:02:39,620 --> 00:02:40,420
ngồi lâu dài. Bữa cơm

126
00:02:40,420 --> 00:02:41,960
yên không làm nhà giàu

127
00:02:41,960 --> 00:02:43,120
thêm, nhưng làm người trong

128
00:02:43,120 --> 00:02:43,800
nhà muốn quay về.