Cổ nhân dạy, một lời
độc có thể làm hỏng
cả mùa lành. Người ta
mất nhiều ngày để vun
một vườn hoa, nhưng chỉ
cần một gáo nước bẩn
đổ xuống gốc, hương thơm
cũng hóa thành điều tiếc
nuối. Lời độc không chỉ
làm đau người nghe, mà
còn làm đục chính miệng
người nói.
Ở làng bên sông có
người trồng dâu tên Phúc.
Ông chăm chỉ, hiền lành,
cả năm ít nói nặng
với ai. Nhờ vậy, nhà
tuy không giàu nhưng khách
đến mua lá dâu luôn
thấy lòng nhẹ. Người trong
làng quý ông vì ông
bán lá dâu như bán
cả sự yên
ổn của mình.
Một vụ xuân, con trai
ông làm mất tiền bán
lá. Phúc đang mệt vì
sâu bệnh trong vườn, nghe
tin liền buông một câu
cay nghiệt, bảo con vô
dụng, có mắt
cũng như mù.
Câu nói ấy rơi xuống
nhanh hơn ông kịp nghĩ.
Đứa trẻ không cãi, chỉ
lặng lẽ đi ra bờ
sông. Từ hôm đó, nó
vẫn làm việc, nhưng không
còn hát trong vườn dâu
như trước. Bờ sông hôm
ấy rất dài, vì mỗi
bước chân đứa trẻ đều
kéo theo một vết buồn.
Phúc tưởng chuyện trẻ con
sẽ qua. Nhưng mùa xuân
trong nhà như ngắn lại.
Bữa cơm ít tiếng hỏi
han, tiếng guồng tơ cũng
khô hơn. Một câu độc
đã làm lạnh
nhiều ngày lành.
Người mẹ già thấy vậy,
đem một cành dâu bị
sâu ăn đặt trước mặt
Phúc. Bà nói, lá bị
sâu còn biết hái bỏ,
còn lời đã chạm vào
lòng con thì hái bằng
cách nào. Bà không trách
nặng, nhưng từng chữ khiến
Phúc thấy mình nhỏ lại
trước mái nhà.
Phúc cúi đầu. Đêm ấy,
ông ra vườn, thấy sương
đọng trên lá non. Ông
hiểu cây non sợ gió
độc, lòng trẻ cũng sợ
lời độc. Gió qua rồi,
vết nghiêng vẫn còn.
Sáng sau, ông gọi con
ra bờ sông. Không trách
nữa, không giảng dài, chỉ
nhận rằng cha đã nói
sai. Ông bảo, mất tiền
còn kiếm lại, nhưng cha
không muốn mất lòng con.
Câu xin lỗi ngắn, nhưng
mở được cánh cửa mà
nhiều ngày im
lặng đã khép.
Đứa trẻ im lặng rất
lâu rồi khóc. Nó nói
mình không sợ mất tiền
bằng sợ cha thật sự
nghĩ mình vô dụng. Phúc
nghe mà như có chiếc
gai rút chậm khỏi ngực.
Từ đó, mỗi khi nóng
giận, Phúc bẻ một chiếc
lá sâu trước khi mở
miệng. Lá sâu nhắc ông
rằng cái hỏng phải được
bỏ đi, đừng đem nọc
độc ném vào người thân.
Chiếc lá nhỏ trở thành
cái khóa giữ lại cơn
nóng trước ngưỡng miệng.
Vườn dâu dần xanh lại,
và tiếng hát của con
cũng trở về. Người ngoài
chỉ thấy mùa lá tốt,
nhưng Phúc biết mùa lành
ấy được cứu bằng một
lời xin lỗi kịp lúc.
Đời người ai cũng có
lúc mệt, lúc lo, lúc
nóng lòng. Nhưng mệt không
phải cớ để nói độc.
Lời độc giống tro nóng,
ném ra tưởng nhẹ tay,
rơi xuống đâu cũng để
lại vết cháy. Người càng
thân càng dễ nhận tro
ấy, vì họ đứng gần
ta nhất khi ta mất
bình tĩnh.
Người khôn không phải người
chưa từng lỡ lời, mà
là người biết dừng, biết
nhận, biết sửa trước khi
vết cháy lan rộng. Một
lời mềm sau lỗi lầm
có thể cứu lại nhiều
tháng ngày yên.
Vậy nên, khi lòng đang
đầy độc khí, hãy khép
miệng lại một nhịp. Giữ
được một câu cay nghiệt,
là giữ được một mùa
lành; nói được một lời
nhận lỗi, phúc nhà lại
có đường quay về. Nhà
có phúc không phải vì
không ai lỡ lời, mà
vì ai lỡ rồi biết
cúi xuống sửa.