1
00:00:00,000 --> 00:00:01,240
Cổ nhân dạy, đừng để

2
00:00:01,240 --> 00:00:02,400
một lần tiện tay làm

3
00:00:02,400 --> 00:00:03,700
lệch cân nhân nghĩa. Cái

4
00:00:03,700 --> 00:00:04,600
sai lớn nhiều khi không

5
00:00:04,600 --> 00:00:05,720
bắt đầu bằng lòng ác,

6
00:00:05,840 --> 00:00:06,620
mà bắt đầu từ một

7
00:00:06,620 --> 00:00:08,220
lần tự nhủ rằng việc

8
00:00:08,220 --> 00:00:09,700
này nhỏ thôi, chẳng ai

9
00:00:09,700 --> 00:00:11,500
để ý. Ở chợ huyện

10
00:00:11,880 --> 00:00:12,780
có người bán gạo tên

11
00:00:12,780 --> 00:00:14,360
Hoan. Ông nổi tiếng cân

12
00:00:14,360 --> 00:00:15,700
đúng, không bớt một hạt

13
00:00:15,700 --> 00:00:17,180
của khách nghèo. Trên quầy

14
00:00:17,180 --> 00:00:18,380
gạo, cha ông để lại

15
00:00:18,380 --> 00:00:19,640
chiếc cân đồng cũ, dặn

16
00:00:19,640 --> 00:00:20,680
rằng giữ cân chính là

17
00:00:20,680 --> 00:00:21,660
giữ mặt mũi của nhà.

18
00:00:21,940 --> 00:00:23,220
Vì thế người trong chợ

19
00:00:23,220 --> 00:00:24,460
có thể mặc cả giá,

20
00:00:24,820 --> 00:00:25,740
nhưng hiếm ai mặc cả

21
00:00:25,740 --> 00:00:27,780
lòng tin. Một mùa mưa,

22
00:00:27,980 --> 00:00:29,200
gạo khan hiếm, giá lên

23
00:00:29,200 --> 00:00:31,080
từng ngày. Vợ Hoan bệnh,

24
00:00:31,080 --> 00:00:32,560
con nhỏ cần thuốc. Người

25
00:00:32,560 --> 00:00:33,600
buôn bên cạnh bảo ông

26
00:00:33,600 --> 00:00:34,500
chỉnh quả cân nhẹ đi

27
00:00:34,500 --> 00:00:35,740
một chút, mỗi đấu bớt

28
00:00:35,740 --> 00:00:37,180
vài hạt, khách không biết

29
00:00:37,180 --> 00:00:38,220
mà nhà có thêm tiền

30
00:00:38,220 --> 00:00:39,480
thuốc. Lời khuyên ấy không

31
00:00:39,480 --> 00:00:41,160
dữ dằn, chỉ mềm như

32
00:00:41,160 --> 00:00:42,580
mưa bụi, nhưng lại thấm

33
00:00:42,580 --> 00:00:43,760
rất nhanh vào lúc lòng

34
00:00:43,760 --> 00:00:45,360
người yếu. Hoan ban đầu

35
00:00:45,360 --> 00:00:46,800
lắc đầu. Nhưng đêm ấy

36
00:00:46,800 --> 00:00:48,020
nhìn vợ ho, nhìn hũ

37
00:00:48,020 --> 00:00:49,240
tiền cạn, ông thấy lời

38
00:00:49,240 --> 00:00:50,760
kia cứ lởn vởn. Sáng

39
00:00:50,760 --> 00:00:52,120
hôm sau, khi chợ đông,

40
00:00:52,300 --> 00:00:53,260
ông tiện tay đặt quả

41
00:00:53,260 --> 00:00:54,680
cân lệch đi một chút.

