Cổ nhân dạy, một lời
độc có thể làm hỏng
cả mùa lành. Người ta
mất nhiều ngày để vun
một vườn hoa, nhưng chỉ
cần một gáo nước bẩn
đổ xuống gốc, hương thơm
cũng hóa thành điều tiếc
nuối. Lời độc không chỉ
làm đau người nghe, mà
còn làm đục chính miệng
người nói. Ở làng bên
sông có người trồng dâu
tên Phúc. Ông chăm chỉ,
hiền lành, cả năm ít
nói nặng với ai. Nhờ
vậy, nhà tuy không giàu
nhưng khách đến mua lá
dâu luôn thấy lòng nhẹ.
Người trong làng quý ông
vì ông bán lá dâu
như bán cả sự yên
ổn của mình. Một vụ
xuân, con trai ông làm
mất tiền bán lá. Phúc
đang mệt vì sâu bệnh
trong vườn, nghe tin liền
buông một câu cay nghiệt,
bảo con vô dụng, có
mắt cũng như mù. Câu
nói ấy rơi xuống nhanh
hơn ông kịp nghĩ. Đứa
trẻ không cãi, chỉ lặng
lẽ đi ra bờ sông.
Từ hôm đó, nó vẫn
làm việc, nhưng không còn
hát trong vườn dâu như
trước. Bờ sông hôm ấy
rất dài, vì mỗi bước
chân đứa trẻ đều kéo
theo một vết buồn. Phúc
tưởng chuyện trẻ con sẽ
qua. Nhưng mùa xuân trong
nhà như ngắn lại. Bữa
cơm ít tiếng hỏi han,
tiếng guồng tơ cũng khô
hơn. Một câu độc đã
làm lạnh nhiều ngày lành.
Người mẹ già thấy vậy,
đem một cành dâu bị
sâu ăn đặt trước mặt
Phúc. Bà nói, lá bị
sâu còn biết hái bỏ,
còn lời đã chạm vào
lòng con thì hái bằng
cách nào. Bà không trách
nặng, nhưng từng chữ khiến
Phúc thấy mình nhỏ lại
trước mái nhà. Phúc cúi
đầu. Đêm ấy, ông ra
vườn, thấy sương đọng trên
lá non. Ông hiểu cây
non sợ gió độc, lòng
trẻ cũng sợ lời độc.
Gió qua rồi, vết nghiêng
vẫn còn. Sáng sau, ông
gọi con ra bờ sông.
Không trách nữa, không giảng
dài, chỉ nhận rằng cha
đã nói sai. Ông bảo,
mất tiền còn kiếm lại,
nhưng cha không muốn mất
lòng con. Câu xin lỗi
ngắn, nhưng mở được cánh
cửa mà nhiều ngày im
lặng đã khép. Đứa trẻ
im lặng rất lâu rồi
khóc. Nó nói mình không
sợ mất tiền bằng sợ
cha thật sự nghĩ mình
vô dụng. Phúc nghe mà
như có chiếc gai rút
chậm khỏi ngực. Từ đó,
mỗi khi nóng giận, Phúc
bẻ một chiếc lá sâu
trước khi mở miệng. Lá
sâu nhắc ông rằng cái
hỏng phải được bỏ đi,
đừng đem nọc độc ném
vào người thân. Chiếc lá
nhỏ trở thành cái khóa
giữ lại cơn nóng trước
ngưỡng miệng. Vườn dâu dần
xanh lại, và tiếng hát
của con cũng trở về.
Người ngoài chỉ thấy mùa
lá tốt, nhưng Phúc biết
mùa lành ấy được cứu
bằng một lời xin lỗi
kịp lúc. Đời người ai
cũng có lúc mệt, lúc
lo, lúc nóng lòng. Nhưng
mệt không phải cớ để
nói độc. Lời độc giống
tro nóng, ném ra tưởng
nhẹ tay, rơi xuống đâu
cũng để lại vết cháy.
Người càng thân càng dễ
nhận tro ấy, vì họ
đứng gần ta nhất khi
ta mất bình tĩnh. Người
khôn không phải người chưa
từng lỡ lời, mà là
người biết dừng, biết nhận,
biết sửa trước khi vết
cháy lan rộng. Một lời
mềm sau lỗi lầm có
thể cứu lại nhiều tháng
ngày yên. Vậy nên, khi
lòng đang đầy độc khí,
hãy khép miệng lại một
nhịp. Giữ được một câu
cay nghiệt, là giữ được
một mùa lành; nói được
một lời nhận lỗi, phúc
nhà lại có đường quay
về. Nhà có phúc không
phải vì không ai lỡ
lời, mà vì ai lỡ
rồi biết cúi xuống sửa.