Trẻ nhỏ học lòng thương
người không phải từ những
lời dạy thật dài, mà
từ lúc thấy cha mẹ
đưa tay ra với người
gặp khó. Một việc thiện
nhỏ trước mắt con có
thể gieo hạt lành rất
lâu. Hạt ấy gặp thời
sẽ thành bóng mát cho
nhiều người khác.
Có gia đình sống bên
đường làng, không giàu nhưng
đủ bữa. Người cha thường
bảo con phải biết thương
người, nhưng mỗi khi thấy
người hành khất đi qua,
ông lại tránh mắt vì
sợ phiền. Sự tránh mắt
ấy cũng là một bài
học, chỉ là
bài học lạnh.
Người mẹ cũng có lúc
ngại giúp, vì nhà mình
chẳng dư dả. Bà nghĩ
để khi khá hơn rồi
hãy làm điều tốt. Đứa
con nghe nhiều lời dạy,
nhưng lại ít thấy bàn
tay nào thật sự mở
ra. Chờ đến khi dư
dả mới thương người, nhiều
khi cả đời không bắt
đầu được.
Một chiều rét, có bà
cụ lỡ đường xin bát
nước nóng. Đứa trẻ nhìn
cha mẹ. Người cha định
từ chối, rồi thấy con
đang chờ câu trả lời
bằng ánh mắt trong veo.
Ánh mắt ấy làm người
lớn khó quay lưng.
Ông chợt hiểu, nếu hôm
nay mình đóng cửa, ngày
mai con sẽ học cách
đóng lòng. Nhà nghèo không
thể giúp lớn, nhưng một
bát nước, một chỗ ngồi,
một lời tử tế thì
không quá nghèo để cho.
Nghĩ vậy, ông thấy lòng
mình mềm xuống.
Người mẹ nhóm lại bếp,
rót nước nóng, lấy thêm
củ khoai luộc. Bà cụ
run run nhận lấy. Đứa
con đứng bên, lần đầu
thấy lòng thương không phải
điều xa xôi, mà nằm
ngay trong bếp nhà mình.
Hơi nước bốc lên, làm
căn bếp nghèo cũng trở
nên ấm hơn.
Sau đó, người cha hỏi
bà cụ quê ở đâu,
rồi chỉ đường sang xóm
bên. Ông không khoe lòng
tốt, chỉ làm việc cần
làm. Sự tử tế yên
lặng ấy khiến đứa trẻ
nhớ hơn mọi bài giảng.
Điều lặng lẽ thường đi
sâu vào lòng trẻ hơn
điều ồn ào.
Từ hôm ấy, trong nhà
có nếp giữ một phần
nhỏ cho người khó hơn.
Khi mùa gặt khá, họ
để lại nắm gạo; khi
mùa mưa lạnh, họ giữ
thêm bó củi
khô bên hiên.
Cổ nhân dạy, phúc không
chỉ đến từ điều ta
giữ, mà còn từ điều
ta biết chia. Bàn tay
nắm chặt quá lâu sẽ
mỏi, bàn tay biết mở
ra thì lòng
cũng rộng thêm.
Ngày tháng qua, đứa con
học cách nhìn người khác
bằng sự cảm thông. Thấy
bạn thiếu bút, nó chia
một cây; thấy người già
gánh nặng, nó chạy lại
đỡ. Nó không nghĩ mình
làm điều lớn, vì đã
thấy cha mẹ
làm điều nhỏ.
Có lần người cha tính
toán thiệt hơn, định thôi
giúp một nhà bị cháy
rơm. Đứa con nhắc: Nhà
mình còn bó củi khô
bên hiên. Câu nhắc ấy
làm ông vui
hơn là ngượng.
Người mẹ bảo, giúp người
không phải để người đời
khen, mà để lòng mình
không hóa cứng. Con cái
lớn lên giữa những việc
thiện nhỏ sẽ biết rằng
đời không chỉ
có phần mình.
Muốn con biết thương người,
cha mẹ hãy để con
nhìn thấy lòng thương có
hình dáng cụ thể. Đó
là bát nước nóng, nắm
gạo, bó củi, một lời
hỏi han đúng lúc.
Nhà nào biết giúp người
trong khả năng của mình,
nhà ấy đang dạy con
giữ phúc. Người biết thương
người sẽ đi qua đời
bằng trái tim mềm, và
phúc nhà cũng theo đó
mà dày lên.