42
00:00:55,040 --> 00:00:55,980
Cân chỉ nghiêng như hơi

43
00:00:55,980 --> 00:00:57,540
thở. Khách đầu tiên là

44
00:00:57,540 --> 00:00:58,500
bà góa mua gạo cho

45
00:00:58,500 --> 00:01:00,180
hai đứa cháu. Bà trả

46
00:01:00,180 --> 00:01:01,460
tiền đủ, cúi đầu cảm

47
00:01:01,460 --> 00:01:03,140
ơn. Hoan đưa gạo, tay

48
00:01:03,140 --> 00:01:04,600
bỗng nặng. Mấy hạt gạo

49
00:01:04,600 --> 00:01:05,600
bớt đi không làm bao

50
00:01:05,600 --> 00:01:07,060
nhẹ rõ, nhưng làm lòng

51
00:01:07,060 --> 00:01:08,320
ông như có sạn. Ông

52
00:01:08,320 --> 00:01:09,680
nhận ra người nghèo thường

53
00:01:09,680 --> 00:01:11,000
không thiếu nhiều, chỉ thiếu

54
00:01:11,000 --> 00:01:12,040
đúng phần bị người khác

55
00:01:12,140 --> 00:01:13,640
tiện tay lấy mất. Ngày

56
00:01:13,640 --> 00:01:14,920
hôm ấy, ông kiếm thêm

57
00:01:14,920 --> 00:01:16,620
được ít tiền thuốc. Vợ

58
00:01:16,620 --> 00:01:17,940
uống thuốc đỡ ho. Nhưng

59
00:01:17,940 --> 00:01:19,260
tối đến, con trai hỏi

60
00:01:19,260 --> 00:01:20,160
vì sao cha không cho

61
00:01:20,160 --> 00:01:21,080
nó chơi với quả cân

62
00:01:21,080 --> 00:01:23,500
nữa. Hoan giật mình, hiểu

63
00:01:23,500 --> 00:01:24,920
rằng điều lệch nhỏ trên

64
00:01:24,920 --> 00:01:25,780
quầy đã bắt đầu bước

65
00:01:25,780 --> 00:01:27,040
vào mắt trẻ. Tiền thuốc

66
00:01:27,040 --> 00:01:28,480
vào nhà, còn sự hổ

67
00:01:28,480 --> 00:01:30,000
thẹn cũng theo vào, ngồi

68
00:01:30,000 --> 00:01:30,900
lặng lẽ bên mâm cơm

69
00:01:30,900 --> 00:01:33,000
tối. Hôm sau, bà góa

70
00:01:33,000 --> 00:01:34,400
quay lại, không trách móc,

71
00:01:34,580 --> 00:01:35,460
chỉ nói gạo hôm qua

72
00:01:35,460 --> 00:01:37,280
nấu nhanh hết quá. Câu

73
00:01:37,280 --> 00:01:38,560
nói ấy như kim châm.

74
00:01:38,660 --> 00:01:39,580
Hoan nhìn đôi tay gầy

75
00:01:39,580 --> 00:01:40,840
của bà, rồi nhìn quả

76
00:01:40,840 --> 00:01:42,120
cân lệch, thấy mình đã

77
00:01:42,120 --> 00:01:43,080
lấy thuốc cho nhà bằng

78
00:01:43,080 --> 00:01:44,100
bữa cơm mỏng của người

79
00:01:44,100 --> 00:01:45,980
khác. Ông đóng quầy sớm,

80
00:01:46,040 --> 00:01:47,320
đem cân ra lau sạch,

81
00:01:47,560 --> 00:01:48,420
đặt lại đúng vạch cũ.

82
00:01:48,820 --> 00:01:50,360
Vợ biết chuyện, không mắng,

83
00:01:50,360 --> 00:01:51,740
chỉ bảo, bệnh của thiếp

84
00:01:51,740 --> 00:01:52,900
có thể chậm khỏi, nhưng

85
00:01:52,900 --> 00:01:53,860
nếu cân nhà mình lệch

86
00:01:53,980 --> 00:01:54,800
thì con cái sau này

87
00:01:54,800 --> 00:01:55,780
lấy gì làm thước đo.

