Trong một mái nhà, giông
bão nhiều khi không đến
từ trời, mà đến từ
một câu nói chưa kịp
nhịn. Người nóng giận tưởng
mình giữ được lẽ phải,
nhưng lại để hơi lạnh
len vào từng bữa cơm.
Người thắng bằng tiếng lớn
thường chỉ để lại khoảng
im lặng dài. Có đôi
vợ chồng nghèo, quanh năm
giữ nếp nhà bằng mấy
thửa ruộng và một bếp
lửa nhỏ. Một hôm chỉ
vì chiếc bát nứt, lời
trách móc nối lời trách
móc, khiến đứa con đứng
ngoài hiên không dám bước
vào. Bữa cơm chưa nguội
mà lòng người đã nguội
trước. Người chồng cho rằng
mình vất vả nên có
quyền nặng lời. Người vợ
nghĩ mình chịu nhiều nên
không thể nhịn mãi. Hai
cái đúng đứng đối nhau,
làm căn nhà vốn chật
lại càng thêm tối. Không
ai chịu lùi, nên trẻ
nhỏ phải học cách nín
thở. Đêm ấy, mưa đập
trên mái tranh. Người chồng
ra sân, nhìn luống rau
bị gió quật nghiêng mà
chợt hiểu: cây non không
gãy vì một cơn gió,
nhưng gãy vì bị dẫm
thêm sau cơn gió. Ông
nhớ lời cha dặn: thương
nhau thì đừng giẫm lên
vết đau. Trong nhà, người
vợ vá lại tay áo
cũ. Kim đi qua vải
rách từng mũi nhỏ, như
nhắc rằng tình thân cũng
vậy, hỏng vì lời sắc
thì chỉ lành lại bằng
sự mềm lòng rất chậm.
Bà hiểu giữ mãi hơn
thua chẳng khác nào giữ
than trong áo. Đứa con
lặng lẽ đặt hai chiếc
đũa song song trên mâm.
Nó chưa biết nói đạo
lý, nhưng biết rằng một
chiếc đũa nằm riêng rất
dễ gãy, còn hai chiếc
đặt gần nhau thì bữa
cơm mới thành. Cử chỉ
ấy làm người lớn hổ
thẹn. Sáng hôm sau, một
ông lão trong xóm bảo:
Sấm ngoài trời vang một
lát rồi tan, sấm trong
nhà nếu nuôi bằng tự
ái sẽ làm trẻ nhỏ
sợ cả đời. Biết tha
thứ không phải thua, mà
là giữ mái hiên khỏi
đổ. Thiếu gạo còn vượt
qua, thiếu tha thứ thì
mỗi ngày thành mùa đông.
Người chồng nghe xong, cúi
đầu nhặt chiếc bát nứt
đặt lại bên bếp. Ông
không nói nhiều, chỉ nhận
rằng một lời nặng hôm
qua đã làm người cùng
khổ với mình thêm khổ.
Lời xin lỗi trả lại
dáng vẻ người biết giữ
nhà. Người vợ rót chén
nước ấm, cũng thôi nhắc
lại những câu đã đau.
Tha thứ không làm chuyện
cũ biến mất, nhưng khiến
chuyện cũ không còn được
phép ngồi giữa mâm cơm.
Chén nước ấm vì lửa,
cũng ấm vì biết đặt
thương yêu lên trên tự
ái. Từ đó, mỗi khi
trong lòng nổi gió, hai
người đều im một nhịp
trước khi nói. Nhịp im
ấy nhỏ như hạt gạo,
nhưng đủ nuôi lại sự
yên lành đã suýt mất.
Hàng xóm thấy nhà ấy
vẫn nghèo, mái vẫn thấp,
áo vẫn vá, nhưng tiếng
cãi vơi dần. Bếp lửa
không lớn hơn, chỉ là
người trong nhà biết che
gió cho nhau. Đứa con
lớn lên nhớ nhất không
phải chiếc bát nứt, mà
là buổi sáng cha biết
cúi đầu, mẹ biết mở
lòng. Nó hiểu phúc nhà
đôi khi bắt đầu từ
một lời xin lỗi được
nhận bằng tha thứ. Cổ
nhân dạy, nước sau mưa
nếu không khuấy thêm sẽ
tự trong. Lòng người sau
lỗi lầm cũng vậy, nếu
cứ đào bới mãi thì
bùn nổi không dứt, biết
buông xuống thì đường về
còn sáng. Giữ một lời
tha thứ là giữ lại
một mùa yên cho cả
nhà. Người biết thắng cơn
giận chỉ thắng một lúc,
người biết tha thứ đúng
lúc mới giữ được phúc
lâu dài.