1
00:00:00,000 --> 00:00:01,280
Cổ nhân dạy, đừng để

2
00:00:01,280 --> 00:00:02,200
một lần nói quá làm

3
00:00:02,200 --> 00:00:03,840
mất đời chữ tín. Lời

4
00:00:03,840 --> 00:00:04,840
nói giống chiếc cân treo

5
00:00:04,840 --> 00:00:06,080
trước cửa chợ, chỉ cần

6
00:00:06,080 --> 00:00:07,460
lệch một lần, người mua

7
00:00:07,460 --> 00:00:08,500
đi qua sẽ nhìn nó

8
00:00:08,500 --> 00:00:09,820
bằng con mắt khác, dù

9
00:00:09,820 --> 00:00:10,660
sau này ta có chỉnh

10
00:00:10,660 --> 00:00:12,160
lại ngay ngắn. Ở phố

11
00:00:12,160 --> 00:00:13,320
huyện xưa có người bán

12
00:00:13,320 --> 00:00:14,780
vải tên Tốn. Ông khéo

13
00:00:14,780 --> 00:00:16,380
ăn nói, biết chọn màu,

14
00:00:16,520 --> 00:00:17,800
biết khen khách, nên gian

15
00:00:17,800 --> 00:00:18,920
hàng lúc nào cũng đông.

16
00:00:19,200 --> 00:00:20,040
Tốn thường bảo con trai

17
00:00:20,040 --> 00:00:21,440
rằng buôn bán trước hết

18
00:00:21,440 --> 00:00:23,120
là giữ miệng, vì lời

19
00:00:23,120 --> 00:00:24,380
hứa là tấm biển treo

20
00:00:24,380 --> 00:00:25,740
trước nhà. Người trong phố

21
00:00:25,740 --> 00:00:27,120
quý ông cũng vì nhiều

22
00:00:27,120 --> 00:00:28,300
năm chưa từng thiếu cân

23
00:00:28,300 --> 00:00:29,360
hay đổi màu vải sau

24
00:00:29,360 --> 00:00:31,340
lưng khách. Một mùa rét,

25
00:00:31,460 --> 00:00:32,160
có người lính già vào

26
00:00:32,160 --> 00:00:33,100
mua vải may áo cho

27
00:00:33,100 --> 00:00:34,400
vợ bệnh. Ông chỉ có

28
00:00:34,400 --> 00:00:35,880
ít bạc, hỏi loại vải

29
00:00:35,880 --> 00:00:36,740
nào bền qua mùa đông.

30
00:00:37,520 --> 00:00:38,460
Tốn đang cần bán nhanh

31
00:00:38,460 --> 00:00:39,840
lô vải mỏng, liền nói

32
00:00:39,840 --> 00:00:40,980
quá rằng thứ này ấm

33
00:00:40,980 --> 00:00:42,460
như chăn bông, mặc ba

34
00:00:42,460 --> 00:00:44,100
mùa chưa sờn. Con trai

35
00:00:44,100 --> 00:00:45,200
Tốn đứng bên nghe thấy,

36
00:00:45,540 --> 00:00:47,500
khẽ kéo tay cha. Tốn

37
00:00:47,500 --> 00:00:48,680
gạt đi, nghĩ chỉ là

38
00:00:48,680 --> 00:00:50,140
lời buôn bán, ai cũng

39
00:00:50,140 --> 00:00:51,800
nói hơn một chút. Ông

40
00:00:51,800 --> 00:00:52,720
tự nhủ khách đã tự

41
00:00:52,720 --> 00:00:54,360
chọn, mình đâu ép. Nhưng

42
00:00:54,360 --> 00:00:55,620
trong lòng, một sợi chỉ

43
00:00:55,620 --> 00:00:56,620
nhỏ đã bắt đầu rối.

44
00:00:56,620 --> 00:00:58,340
Sợi chỉ ấy tuy chưa

45
00:00:58,340 --> 00:00:59,800
đứt, nhưng đã làm tấm

46
00:00:59,800 --> 00:01:00,840
lòng không còn phẳng như

47
00:01:00,840 --> 00:01:02,380
trước. Người lính già mua

48
00:01:02,380 --> 00:01:03,500
vải, cúi đầu cảm ơn

49
00:01:03,500 --> 00:01:05,500
rồi đi. Đêm ấy, gió

50
00:01:05,500 --> 00:01:06,720
lạnh tràn qua phố. Tốn

51
00:01:06,720 --> 00:01:07,820
đếm bạc mà không vui.

52
00:01:08,300 --> 00:01:09,380
Tiếng con trai hỏi, cha

53
00:01:09,380 --> 00:01:10,560
đã nói thật chưa, cứ

54
00:01:10,560 --> 00:01:11,460
quanh quẩn bên tai như

55
00:01:11,460 --> 00:01:12,460
con thoi mắc trong khung

56
00:01:12,460 --> 00:01:14,520
cửi. Ít tuần sau, vợ

57
00:01:14,520 --> 00:01:15,700
người lính bệnh nặng vì

58
00:01:15,700 --> 00:01:17,360
áo không đủ ấm. Người

59
00:01:17,360 --> 00:01:18,260
lính đem mảnh vải trở

60
00:01:18,260 --> 00:01:19,700
lại, không mắng, chỉ đặt

61
00:01:19,700 --> 00:01:20,920
lên quầy và nói, tôi

62
00:01:20,920 --> 00:01:21,720
tin lời ông nên mới

63
00:01:21,720 --> 00:01:23,340
mua. Câu ấy nhẹ, nhưng

64
00:01:23,340 --> 00:01:24,400
làm mặt Tốn nóng hơn

65
00:01:24,400 --> 00:01:25,880
mọi lời trách. Ông chợt

66
00:01:26,180 --> 00:01:27,740
hiểu lời nói quá không

67
00:01:27,740 --> 00:01:28,720
chỉ làm sai món hàng,

68
00:01:28,980 --> 00:01:29,840
mà còn đẩy nỗi khổ

69
00:01:29,840 --> 00:01:30,840
sang vai người đã tin

70
00:01:30,840 --> 00:01:32,660
mình. Tốn muốn trả bạc,

71
00:01:32,800 --> 00:01:34,020
muốn biếu thêm vải dày,

72
00:01:34,120 --> 00:01:35,040
nhưng người lính lắc đầu.

