Trong đạo vợ chồng, thương
nhau chưa đủ nếu thiếu
một chữ kính. Thương có
thể nồng lúc vui, nhạt
lúc mệt; còn kính là
hàng rào giữ cho lời
nói không dẫm lên phẩm
giá của người cùng đi
một đời. Không có kính,
tình thương dễ biến thành
thói quen đòi hỏi.
Có người chồng giỏi làm
ăn, ngoài chợ ai cũng
nể. Nhưng về nhà, ông
quen sai vợ bằng giọng
chủ tớ, xem việc bếp
núc là điều tự nhiên.
Người vợ im lặng, nhưng
ánh mắt ngày càng ít
sáng. Sự im lặng ấy
không phải cam chịu, mà
là nỗi mỏi mệt chưa
được gọi tên.
Đứa con trong nhà nghe
cha nói với mẹ như
nói với người dưới. Nó
không hiểu hết nghĩa vợ
chồng, chỉ học được rằng
người làm nhiều việc âm
thầm thì dễ bị xem
nhẹ. Bài học sai ấy
nếu để lâu sẽ đi
theo con vào mái nhà
sau này.
Một hôm, người vợ bệnh
mà vẫn cố nhóm bếp.
Người chồng về muộn, trách
cơm chưa xong. Đứa con
nhìn mẹ ho bên khói
bếp, rồi nhìn cha, trong
lòng bắt đầu có một
câu hỏi không dám nói.
Câu hỏi ấy làm căn
bếp vốn nóng lại trở
nên lạnh.
Đêm ấy, người chồng thấy
chiếc áo mình mặc được
vá rất khéo, bát thuốc
mẹ già được sắc sẵn,
sổ nợ trong nhà được
vợ ghi cẩn thận. Ông
chợt hiểu người giữ nửa
mái nhà không hề thấp
hơn mình. Những việc nhỏ
ấy âm thầm chống đỡ
cả gia đình qua nhiều
mùa khó.
Sáng hôm sau, ông tự
tay múc nước cho vợ
rửa mặt, rồi nói lời
cảm ơn trước mặt con.
Câu cảm ơn ấy vụng
về, nhưng làm căn bếp
như có thêm ánh sáng.
Đứa con nhìn thấy cha
cúi giọng, liền hiểu mẹ
cũng đáng được trân quý.
Người vợ không cần lời
hoa mỹ. Bà chỉ cần
công sức của mình được
nhìn thấy, giọng nói của
mình được nghe bằng sự
tôn trọng. Khi được kính,
lòng người mềm lại mà
không cần hơn thua. Một
người được tôn trọng sẽ
có thêm sức để thương
lại nhiều hơn.
Từ đó, trước khi quyết
việc trong nhà, người chồng
hỏi ý vợ. Việc ngoài
đồng, việc mua bán, việc
dạy con đều có hai
người bàn bạc. Đứa con
thấy cha mẹ ngồi ngang
nhau, lòng nó cũng thẳng
hơn. Từ sự ngang hàng
ấy, căn nhà bớt đi
nhiều tiếng thở dài.
Cổ nhân dạy, nhà có
hai cột mới đỡ được
mái. Một cột cao một
cột bị xem thường, mái
sẽ nghiêng dù nhìn ngoài
vẫn đẹp. Vợ chồng biết
kính nhau thì phúc nhà
mới có chỗ tựa.
Ngày tháng qua, tiếng cảm
ơn trong nhà nhiều hơn
tiếng sai bảo. Người chồng
biết đặt bát cơm cho
vợ trước khi ngồi, người
vợ biết giữ thể diện
cho chồng trước người ngoài.
Đứa con lớn lên không
xem sự hy sinh của
mẹ là điều phải có,
cũng không xem nhọc nhằn
của cha là cái cớ
để nặng lời. Nó học
được rằng yêu thương phải
đi cùng lễ nghĩa.
Có lần hàng xóm chê
vợ mình chậm chạp, người
chồng chỉ mỉm cười đáp:
Nhà tôi yên nhờ bà
ấy giữ lửa. Một câu
nói nhẹ mà trả lại
cho người vợ bao năm
phẩm giá.
Kính người bạn đời không
làm tình nghĩa xa cách,
mà làm tình nghĩa bền
hơn. Khi vợ chồng còn
biết nể nhau, lời giận
có chỗ dừng, việc khó
có người cùng gánh.
Biết kính người bạn đời
là biết giữ phúc ngay
trong bữa cơm hằng ngày.
Nhà nào vợ chồng xem
nhau là bạn đồng hành,
không xem nhau là người
phục dịch, nhà ấy để
lại cho con cái một
nếp sống có hậu.