1
00:00:00,000 --> 00:00:01,300
Cổ nhân dạy, biết để

2
00:00:01,300 --> 00:00:02,200
một phần đường cho người

3
00:00:02,200 --> 00:00:03,720
sau, phúc không cần gõ

4
00:00:03,720 --> 00:00:05,280
cửa. Con đường hẹp không

5
00:00:05,280 --> 00:00:06,240
đáng sợ bằng lòng người

6
00:00:06,240 --> 00:00:07,500
chật; người biết nhường một

7
00:00:07,500 --> 00:00:08,600
bước thường tự mở được

8
00:00:08,600 --> 00:00:10,240
nhiều lối về sau. Ở

9
00:00:10,240 --> 00:00:11,000
chân núi có người lái

10
00:00:11,000 --> 00:00:12,280
buôn tên Đạt, chuyên chở

11
00:00:12,280 --> 00:00:13,820
muối qua đèo. Đường đèo

12
00:00:13,820 --> 00:00:14,640
chỉ vừa một xe đi,

13
00:00:14,640 --> 00:00:16,040
bên là vách đá, bên

14
00:00:16,220 --> 00:00:18,100
là vực sâu. Đạt quen

15
00:00:18,100 --> 00:00:19,440
đi trước, luôn muốn hàng

16
00:00:19,440 --> 00:00:20,580
mình qua nhanh để kịp

17
00:00:20,580 --> 00:00:21,740
phiên chợ. Ông tin rằng

18
00:00:21,740 --> 00:00:23,120
người nhanh chân sẽ thắng,

19
00:00:23,120 --> 00:00:24,840
nhưng chưa hiểu rằng đường

20
00:00:24,840 --> 00:00:26,140
đời không chỉ tính bằng

21
00:00:26,140 --> 00:00:27,800
bước trước sau. Một sáng,

22
00:00:27,800 --> 00:00:29,380
Đạt gặp chiếc xe củi

23
00:00:29,380 --> 00:00:30,180
của ông lão nghèo đang

24
00:00:30,180 --> 00:00:31,560
lên dốc. Theo lẽ thường,

25
00:00:31,560 --> 00:00:33,100
xe xuống dốc nên lùi

26
00:00:33,100 --> 00:00:34,680
lại nhường. Nhưng Đạt sợ

27
00:00:34,680 --> 00:00:35,840
mất giờ, quát người già

28
00:00:35,840 --> 00:00:36,860
kéo xe nép sát vào

29
00:00:36,860 --> 00:00:38,340
vách đá. Ông lão cố

30
00:00:38,340 --> 00:00:39,800
tránh, bánh xe mắc vào

31
00:00:39,800 --> 00:00:41,020
đá, bó củi đổ xuống

32
00:00:41,020 --> 00:00:43,320
đường. Đạt không giúp, chỉ

33
00:00:43,480 --> 00:00:44,480
cau mặt đi qua. Người

34
00:00:44,980 --> 00:00:45,980
theo sau nhìn thấy nhưng

35
00:00:45,980 --> 00:00:47,040
không ai dám nói, vì

36
00:00:47,820 --> 00:00:48,740
túi muối của Đạt lúc

37
00:00:48,740 --> 00:00:49,720
ấy nặng hơn lòng trắc

38
00:00:49,720 --> 00:00:50,820
ẩn trong mắt họ. Chiều

39
00:00:50,820 --> 00:00:52,400
ấy, mưa rừng ập xuống.

40
00:00:52,400 --> 00:00:53,980
Đạt trở về thì gặp

41
00:00:53,980 --> 00:00:54,980
đoạn đường sạt lở, xe

42
00:00:55,120 --> 00:00:56,560
muối kẹt giữa bùn. Ông

43
00:00:56,720 --> 00:00:57,600
gọi mãi không ai nghe.

44
00:00:57,600 --> 00:00:59,700
Đêm xuống, sương núi lạnh,

45
00:00:59,700 --> 00:01:01,040
con ngựa run lên, còn

46
00:01:01,280 --> 00:01:02,020
Đạt lần đầu thấy con

47
00:01:02,020 --> 00:01:02,940
đường quen hóa xa lạ.

48
00:01:02,940 --> 00:01:04,460
Lúc ấy ông mới biết

49
00:01:04,460 --> 00:01:05,680
khi mình cần người khác,

50
00:01:05,680 --> 00:01:07,160
tiếng gọi cũng có thể

51
00:01:07,160 --> 00:01:07,980
bị núi rừng nuốt mất.

52
00:01:07,980 --> 00:01:10,100
Gần nửa đêm, chính ông

53
00:01:10,100 --> 00:01:10,960
lão xe củi đi qua.

