Trong một mái nhà, cơn
giận của vợ chồng giống
ngọn lửa trong bếp. Biết
giữ thì nấu chín bữa
cơm, để bùng lên thì
cháy cả vách. Con cái
thường là người bị khói
cay đầu tiên. Lửa trong
lòng người lớn nếu không
biết che sẽ làm mắt
trẻ nhỏ cay rất lâu.
Có đôi vợ chồng làm
lụng vất vả, thương con
nhưng tính nóng. Mỗi khi
thiếu tiền, thiếu gạo, họ
lại đem nỗi lo ném
vào lời nói. Đứa con
nghe nhiều đến mức tiếng
bát chạm cũng làm nó
giật mình. Nỗi sợ ấy
nhỏ lúc đầu, nhưng lớn
dần trong từng bữa cơm.
Một chiều, người chồng trách
vợ tiêu hoang vì mua
thuốc cho mẹ già. Người
vợ tủi thân đáp lại
bằng câu sắc hơn dao.
Đứa con đang học chữ
bên bàn tre bỗng viết
sai cả hàng. Dòng chữ
nghiêng ngả như lòng nó
lúc ấy.
Người cha thấy con run
tay, nhưng cơn giận còn
lớn nên quay đi. Đêm
ấy, ông nghe con hỏi
mẹ: Sau này con lớn,
nhà mình có còn cãi
nữa không? Câu hỏi ấy
làm bóng đêm trong lòng
ông nặng xuống. Ông hiểu
con không xin bạc tiền,
chỉ xin một mái nhà
ít tiếng nặng.
Người mẹ cũng không ngủ
được. Bà nhớ nét mặt
con khi hai người lớn
hơn thua. Trẻ nhỏ không
biết phân xử đúng sai,
chỉ thấy hai người nó
thương nhất làm đau nhau
bằng lời. Nghĩ vậy, bà
thấy mọi câu thắng thua
đều trở nên vô nghĩa.
Sáng ra, người chồng ra
vườn chẻ củi. Một nhát
rìu mạnh làm khúc gỗ
tách đôi, ông chợt nghĩ
lời nói khi giận cũng
vậy, đã bổ xuống thì
khó ghép lại nguyên lành.
Từ đó, ông sợ nhất
không phải nghèo, mà là
lời nói làm nhà rạn.
Bữa tối, khi chuyện tiền
gạo lại được nhắc đến,
ông dừng một hơi trước
khi nói. Người vợ cũng
đặt chén xuống, không đáp
ngay. Khoảng im lặng ấy
không lạnh, mà như chiếc
khăn ướt phủ lên than
đỏ. Con trẻ nhìn khoảng
im lặng ấy mà thấy
mình được che chở.
Họ hẹn nhau, việc nào
cần bàn thì bàn sau
khi con ngủ, và mỗi
người chỉ nói điều cần
sửa, không lôi chuyện cũ
làm roi. Từ hôm ấy,
căn bếp bớt tiếng sắc,
ánh mắt con cũng bớt
sợ. Một quy ước nhỏ
đã đổi màu
cả mái nhà.
Cổ nhân dạy, lời chưa
nói còn là của mình,
lời đã ra khỏi miệng
thì thành gió đi khắp
nhà. Gió lành làm mát
lòng người, gió độc khiến
trẻ nhỏ đóng
cửa trong tim.
Ngày tháng qua, đôi vợ
chồng vẫn có lúc bất
đồng, nhưng họ học cách
hạ giọng. Người chồng ra
hiên rửa mặt, người vợ
nhóm lại bếp, rồi cả
hai trở vào bằng lời
mềm hơn.
Đứa con dần không còn
giật mình khi nghe tiếng
bát đũa. Nó học chữ
ngay ngắn hơn, ngủ sâu
hơn, và biết rằng trong
nhà có giận cũng không
có nghĩa là tình thương
biến mất.
Có lần nó làm đổ
mực, tưởng sẽ bị mắng.
Người cha thở ra rồi
chỉ cách lau, người mẹ
lấy khăn khô. Đứa trẻ
ngẩng lên, thấy bình an
không phải vì nhà không
lỗi, mà vì người lớn
biết giữ miệng.
Vợ chồng giữ miệng khi
giận không phải để nuốt
oan ức, mà để đừng
bắt con cái gánh tiếng
nặng của người lớn. Chuyện
cần nói vẫn nói, nhưng
nói lúc lòng
đã nguội bớt.
Nhà nào biết giữ lời
trong cơn giận, nhà ấy
giữ được giấc ngủ cho
con. Một câu nhịn đúng
lúc có thể không làm
người lớn thắng, nhưng giúp
tuổi thơ trong nhà không
mang vết sợ dài lâu.