1 00:00:00,000 --> 00:00:01,540 Cổ nhân dạy, biết để 2 00:00:01,540 --> 00:00:02,680 dành một phần lợi nhỏ, 3 00:00:02,860 --> 00:00:03,700 giữ được một phần nghĩa 4 00:00:03,700 --> 00:00:05,260 lớn. Người chỉ nhìn đồng 5 00:00:05,260 --> 00:00:06,260 tiền trước mắt dễ quên 6 00:00:06,260 --> 00:00:07,580 rằng nghĩa tình cũng cần 7 00:00:07,580 --> 00:00:08,540 vốn liếng để nuôi lâu. 8 00:00:09,160 --> 00:00:09,900 Một phần nhường hôm nay 9 00:00:09,900 --> 00:00:10,780 có thể thành cây cầu 10 00:00:10,780 --> 00:00:12,300 cho ngày mai. Ở bến 11 00:00:12,300 --> 00:00:13,180 sông cổ có người lái 12 00:00:13,180 --> 00:00:14,600 đò tên Bình. Đò của 13 00:00:14,600 --> 00:00:15,660 ông nhỏ, chở khách qua 14 00:00:15,660 --> 00:00:17,320 lại mỗi ngày. Bình nghèo 15 00:00:17,320 --> 00:00:18,880 nhưng thẳng thắn, tiền đò 16 00:00:18,880 --> 00:00:19,900 ghi rõ trên tấm gỗ, 17 00:00:20,060 --> 00:00:21,200 ai thiếu thì trả sau, 18 00:00:21,800 --> 00:00:22,800 ai khó quá thì ông 19 00:00:22,800 --> 00:00:24,140 chỉ cười cho qua. Người 20 00:00:24,140 --> 00:00:25,580 qua sông vì thế không 21 00:00:25,580 --> 00:00:26,460 chỉ nhớ mái chèo của 22 00:00:26,460 --> 00:00:27,940 ông, mà còn nhớ cách 23 00:00:27,940 --> 00:00:29,020 ông đợi họ lục túi 24 00:00:29,020 --> 00:00:30,800 trong yên lòng. Con trai 25 00:00:30,800 --> 00:00:31,860 ông thấy vậy không vui. 26 00:00:31,860 --> 00:00:34,320 Nó bảo cha, mỗi người 27 00:00:34,320 --> 00:00:35,800 thiếu một đồng, cả năm 28 00:00:35,800 --> 00:00:36,940 thành bao nhiêu thóc. Bình 29 00:00:38,040 --> 00:00:39,160 đáp, đúng là thành thóc, 30 00:00:39,160 --> 00:00:40,480 nhưng nếu gom hết từng 31 00:00:40,480 --> 00:00:41,460 đồng lúc người ta đang 32 00:00:41,460 --> 00:00:43,060 khó, ta cũng gom luôn 33 00:00:43,060 --> 00:00:44,040 tiếng thở dài của họ 34 00:00:44,040 --> 00:00:45,580 vào nhà mình. Một mùa 35 00:00:45,580 --> 00:00:47,060 nước cạn, khách qua sông 36 00:00:47,060 --> 00:00:48,400 đông vì cầu gãy. Người 37 00:00:49,120 --> 00:00:50,120 lái đò khác đều tăng 38 00:00:50,120 --> 00:00:51,420 giá. Con trai Bình cũng 39 00:00:51,420 --> 00:00:52,360 khuyên cha tăng thêm một 40 00:00:52,360 --> 00:00:53,880 nửa, nói rằng cơ hội 41 00:00:53,880 --> 00:00:55,100 hiếm lắm, không lấy thì 42 00:00:55,100 --> 00:00:56,400 người khác lấy. Bình nghe 43 00:00:56,400 --> 00:00:57,840 vậy im lặng, vì ông 44 00:00:57,840 --> 00:00:58,720 biết lúc người khác bị 45 00:00:58,720 --> 00:01:00,000 kẹt đường chính là lúc 46 00:01:00,000 --> 00:01:01,260 lòng mình dễ lộ rõ 47 00:01:01,260 --> 00:01:02,920 nhất. Bình nhìn những người 48 00:01:02,920 --> 00:01:04,060 gánh hàng, bà mẹ bồng 49 00:01:04,060 --> 00:01:05,340 con, người học trò ôm 50 00:01:05,340 --> 00:01:06,720 sách. Ông chỉ tăng thêm 51 00:01:06,720 --> 00:01:07,900 chút ít để mua dầu 52 00:01:07,900 --> 00:01:09,040 vá đò, còn lại giữ 53 00:01:09,040 --> 00:01:11,420 giá cũ. Ông nói, lợi 54 00:01:11,420 --> 00:01:12,580 đến lúc người khác không 55 00:01:12,580 --> 00:01:13,580 còn đường chọn thì phải 56 00:01:13,580 --> 00:01:15,100 bớt tay, kẻo tiền vào 57 00:01:15,100 --> 00:01:16,240 túi mà nghĩa rơi xuống 58 00:01:16,240 --> 00:01:17,780 nước. Con trai trách cha 59 00:01:17,780 --> 00:01:19,300 mềm lòng. Nhưng tối ấy, 60 00:01:19,300 --> 00:01:20,580 một bà cụ đem đến 61 00:01:20,580 --> 00:01:22,060 rổ khoai, nói không có 62 00:01:22,060 --> 00:01:23,060 tiền trả đủ nên biếu 63 00:01:23,060 --> 00:01:24,580 thêm. Bình không nhận hết, 64 00:01:24,580 --> 00:01:26,080 chỉ lấy vài củ. Ông 65 00:01:26,260 --> 00:01:27,580 dặn con, phần ta đáng 66 00:01:27,580 --> 00:01:28,920 lấy thì lấy, phần người 67 00:01:28,920 --> 00:01:30,080 ta cần sống thì để 68 00:01:30,080 --> 00:01:31,900 lại. Ít lâu sau, lũ 69 00:01:32,140 --> 00:01:33,220 lớn bất ngờ ập về. 70 00:01:33,220 --> 00:01:34,580 Đò của Bình bị nước 71 00:01:34,580 --> 00:01:35,920 cuốn đứt dây, va vào 72 00:01:35,920 --> 00:01:37,020 đá, vỡ một mảng lớn. 73 00:01:37,020 --> 00:01:38,380 Nhà ông không đủ tiền 74 00:01:38,380 --> 00:01:39,780 sửa. Con trai lo lắng, 75 00:01:39,780 --> 00:01:40,840 nghĩ phen này bến đò 76 00:01:40,840 --> 00:01:41,760 sẽ mất vào tay người 77 00:01:41,760 --> 00:01:43,560 khác. Sáng hôm sau, dân 78 00:01:43,720 --> 00:01:45,540 làng kéo đến. Người góp 79 00:01:45,540 --> 00:01:46,840 tre, người góp dây, người 80 00:01:47,160 --> 00:01:48,320 mang gạo, người đem công. 81 00:01:48,320 --> 00:01:49,640 Bà cụ hôm trước chống 82 00:01:49,640 --> 00:01:51,480 gậy đến, nói, ông từng 83 00:01:51,480 --> 00:01:52,400 để lại phần sống cho 84 00:01:52,400 --> 00:01:54,160 chúng tôi, nay chúng tôi 85 00:01:54,160 --> 00:01:54,980 giữ lại đường sống cho 86 00:01:54,980 --> 00:01:56,320 ông. Con trai Bình đứng 87 00:01:56,320 --> 00:01:58,020 nhìn, lần đầu hiểu lợi 88 00:01:58,020 --> 00:01:59,000 nhỏ được nhường đi không 89 00:01:59,000 --> 00:02:00,400 mất hẳn. Nó nằm trong 90 00:02:00,400 --> 00:02:02,140 lòng người, chờ ngày hoạn 91 00:02:02,140 --> 00:02:03,160 nạn thì trở về thành 92 00:02:03,160 --> 00:02:04,640 bàn tay đỡ. Nếu ngày 93 00:02:04,640 --> 00:02:05,760 trước cha vét từng đồng, 94 00:02:05,760 --> 00:02:07,220 hôm nay chắc chỉ còn 95 00:02:07,220 --> 00:02:08,140 chiếc đò lạnh bên bùn. 96 00:02:08,140 --> 00:02:09,500 Nó cũng hiểu cuốn sổ 97 00:02:09,500 --> 00:02:10,780 tiền của cha còn thiếu 98 00:02:10,780 --> 00:02:12,640 nhiều dòng, nhưng cuốn sổ 99 00:02:12,640 --> 00:02:13,900 nghĩa trong lòng dân thì 100 00:02:13,900 --> 00:02:15,460 đầy hơn nó tưởng. Khi 101 00:02:15,640 --> 00:02:16,880 đò sửa xong, Bình vẫn 102 00:02:16,880 --> 00:02:18,460 giữ giá cũ. Ông thêm 103 00:02:18,460 --> 00:02:19,360 một chiếc hòm nhỏ trên 104 00:02:19,360 --> 00:02:20,640 bến, ai dư thì bỏ 105 00:02:20,640 --> 00:02:22,020 vào, ai thiếu thì cứ 106 00:02:22,020 --> 00:02:23,840 qua sông. Lạ thay, hòm 107 00:02:23,900 --> 00:02:25,320 ấy ít khi rỗng, vì 108 00:02:25,320 --> 00:02:26,500 người được tin thường tự 109 00:02:26,500 --> 00:02:28,000 biết giữ lòng tin. Nhiều 110 00:02:28,000 --> 00:02:29,460 năm sau, con trai Bình 111 00:02:29,460 --> 00:02:30,780 thay cha chèo đò. Nó 112 00:02:30,780 --> 00:02:32,140 tính toán giỏi hơn, nhưng 113 00:02:32,140 --> 00:02:33,660 không quên lời cha. Gặp 114 00:02:33,660 --> 00:02:35,020 người nghèo, nó nhìn dòng 115 00:02:35,020 --> 00:02:36,500 sông trước rồi mới nhìn 116 00:02:36,500 --> 00:02:38,220 túi tiền sau. Bến đò 117 00:02:38,220 --> 00:02:39,200 vì thế không chỉ chở 118 00:02:39,200 --> 00:02:40,580 người, mà chở cả nghĩa 119 00:02:40,580 --> 00:02:42,240 qua sông. Đời người cũng 120 00:02:42,240 --> 00:02:43,720 như bến đò. Nếu lần 121 00:02:43,720 --> 00:02:44,620 nào cũng lấy cho đầy 122 00:02:44,620 --> 00:02:46,040 tay, đến lúc tay cần 123 00:02:46,040 --> 00:02:47,000 người nắm sẽ thấy trống. 124 00:02:47,800 --> 00:02:48,800 Biết để dành một phần 125 00:02:48,800 --> 00:02:50,020 lợi nhỏ cho nghĩa lớn, 126 00:02:50,160 --> 00:02:51,480 phúc sẽ âm thầm neo 127 00:02:51,480 --> 00:02:52,220 lại bên bờ nhà mình.