54
00:01:10,960 --> 00:01:12,680
Lưng ông còn đau vì

55
00:01:12,680 --> 00:01:13,780
cú ngã ban sáng, nhưng

56
00:01:14,060 --> 00:01:14,980
thấy người gặp nạn, ông

57
00:01:15,100 --> 00:01:16,240
đặt bó củi xuống, chèn

58
00:01:16,400 --> 00:01:17,680
đá dưới bánh, gọi thêm

59
00:01:17,680 --> 00:01:18,620
dân bản đến kéo xe

60
00:01:18,620 --> 00:01:20,360
giúp. Ánh đuốc nhỏ trong

61
00:01:20,360 --> 00:01:21,260
tay ông lão lúc ấy

62
00:01:21,260 --> 00:01:22,580
sáng hơn mọi lời giảng

63
00:01:22,580 --> 00:01:24,080
về nhân nghĩa. Đạt xấu

64
00:01:24,080 --> 00:01:25,360
hổ, hỏi vì sao ông

65
00:01:25,840 --> 00:01:28,560
còn giúp. Ông lão nói,

66
00:01:28,740 --> 00:01:29,900
đường núi hẹp nên càng

67
00:01:29,900 --> 00:01:31,080
phải để phần cho nhau;

68
00:01:31,160 --> 00:01:32,040
hôm nay ta cứu xe

69
00:01:32,040 --> 00:01:33,420
ông, ngày mai biết đâu

70
00:01:33,420 --> 00:01:34,360
con cháu ta cũng cần

71
00:01:34,360 --> 00:01:35,640
ai đó nhường một lối.

72
00:01:35,860 --> 00:01:36,860
Câu ấy làm Đạt im

73
00:01:36,860 --> 00:01:38,180
lặng suốt đường về. Ông

74
00:01:38,180 --> 00:01:39,160
nhớ cảnh mình quát người

75
00:01:39,160 --> 00:01:40,540
già, nhớ bó củi rơi

76
00:01:40,540 --> 00:01:41,980
trong bùn. Túi muối vẫn

77
00:01:41,980 --> 00:01:43,660
còn, nhưng mặt ông nóng

78
00:01:43,660 --> 00:01:44,560
như vừa đánh mất thứ

79
00:01:44,560 --> 00:01:45,900
quý hơn tiền lời. Người

80
00:01:45,900 --> 00:01:46,800
ta có thể qua được

81
00:01:46,800 --> 00:01:48,300
một khúc đèo, nhưng không

82
00:01:48,300 --> 00:01:49,320
dễ qua khỏi sự hổ

83
00:01:49,320 --> 00:01:51,140
thẹn trong lòng. Từ đó,

84
00:01:51,360 --> 00:01:52,600
mỗi khi qua đèo, Đạt

85
00:01:52,600 --> 00:01:53,980
luôn dừng trước khúc hẹp,

86
00:01:54,080 --> 00:01:54,920
nhìn xem ai đang cần

87
00:01:54,920 --> 00:01:56,280
đi trước. Có lần ông

88
00:01:56,280 --> 00:01:57,240
nhường một đoàn người gánh

89
00:01:57,240 --> 00:01:58,460
thuốc cho làng bệnh, nhờ

90
00:01:58,460 --> 00:01:59,480
vậy cứu được nhiều người

91
00:01:59,480 --> 00:02:01,240
trong đêm sốt. Tin ấy

92
00:02:01,240 --> 00:02:03,000
lan đi. Người trong vùng

93
00:02:03,000 --> 00:02:04,020
không chỉ mua muối của

94
00:02:04,020 --> 00:02:05,640
Đạt vì hàng tốt, mà

95
00:02:05,640 --> 00:02:06,600
vì biết ông không còn

96
00:02:06,600 --> 00:02:07,960
ép người ở chỗ hẹp.

97
00:02:08,120 --> 00:02:09,620
Phiên chợ đông hơn, nhưng

98
00:02:09,620 --> 00:02:10,560
lòng ông lại nhẹ hơn

99
00:02:10,560 --> 00:02:11,960
ngày xưa rất nhiều. Cái

100
00:02:11,960 --> 00:02:13,840
lợi đến chậm nhưng bền,

101
00:02:14,160 --> 00:02:15,020
vì nó được đặt trên

102
00:02:15,020 --> 00:02:16,300
lòng tin chứ không đặt

103
00:02:16,300 --> 00:02:17,900
trên sự lấn ép. Về

104
00:02:17,900 --> 00:02:19,280
già, Đạt dựng một mái

105
00:02:19,280 --> 00:02:20,740
nghỉ bên đoạn đèo khó,

106
00:02:20,980 --> 00:02:21,820
để người qua đường tránh

107
00:02:21,820 --> 00:02:23,400
mưa và chờ nhau. Trên

108
00:02:23,400 --> 00:02:24,820
cột gỗ, ông khắc dòng

109
00:02:24,820 --> 00:02:26,340
chữ, đường hẹp nhường nhau

110
00:02:26,340 --> 00:02:27,680
một bước, đời rộng trả

111
00:02:27,680 --> 00:02:29,720
lại mười phần. Đời người

112
00:02:29,720 --> 00:02:30,580
ai cũng có lúc đứng

113
00:02:30,580 --> 00:02:32,100
trước một lối chật. Đừng

114
00:02:32,100 --> 00:02:33,160
chen hết phần thuận về

115
00:02:33,160 --> 00:02:34,880
mình, vì phúc thường đi

116
00:02:34,880 --> 00:02:35,760
theo người biết chừa đường

117
00:02:35,760 --> 00:02:38,100
cho kẻ khác. Biết để

118
00:02:38,100 --> 00:02:38,960
một phần đường cho người

119
00:02:38,960 --> 00:02:40,700
sau, phúc không cần gõ

120
00:02:40,700 --> 00:02:41,820
cửa. Nhường người không làm

121
00:02:41,820 --> 00:02:43,200
mình thấp đi; nó chỉ

122
00:02:43,200 --> 00:02:44,500
chứng tỏ trong lòng còn

123
00:02:44,500 --> 00:02:45,620
đủ rộng để trời đất

124
00:02:45,620 --> 00:02:46,200
đặt phúc vào.