Nhiều người nghĩ cha mẹ
xin lỗi con là mất
uy. Nhưng cổ nhân trọng
đạo lý hơn thể diện:
người lớn biết nhận sai
thì nhà có gốc ngay,
con cái mới học được
sự thật thà. Uy nghi
thật sự không nằm ở
chỗ không bao giờ cúi
đầu, mà ở chỗ biết
cúi đầu đúng lúc. Có
người mẹ vì nghe lời
hàng xóm mà trách oan
con làm mất túi gạo.
Đứa trẻ khóc không thành
tiếng, chỉ đứng nép bên
chum nước. Lời trách nặng
rơi xuống trước khi sự
thật kịp lên tiếng. Oan
ức của trẻ nhỏ tuy
không lớn tiếng, nhưng nằm
rất lâu trong mắt. Chiều
ấy, người cha tìm thấy
túi gạo đặt nhầm sau
kho củi. Cả nhà im
lặng. Người mẹ bối rối,
nhưng lòng tự ái khiến
bà chỉ nói nhỏ: Thôi,
tìm thấy rồi thì thôi.
Câu nói ấy không chữa
được vết oan vừa mở
ra. Đứa trẻ không cãi,
nhưng từ hôm đó ít
chạy đến bên mẹ. Nó
làm việc cẩn thận hơn,
nói ít hơn, như người
trong lòng dựng một bức
vách mỏng để tự che
mình. Bức vách ấy càng
mỏng càng làm người mẹ
đau lòng khi nhận ra.
Đêm xuống, người mẹ nhìn
con ngủ quay mặt vào
tường. Bà nhớ mình từng
dạy con phải nhận lỗi
khi sai, vậy mà hôm
nay chính bà lại trốn
sau hai chữ làm mẹ.
Nghĩ đến đó, bà hiểu
mình phải dạy con bằng
sự thật trước. Sáng hôm
sau, bà gọi con ra
hiên. Trước mặt cha và
bà nội, bà nói: Mẹ
đã trách oan con, mẹ
xin lỗi. Câu nói ấy
run run, nhưng làm buổi
sáng trong nhà sáng hơn
cả nắng. Bà nội khẽ
gật đầu, như thấy nếp
nhà vừa được đặt lại
ngay ngắn. Đứa trẻ ngẩng
lên, mắt còn ngạc nhiên.
Nó không thấy mẹ thấp
đi, chỉ thấy mẹ gần
hơn. Một lời xin lỗi
đúng lúc có thể kéo
đứa con ra khỏi góc
buồn mà người lớn vô
tình đẩy vào. Từ hôm
ấy, đứa trẻ biết rằng
người lớn cũng có thể
sửa mình. Người cha cũng
học theo. Có lần nóng
giận vì con làm vỡ
đèn dầu, ông mắng quá
lời. Tối đó, ông đặt
tay lên vai con, nhận
mình đã nặng tiếng. Đứa
trẻ nghe xong, nước mắt
mới rơi được. Từ đó,
trong nhà có một nếp
mới: ai sai thì nhận,
dù lớn hay nhỏ. Lỗi
lầm không còn là cớ
để người lớn giữ uy,
cũng không còn là hòn
đá đè lên lòng con.
Cổ nhân dạy, nước trong
không sợ nhìn thấy đáy.
Người ngay không sợ nhận
điều mình sai. Cha mẹ
biết xin lỗi không làm
phép nhà lỏng lẻo, mà
làm phép nhà có công
bằng. Đứa con lớn lên,
khi lỡ làm buồn em,
nó cũng biết cúi đầu
xin lỗi. Nó học được
rằng xin lỗi không phải
thua, mà là mở cửa
để tình thân còn đi
qua. Có người ngoài bảo,
trẻ nhỏ biết gì mà
phải xin lỗi. Người mẹ
chỉ mỉm cười: Chính vì
trẻ nhỏ còn đang học,
nên ta càng phải dạy
bằng việc làm thật, không
phải bằng lời cao. Nhà
yên không phải vì không
ai sai. Nhà yên là
vì sau mỗi lần sai,
có người đủ can đảm
quay lại sửa bằng lời
thật lòng. Một lời xin
lỗi có thể vá lại
chỗ rách mà im lặng
làm rộng thêm. Cha mẹ
biết xin lỗi con cái
là dạy con kính trọng
sự thật. Khi trong nhà
không ai phải giấu lỗi
để giữ mặt mũi, tình
thân sẽ nhẹ hơn, lòng
con sẽ sáng hơn, và
phúc nhà cũng bền hơn.