1
00:00:00,000 --> 00:00:01,460
Cổ nhân dạy, giữ một

2
00:00:01,460 --> 00:00:02,340
lời hứa với người đã

3
00:00:02,340 --> 00:00:04,740
khuất, lòng mình mới yên.

4
00:00:04,740 --> 00:00:05,820
Người mất không còn nhắc

5
00:00:06,200 --> 00:00:07,000
nữa, nhưng lời đã hứa

6
00:00:07,000 --> 00:00:07,920
vẫn đứng trong lòng như

7
00:00:07,920 --> 00:00:09,620
ngọn đèn trước bàn thờ,

8
00:00:09,620 --> 00:00:10,720
tắt hay sáng đều do

9
00:00:10,720 --> 00:00:12,420
người còn sống. Ở làng

10
00:00:12,420 --> 00:00:13,460
Cổ Mộc có người thợ

11
00:00:13,460 --> 00:00:15,040
rèn tên Sâm. Cha ông

12
00:00:15,040 --> 00:00:16,280
trước khi mất dặn rằng

13
00:00:16,280 --> 00:00:17,180
mỗi năm hãy sửa miễn

14
00:00:17,180 --> 00:00:18,280
phí nông cụ cho ba

15
00:00:18,280 --> 00:00:19,880
nhà nghèo nhất làng, vì

16
00:00:19,880 --> 00:00:21,020
thuở trước chính họ từng

17
00:00:21,020 --> 00:00:22,040
giúp nhà mình qua cơn

18
00:00:22,580 --> 00:00:23,700
đói. Sâm quỳ bên giường

19
00:00:23,880 --> 00:00:25,480
cha, hứa sẽ giữ. Những

20
00:00:25,480 --> 00:00:27,220
năm đầu, Sâm làm đúng

21
00:00:27,220 --> 00:00:28,820
lời. Mùa cày đến, ông

22
00:00:28,820 --> 00:00:30,560
mài lưỡi cuốc, vá cán

23
00:00:30,720 --> 00:00:31,620
liềm, rèn lại lưỡi cày

24
00:00:31,620 --> 00:00:33,480
cho người nghèo. Tiếng búa

25
00:00:33,480 --> 00:00:34,400
trong lò nghe chắc như

26
00:00:34,400 --> 00:00:35,580
lời hứa còn nóng đỏ.

27
00:00:35,580 --> 00:00:36,640
Người được giúp không nói

28
00:00:36,980 --> 00:00:38,000
nhiều, chỉ cúi đầu thật

29
00:00:38,280 --> 00:00:39,060
sâu, nhưng lòng biết ơn

30
00:00:39,060 --> 00:00:39,980
ấy giữ cho lò rèn

31
00:00:39,980 --> 00:00:41,740
nhà Sâm luôn ấm. Về

32
00:00:42,000 --> 00:00:43,620
sau, lò rèn đông khách.

33
00:00:43,620 --> 00:00:45,060
Người giàu trả tiền cao,

34
00:00:45,060 --> 00:00:46,280
hàng đặt chất đầy sân.

35
00:00:46,280 --> 00:00:47,260
Sâm bắt đầu nghĩ ba

36
00:00:47,260 --> 00:00:48,480
nhà nghèo chỉ đem đến

37
00:00:48,480 --> 00:00:49,920
việc lặt vặt, chậm mất

38
00:00:49,920 --> 00:00:52,320
ngày công. Ông khất lần,

39
00:00:52,320 --> 00:00:53,520
nói mùa sau sẽ làm

40
00:00:53,940 --> 00:00:55,320
bù. Mùa sau lại mùa

41
00:00:55,500 --> 00:00:56,600
sau, lời khất thành thói

42
00:00:57,380 --> 00:00:58,240
quen. Mỗi lần thắp hương

43
00:00:58,240 --> 00:00:59,740
cho cha, Sâm tránh nhìn

44
00:00:59,740 --> 00:01:01,160
ngọn đèn. Ông không nghe

45
00:01:01,160 --> 00:01:02,540
ai trách, nhưng trong tiếng

46
00:01:02,540 --> 00:01:03,320
búa đêm nào cũng như

47
00:01:03,320 --> 00:01:04,900
có một nhịp gõ lệch.

48
00:01:04,900 --> 00:01:06,460
Lợi trước mắt càng nhiều,

49
00:01:06,460 --> 00:01:07,400
khoảng trống trong lòng ông

50
00:01:07,400 --> 00:01:09,140
càng rõ. Một năm hạn

51
00:01:09,260 --> 00:01:10,160
nặng, ba nhà nghèo không

52
00:01:10,160 --> 00:01:11,520
có lưỡi cày tốt nên

53
00:01:11,520 --> 00:01:13,360
ruộng xới muộn. Lúa lên

54
00:01:13,520 --> 00:01:14,880
thưa, trẻ nhỏ thiếu cơm.

55
00:01:14,880 --> 00:01:16,080
Khi họ đến xin sửa,

56
00:01:16,080 --> 00:01:17,360
Sâm đang bận đơn hàng

57
00:01:17,480 --> 00:01:18,280
lớn, chỉ bảo cứ để

58
00:01:18,280 --> 00:01:20,060
đó rồi quên mất. Đêm

59
00:01:20,280 --> 00:01:21,080
ấy, Sâm mơ thấy cha

60
00:01:21,080 --> 00:01:22,540
đứng bên lò rèn lạnh.