73
00:01:36,000 --> 00:01:37,040
Ông nói, bạc có thể

74
00:01:37,040 --> 00:01:38,280
trả, rét có thể qua,

75
00:01:38,700 --> 00:01:39,660
nhưng lòng tin khi đã

76
00:01:39,660 --> 00:01:40,700
lạnh thì khó hâm lại.

77
00:01:41,040 --> 00:01:42,140
Người bán hàng cúi xuống,

78
00:01:42,240 --> 00:01:43,040
thấy tấm biển danh dự

79
00:01:43,040 --> 00:01:44,100
của mình như vừa rơi

80
00:01:44,100 --> 00:01:46,020
bụi. Tin ấy lan chậm

81
00:01:46,020 --> 00:01:47,920
mà sâu. Khách vẫn đi

82
00:01:47,920 --> 00:01:49,260
qua phố, nhưng ít người

83
00:01:49,260 --> 00:01:50,680
dừng trước gian của Tốn.

84
00:01:50,680 --> 00:01:52,000
Những lời khen khéo ngày

85
00:01:52,000 --> 00:01:52,980
xưa bỗng nghe trơn như

86
00:01:52,980 --> 00:01:54,280
dầu. Con trai ông càng

87
00:01:54,280 --> 00:01:55,660
im lặng, khiến căn nhà

88
00:01:55,660 --> 00:01:56,640
đầy vải mà lạnh hơn

89
00:01:56,640 --> 00:01:58,460
trước. Một hôm, có phú

90
00:01:58,460 --> 00:01:59,240
hộ đến hỏi loại vải

91
00:01:59,240 --> 00:02:00,680
rẻ nhưng muốn nghe lời

92
00:02:00,680 --> 00:02:02,480
thật. Tốn đặt hai cuộn

93
00:02:02,480 --> 00:02:03,760
vải lên bàn, nói rõ

94
00:02:03,760 --> 00:02:05,000
cái nào bền, cái nào

95
00:02:05,000 --> 00:02:06,120
chỉ đẹp trong vài tháng.

96
00:02:06,780 --> 00:02:08,000
Phú hộ ngạc nhiên, hỏi

97
00:02:08,000 --> 00:02:08,740
sao ông không nói cho

98
00:02:08,740 --> 00:02:10,600
dễ bán. Tốn đáp, nói

99
00:02:10,600 --> 00:02:11,420
quá bán được một cuộn

100
00:02:11,420 --> 00:02:12,680
vải, nhưng mất cả con

101
00:02:12,680 --> 00:02:14,200
đường khách quay lại. Từ

102
00:02:14,200 --> 00:02:15,340
ngày ấy, ông treo cạnh

103
00:02:15,340 --> 00:02:16,360
cân vải một mảnh gỗ

104
00:02:16,360 --> 00:02:17,880
nhỏ khắc bốn chữ, lời

105
00:02:17,880 --> 00:02:19,540
thật nuôi lâu. Khách đọc

106
00:02:19,540 --> 00:02:21,120
thấy, có người cười, có

107
00:02:21,120 --> 00:02:22,260
người gật đầu. Mỗi lần

108
00:02:22,260 --> 00:02:23,580
định tô lời cho đẹp,

109
00:02:23,700 --> 00:02:24,760
ông nhìn mảnh gỗ ấy

110
00:02:25,000 --> 00:02:26,000
rồi hạ giọng xuống cho

111
00:02:26,000 --> 00:02:27,580
đúng với món hàng. Nhiều

112
00:02:27,580 --> 00:02:28,820
tháng sau, người lính già

113
00:02:28,820 --> 00:02:30,800
quay lại. Tốn tự tay

114
00:02:30,800 --> 00:02:31,880
chọn cuộn vải dày nhất,

115
00:02:32,160 --> 00:02:33,540
không lấy tiền. Người lính

116
00:02:33,540 --> 00:02:34,640
nhận, không nói đã tha

117
00:02:34,640 --> 00:02:35,980
thứ, nhưng ánh mắt bớt

118
00:02:35,980 --> 00:02:37,780
lạnh. Tốn hiểu, chữ tín

119
00:02:37,780 --> 00:02:38,940
mất nhanh như đứt chỉ,

120
00:02:39,660 --> 00:02:40,860
vá lại phải từng mũi

121
00:02:40,860 --> 00:02:42,700
rất lâu. Về sau, con

122
00:02:42,700 --> 00:02:44,120
trai Tốn nối nghiệp, bán

123
00:02:44,120 --> 00:02:45,940
chậm nhưng bền. Anh thường

124
00:02:45,940 --> 00:02:47,160
dặn học trò, lời nói

125
00:02:47,160 --> 00:02:48,220
ra phải chịu được gió

126
00:02:48,220 --> 00:02:49,240
rét và ánh mắt người

127
00:02:49,240 --> 00:02:50,860
nghèo. Một lần nói quá

128
00:02:51,060 --> 00:02:51,760
có thể thêm lợi trước

129
00:02:51,760 --> 00:02:53,020
mắt, nhưng lời thật mới

130
00:02:53,020 --> 00:02:53,620
giữ phúc ở

131
00:02:53,620 --> 00:02:54,100
lại lâu dài.