Trong một nhà có nhiều
con, điều khó nhất không
phải chia bát cơm cho
đều, mà là chia lòng
thương cho sáng. Cha mẹ
thiên lệch một chút, anh
em có thể mang vết
nghi ngờ suốt nhiều năm.
Lòng trẻ nhỏ rất nhạy
với những điều người lớn
tưởng là vô tình. Có
gia đình nọ, người con
cả siêng năng, người con
út yếu hơn nên thường
được mẹ bênh. Ban đầu
ai cũng nghĩ đó là
thương xót, nhưng lâu ngày
người anh thấy công sức
mình như chiếc áo phơi
mãi không ai nhìn. Sự
im lặng ấy không phải
ngoan, mà là tủi thân
chưa biết nói. Một hôm
mùa gặt về, người anh
gánh lúa từ đồng xa.
Người em ở nhà làm
vỡ chum nước, mẹ lại
trách anh không trông nom.
Lời trách ấy như hòn
đá rơi vào giữa hai
anh em. Người cha thấy
con cả lặng im bên
bếp, còn con út cúi
mặt không dám nhìn anh.
Ông hiểu sự không công
bằng không chỉ làm một
người tủi, mà còn khiến
người được bênh cũng mang
nợ trong lòng. Một nhà
như vậy lâu ngày sẽ
có người thương mà vẫn
thấy cô đơn. Đêm ấy,
ông nhớ lời ông nội
từng dạy: Cha mẹ là
cán cân trong nhà, lệch
bên nào thì lòng con
nghiêng bên ấy. Cán cân
không cần cứng, nhưng phải
ngay thì nhà mới yên.
Nghĩ đến đó, ông không
dám để ngày mai lặp
lại như cũ. Sáng hôm
sau, ông gọi cả hai
con ra sân. Việc ai
làm đúng thì khen, việc
ai làm sai thì nhận,
không vì lớn mà bắt
chịu hết, không vì nhỏ
mà được né tránh. Lời
nói ấy làm sân nhà
sáng hơn. Hai đứa trẻ
nghe xong, lần đầu thấy
lỗi lầm được đặt đúng
chỗ. Người mẹ cũng nhận
ra thương con út không
phải là che hết lỗi.
Bà nắm tay em, bảo
xin lỗi anh vì chiếc
chum vỡ. Bà cũng cảm
ơn người anh đã gánh
lúa cả ngày, để công
sức không bị bỏ quên.
Lời xin lỗi nhỏ làm
căn nhà nhẹ đi rất
nhiều. Người anh nghe lời
cảm ơn, lòng dịu xuống.
Người em được dạy nhận
lỗi, cũng bớt sợ anh.
Khi cha mẹ công bằng,
tình anh em không còn
phải đứng giữa bóng thiên
vị. Từ đó, trong nhà
có việc gì, cha mẹ
hỏi rõ trước khi phán.
Đứa lớn không bị ép
làm mái che cho mọi
lỗi nhỏ, đứa nhỏ không
được dùng yếu đuối làm
tấm áo tránh trách nhiệm.
Cổ nhân dạy, nước chia
ruộng phải theo mương thẳng,
nghiêng một chút thì ruộng
bên úng, ruộng bên khô.
Lòng cha mẹ cũng vậy,
thương mà lệch sẽ làm
phúc nhà mất cân. Ngày
tháng qua, hai anh em
học cách đỡ đần nhau.
Người anh chỉ em buộc
bó lúa, người em giữ
nước cho anh rửa tay.
Không ai thấy mình bị
bỏ rơi, nên cũng không
cần tranh phần thương yêu.
Có lần người em làm
sai, tự bước ra nhận
trước khi mẹ hỏi. Người
anh không cười nhạo, chỉ
giúp em sửa lại. Nếp
công bằng đã biến lỗi
lầm thành bài học, không
biến thành mầm oán. Cha
mẹ công bằng không phải
là thương con giống hệt
nhau trong mọi việc, mà
là nhìn từng việc cho
đúng, từng lòng cho thấu.
Công bằng có tình thương
sẽ khiến con vừa phục,
vừa yên. Con cái biết
thương nhau khi cha mẹ
biết giữ cán cân trong
nhà. Đừng để một chút
thiên vị hôm nay thành
bức tường ngày mai; thương
cho sáng thì anh em
mới còn đường nương tựa
lâu dài.