61
00:01:22,540 --> 00:01:23,920
Cha không mắng, chỉ cầm

62
00:01:23,920 --> 00:01:25,260
lưỡi cày sứt và hỏi,

63
00:01:25,260 --> 00:01:26,700
con giữ được tiền, vậy

64
00:01:26,700 --> 00:01:27,560
con có giữ được lòng

65
00:01:28,020 --> 00:01:29,320
không. Tỉnh dậy, Sâm thấy

66
00:01:29,320 --> 00:01:30,440
mồ hôi ướt áo dù

67
00:01:30,440 --> 00:01:31,600
trời cuối thu rất lạnh.

68
00:01:31,600 --> 00:01:32,860
Câu hỏi ấy không lớn

69
00:01:33,140 --> 00:01:34,100
tiếng, nhưng làm cả căn

70
00:01:34,100 --> 00:01:36,020
nhà như rung lên. Sáng

71
00:01:36,140 --> 00:01:37,260
ra, Sâm đóng cửa lò

72
00:01:37,260 --> 00:01:38,720
một ngày, đem hết nông

73
00:01:38,720 --> 00:01:39,660
cụ của ba nhà nghèo

74
00:01:39,660 --> 00:01:41,860
ra sửa. Ông tự tay

75
00:01:41,860 --> 00:01:43,240
rèn đến tối, lửa bắn

76
00:01:43,240 --> 00:01:44,920
vào tay cũng không than.

77
00:01:44,920 --> 00:01:45,940
Mỗi nhát búa như gõ

78
00:01:45,940 --> 00:01:46,860
lại lời hứa đã bị

79
00:01:46,860 --> 00:01:48,320
bụi lợi danh phủ lên.

80
00:01:48,320 --> 00:01:49,320
Ông còn đem gạo đến

81
00:01:49,320 --> 00:01:50,840
xin lỗi từng nhà. Một

82
00:01:50,840 --> 00:01:52,200
cụ già nói, chúng tôi

83
00:01:52,200 --> 00:01:53,520
nghèo không dám trách, chỉ

84
00:01:53,520 --> 00:01:54,660
tiếc lời cha ông để

85
00:01:54,660 --> 00:01:57,600
lại suýt bị bỏ nguội.

86
00:01:57,600 --> 00:01:58,740
Sâm nghe câu ấy còn

87
00:01:58,740 --> 00:01:59,640
đau hơn vết bỏng trên

88
00:02:00,240 --> 00:02:01,760
tay. Từ đó, trước cửa

89
00:02:01,760 --> 00:02:03,240
lò rèn Sâm treo một

90
00:02:03,240 --> 00:02:04,400
tấm gỗ nhỏ ghi ba

91
00:02:04,400 --> 00:02:05,660
ngày công dành cho người

92
00:02:06,260 --> 00:02:07,420
khó. Khách giàu đến trước

93
00:02:07,420 --> 00:02:09,160
cũng phải chờ. Lạ thay,

94
00:02:09,160 --> 00:02:10,260
không ai bỏ đi; nhiều

95
00:02:10,260 --> 00:02:11,500
người còn kính ông hơn,

96
00:02:11,500 --> 00:02:12,840
vì thấy lò rèn có

97
00:02:12,880 --> 00:02:13,940
nghĩa chứ không chỉ có

98
00:02:14,100 --> 00:02:15,220
giá. Khi nghĩa đứng trước

99
00:02:15,400 --> 00:02:16,420
lợi, người đời tự biết

100
00:02:16,420 --> 00:02:18,100
đặt lòng tin vào đâu.

101
00:02:18,100 --> 00:02:19,460
Về già, Sâm dạy con

102
00:02:19,900 --> 00:02:21,040
rằng lời hứa với người

103
00:02:21,040 --> 00:02:22,100
đã khuất không phải để

104
00:02:22,100 --> 00:02:23,640
người chết nghe, mà để

105
00:02:23,640 --> 00:02:25,260
người sống khỏi lạc đường.

106
00:02:25,260 --> 00:02:26,260
Nếu lời hứa ấy là

107
00:02:26,260 --> 00:02:28,040
việc lành, càng phải giữ,

108
00:02:28,040 --> 00:02:29,040
vì nó là sợi dây

109
00:02:29,040 --> 00:02:30,080
buộc phúc cũ vào đời

110
00:02:30,600 --> 00:02:31,560
sau. Có những lời hứa

111
00:02:31,560 --> 00:02:33,080
không ai kiểm tra, nhưng

112
00:02:33,080 --> 00:02:34,220
trời đất và lương tâm

113
00:02:34,220 --> 00:02:35,920
đều biết. Giữ một lời

114
00:02:35,920 --> 00:02:37,100
hứa với người đã khuất,

115
00:02:37,100 --> 00:02:38,860
lòng mình mới yên; bởi

116
00:02:38,860 --> 00:02:40,080
người biết trọng lời cũ

117
00:02:40,080 --> 00:02:41,020
sẽ không để phúc nhà

118
00:02:41,020 --> 00:02:42,340
mình tắt trong tay mình.

119
00:02:42,340 --> 00:02:43,620
Lời hứa được giữ là

120
00:02:43,620 --> 00:02:45,020
một nén hương sống, cháy

121
00:02:45,020 --> 00:02:46,360
âm thầm mà thơm rất