Cổ nhân dạy, lời hứa
nhỏ giống chiếc kim giữ
nếp áo. Xem nhẹ nó,
áo đời sẽ dần bung
chỉ. Người biết giữ một
lời hứa nhỏ không chỉ
giữ lòng người khác, mà
còn giữ thể diện của
chính mình. Ở làng làm
nón có anh thợ tên
An. Tay anh khéo, nón
khâu đều, nhưng tính hay
hẹn qua loa. Ai nhờ
việc nhỏ, anh thường cười
mà nói mai đem, rồi
để chuyện ấy trôi theo
gió. Một hôm, bà cụ
bán trầu gửi anh sửa
chiếc nón rách để kịp
đi giỗ chồng. Việc chỉ
mất một buổi chiều. An
gật đầu rất nhanh, còn
bảo cụ cứ yên lòng,
sáng mai chắc chắn có.
Tối ấy, bạn bè rủ
anh sang bến xem hội
đèn. An nghĩ chiếc nón
nhỏ, chậm một ngày cũng
không sao. Anh khóa cửa,
bỏ khung nón trên bàn,
đi vui đến khuya mới
về. Sáng hôm sau, mưa
lớn đổ xuống. Bà cụ
chống gậy đến lấy nón,
nhưng An chưa sửa xong.
Cụ lặng người, rồi đội
tạm mảnh lá cũ đi
trong mưa, bóng lưng nhỏ
dần ngoài ngõ. Giữ được
điều nhỏ mới mong giữ
được điều lớn. Chiều đó,
An nghe tin bà cụ
trượt ngã trên đường đất.
Không nặng, nhưng áo tang
ướt sũng, lễ giỗ muộn
giờ. Anh cầm chiếc nón
vừa khâu xong mà mặt
nóng như bị lửa hơ.
Giữ được điều nhỏ mới
mong giữ được điều lớn.
Người trong làng không mắng
to, chỉ nhìn anh khác
đi. Một lời hứa nhỏ
đã làm người già chịu
lạnh, làm việc nghĩa lỡ
nhịp, và làm cái tên
khéo tay của anh có
vết rạn. Giữ được điều
nhỏ mới mong giữ được
điều lớn. Thầy dạy nghề
của An gọi anh đến,
đặt cây kim trước mặt
và nói, kim nhỏ mà
giữ được vành nón. Lời
hứa cũng vậy, nhỏ đến
đâu mà đứt thì lòng
tin sẽ không còn tròn
nữa. Giữ được điều nhỏ
mới mong giữ được điều
lớn. Từ hôm ấy, An
đổi thói quen. Hứa việc
nào, anh ghi vào thẻ
tre treo trước cửa. Việc
chưa chắc làm được thì
không nhận lời dễ dãi.
Việc đã nhận, dù mưa
gió cũng làm cho đúng
hẹn. Giữ được điều nhỏ
mới mong giữ được điều
lớn. Ban đầu, khách ít
hơn vì anh không còn
hứa nhanh. Nhưng người đã
gửi nón thì yên lòng.
Họ nói, thà nghe một
lời thật chậm, còn hơn
nhận một lời ngọt rồi
phải chờ trong thất vọng.
Giữ được điều nhỏ mới
mong giữ được điều lớn.
Một mùa bão, cả làng
cần làm gấp nón cho
đoàn người đi đắp đê.
An chia việc rõ ràng,
hẹn giờ nào giao giờ
ấy. Nhờ giữ từng lời
nhỏ, công việc lớn không
rối. Giữ được điều nhỏ
mới mong giữ được điều
lớn. Bà cụ bán trầu
sau này lại đến sửa
nón. An tự tay vá
thật kỹ, không lấy tiền.
Cụ chỉ nói, người biết
hổ thẹn còn có thể
nên người. Câu ấy khiến
anh cúi đầu rất lâu.
Giữ được điều nhỏ mới
mong giữ được điều lớn.
Cổ nhân ví chữ tín
như sợi dây buộc thuyền.
Dây mảnh nhưng nếu chắc,
thuyền không trôi. Dây đẹp
mà mục, một cơn gió
nhỏ cũng đủ đẩy thuyền
ra giữa dòng. Giữ được
điều nhỏ mới mong giữ
được điều lớn. Vì vậy,
đừng xem thường điều đã
hứa chỉ vì nó nhỏ.
Biết giữ một lời hứa
nhỏ, tránh được nỗi hổ
thẹn lớn; giữ được chữ
tín hôm nay, ngày mai
mới có người dám trao
việc lớn. Giữ được điều
nhỏ mới mong giữ được
điều lớn.