Trong một mái nhà, lời
hơn thua của vợ chồng
không chỉ bay qua tai
người lớn, mà còn rơi
xuống lòng con trẻ. Một
câu nói sắc có thể
khép lại rất nhanh, nhưng
vết đau trong mắt con
thì ở lại lâu. Vì
con trẻ thường không nhớ
ai đúng ai sai, chỉ
nhớ căn nhà hôm ấy
có lạnh hay không.
Có đôi vợ chồng nghèo
sống bên bờ ao làng.
Người chồng quen nói thẳng,
người vợ quen đáp lại
ngay. Họ tưởng cãi nhau
rồi thôi, nhưng đứa con
mỗi tối lại ngồi nép
sau cánh cửa. Tiếng cãi
lặp lại nhiều lần sẽ
thành tiếng chuông báo động
trong tuổi thơ.
Một hôm chỉ vì bó
củi ướt, hai người trách
nhau giữa bếp. Lửa chưa
kịp cháy, lời đã bốc
khói. Đứa con làm rơi
chiếc muỗng gỗ, rồi cúi
xuống nhặt thật lâu để
giấu nước mắt. Vết nước
mắt ấy nhỏ, nhưng đủ
làm người lớn sau này
phải nghĩ lại.
Người cha thấy vậy vẫn
còn tự ái, cho rằng
con nít mau quên. Nhưng
đêm ấy, ông nghe con
giật mình trong ngủ, miệng
gọi mẹ đừng khóc. Tiếng
gọi nhỏ làm lòng ông
lạnh hơn mưa ngoài sân.
Ông bỗng hiểu có những
lời nói xong đã tan
với mình, nhưng còn mắc
trong giấc ngủ của con.
Người mẹ cũng lặng đi
khi thấy con xếp hai
chiếc chiếu xa nhau, rồi
lại kéo sát vào như
sợ cha mẹ rời khỏi
một nhà. Trẻ nhỏ không
hiểu hết lý lẽ, nhưng
rất hiểu hơi ấm có
còn hay không. Cảnh ấy
khiến bà thấy mọi hơn
thua đều nhỏ trước nỗi
sợ chia lìa của con.
Sáng hôm sau, người chồng
ra ao rửa mặt, nhìn
mặt nước đục vì vừa
bị khuấy. Ông chợt nghĩ,
nước muốn trong phải để
yên; lòng con muốn yên,
cha mẹ cũng phải thôi
khuấy bằng lời nặng. Nghĩ
vậy, ông tự dặn phải
giữ miệng như giữ bờ
ao sau mưa.
Bữa cơm chiều, người vợ
định nhắc chuyện cũ, nhưng
thấy con ngẩng lên. Bà
nuốt lại một câu, gắp
miếng rau cho chồng trước.
Một lần nhường nhỏ như
thế làm bếp
nhà bớt lạnh.
Người chồng hiểu ý, cũng
hạ giọng. Ông không thắng
bằng lý lẽ, chỉ nói:
Hôm qua ta nặng lời.
Câu xin lỗi đặt xuống
mâm cơm, nhẹ mà đủ
làm đứa con dám thở
ra. Đứa trẻ nhìn cha,
rồi nhìn mẹ, như thấy
cửa nhà vừa mở lại.
Từ đó, khi bất đồng,
hai người hẹn nhau ra
hiên nói nhỏ sau bữa
cơm. Việc nào cần sửa
thì sửa, nhưng không lấy
tiếng lớn làm roi quất
vào lòng con.
Cổ nhân dạy, trong nhà
có trẻ nhỏ, lời vợ
chồng phải như bước chân
qua cầu tre, chậm và
chắc. Đi mạnh quá, cầu
rung; nói nặng quá, lòng
con nghiêng.
Ngày tháng qua, đứa con
không còn nép sau cửa
mỗi khi bếp nổi lửa.
Nó biết cha mẹ vẫn
có lúc khác ý, nhưng
cũng biết sau khác ý
vẫn còn chén nước, lời
mềm và chỗ
ngồi bên nhau.
Người ngoài nhìn vào chỉ
thấy nhà ấy vẫn nghèo,
vách vẫn thưa. Nhưng trong
nhà, phúc đã dày hơn,
vì cha mẹ biết giữ
nhau trước mặt con, không
để con phải mang nỗi
sợ của người lớn.
Vợ chồng không phải không
bao giờ cãi mới là
nhà yên. Nhà yên là
khi mỗi người biết dừng
một câu trước khi câu
ấy thành vết dao trong
ký ức của con.
Nhường một câu không làm
ai thấp đi. Trái lại,
nó nâng mái nhà lên
khỏi cơn giận. Cha mẹ
biết thương nhau bằng lời
mềm, con cái mới lớn
lên với một trái tim
ít vết đau.