88
00:01:55,780 --> 00:01:57,360
Câu nói của vợ khiến

89
00:01:57,360 --> 00:01:58,540
Hoan hiểu, đôi khi người

90
00:01:58,540 --> 00:01:59,620
nhà cần gương ngay hơn

91
00:01:59,620 --> 00:02:01,280
cần thuốc quý. Hoan mang

92
00:02:01,280 --> 00:02:02,340
gạo bù đến nhà bà

93
00:02:02,340 --> 00:02:04,320
góa. Ông nói thật, xin

94
00:02:04,320 --> 00:02:05,800
nhận lỗi. Bà im lặng

95
00:02:05,800 --> 00:02:07,200
rất lâu rồi nhận, không

96
00:02:07,200 --> 00:02:08,380
vì vài hạt gạo, mà

97
00:02:08,380 --> 00:02:09,440
vì ông còn biết quay

98
00:02:09,440 --> 00:02:10,420
lại trước khi đường sai

99
00:02:10,420 --> 00:02:12,100
thành lối quen. Từ đó,

100
00:02:12,280 --> 00:02:13,260
Hoan treo bên cân một

101
00:02:13,260 --> 00:02:14,600
miếng gỗ nhỏ: tiện tay

102
00:02:14,600 --> 00:02:16,200
một lần, hổ thẹn nhiều

103
00:02:16,200 --> 00:02:17,840
năm. Khách đọc thấy, có

104
00:02:17,840 --> 00:02:19,100
người hỏi chuyện. Ông không

105
00:02:19,100 --> 00:02:20,420
giấu, lấy lỗi mình dạy

106
00:02:20,420 --> 00:02:21,760
con và nhắc người khác

107
00:02:21,760 --> 00:02:22,980
giữ tay trước lợi nhỏ.

108
00:02:23,180 --> 00:02:24,080
Mỗi lần nhìn miếng gỗ

109
00:02:24,080 --> 00:02:25,540
ấy, tay ông lại chậm

110
00:02:25,540 --> 00:02:27,060
hơn trước khi xúc gạo.

111
00:02:27,420 --> 00:02:28,860
Nhiều năm sau, con trai

112
00:02:28,860 --> 00:02:30,260
Hoan kế nghiệp. Chợ đổi

113
00:02:30,260 --> 00:02:32,020
người, giá gạo đổi mùa,

114
00:02:32,060 --> 00:02:33,480
nhưng chiếc cân vẫn ngay.

115
00:02:33,740 --> 00:02:34,680
Người nghèo thường tìm đến

116
00:02:34,680 --> 00:02:36,020
quầy ấy trước, vì biết

117
00:02:36,020 --> 00:02:37,120
ở đó mỗi hạt gạo

118
00:02:37,120 --> 00:02:38,220
không bị lòng tham làm

119
00:02:38,220 --> 00:02:39,860
nhẹ đi. Đời người cũng

120
00:02:39,860 --> 00:02:40,780
có nhiều lần tiện tay:

121
00:02:41,160 --> 00:02:42,680
bớt một phần, lấn một

122
00:02:42,680 --> 00:02:44,340
chút, nói lệch một câu.

123
00:02:44,600 --> 00:02:45,880
Nếu không dừng sớm, chiếc

124
00:02:45,880 --> 00:02:47,080
cân trong lòng sẽ quen

125
00:02:47,080 --> 00:02:49,220
nghiêng. Giữ cân ngay là

126
00:02:49,220 --> 00:02:50,320
giữ nhân nghĩa còn chỗ

127
00:02:50,320 --> 00:02:51,680
đứng trong nhà. Cân lệch

128
00:02:51,680 --> 00:02:52,620
ngoài chợ còn sửa được,

129
00:02:53,100 --> 00:02:54,180
cân lệch trong lòng sửa

130
00:02:54,180 --> 00:02:55,040
càng để lâu càng khó.