Trong một mái nhà, cơn
giận của vợ chồng giống
ngọn lửa trong bếp. Biết
giữ thì nấu chín bữa
cơm, để bùng lên thì
cháy cả vách. Con cái
thường là người bị khói
cay đầu tiên. Lửa trong
lòng người lớn nếu không
biết che sẽ làm mắt
trẻ nhỏ cay rất lâu.
Có đôi vợ chồng làm
lụng vất vả, thương con
nhưng tính nóng. Mỗi khi
thiếu tiền, thiếu gạo, họ
lại đem nỗi lo ném
vào lời nói. Đứa con
nghe nhiều đến mức tiếng
bát chạm cũng làm nó
giật mình. Nỗi sợ ấy
nhỏ lúc đầu, nhưng lớn
dần trong từng bữa cơm.
Một chiều, người chồng trách
vợ tiêu hoang vì mua
thuốc cho mẹ già. Người
vợ tủi thân đáp lại
bằng câu sắc hơn dao.
Đứa con đang học chữ
bên bàn tre bỗng viết
sai cả hàng. Dòng chữ
nghiêng ngả như lòng nó
lúc ấy. Người cha thấy
con run tay, nhưng cơn
giận còn lớn nên quay
đi. Đêm ấy, ông nghe
con hỏi mẹ: Sau này
con lớn, nhà mình có
còn cãi nữa không? Câu
hỏi ấy làm bóng đêm
trong lòng ông nặng xuống.
Ông hiểu con không xin
bạc tiền, chỉ xin một
mái nhà ít tiếng nặng.
Người mẹ cũng không ngủ
được. Bà nhớ nét mặt
con khi hai người lớn
hơn thua. Trẻ nhỏ không
biết phân xử đúng sai,
chỉ thấy hai người nó
thương nhất làm đau nhau
bằng lời. Nghĩ vậy, bà
thấy mọi câu thắng thua
đều trở nên vô nghĩa.
Sáng ra, người chồng ra
vườn chẻ củi. Một nhát
rìu mạnh làm khúc gỗ
tách đôi, ông chợt nghĩ
lời nói khi giận cũng
vậy, đã bổ xuống thì
khó ghép lại nguyên lành.
Từ đó, ông sợ nhất
không phải nghèo, mà là
lời nói làm nhà rạn.
Bữa tối, khi chuyện tiền
gạo lại được nhắc đến,
ông dừng một hơi trước
khi nói. Người vợ cũng
đặt chén xuống, không đáp
ngay. Khoảng im lặng ấy
không lạnh, mà như chiếc
khăn ướt phủ lên than
đỏ. Con trẻ nhìn khoảng
im lặng ấy mà thấy
mình được che chở. Họ
hẹn nhau, việc nào cần
bàn thì bàn sau khi
con ngủ, và mỗi người
chỉ nói điều cần sửa,
không lôi chuyện cũ làm
roi. Từ hôm ấy, căn
bếp bớt tiếng sắc, ánh
mắt con cũng bớt sợ.
Một quy ước nhỏ đã
đổi màu cả mái nhà.
Cổ nhân dạy, lời chưa
nói còn là của mình,
lời đã ra khỏi miệng
thì thành gió đi khắp
nhà. Gió lành làm mát
lòng người, gió độc khiến
trẻ nhỏ đóng cửa trong
tim. Ngày tháng qua, đôi
vợ chồng vẫn có lúc
bất đồng, nhưng họ học
cách hạ giọng. Người chồng
ra hiên rửa mặt, người
vợ nhóm lại bếp, rồi
cả hai trở vào bằng
lời mềm hơn. Đứa con
dần không còn giật mình
khi nghe tiếng bát đũa.
Nó học chữ ngay ngắn
hơn, ngủ sâu hơn, và
biết rằng trong nhà có
giận cũng không có nghĩa
là tình thương biến mất.
Có lần nó làm đổ
mực, tưởng sẽ bị mắng.
Người cha thở ra rồi
chỉ cách lau, người mẹ
lấy khăn khô. Đứa trẻ
ngẩng lên, thấy bình an
không phải vì nhà không
lỗi, mà vì người lớn
biết giữ miệng. Vợ chồng
giữ miệng khi giận không
phải để nuốt oan ức,
mà để đừng bắt con
cái gánh tiếng nặng của
người lớn. Chuyện cần nói
vẫn nói, nhưng nói lúc
lòng đã nguội bớt. Nhà
nào biết giữ lời trong
cơn giận, nhà ấy giữ
được giấc ngủ cho con.
Một câu nhịn đúng lúc
có thể không làm người
lớn thắng, nhưng giúp tuổi
thơ trong nhà không mang
vết sợ dài lâu.