1
00:00:00,000 --> 00:00:01,260
Cổ nhân dạy, đừng để

2
00:00:01,260 --> 00:00:02,540
một bát cơm hơn làm

3
00:00:02,540 --> 00:00:03,940
lạnh cả mái nhà. Trong

4
00:00:03,940 --> 00:00:05,340
nhà, phần ăn có thể

5
00:00:05,340 --> 00:00:06,900
ít nhiều, nhưng tình thân

6
00:00:06,900 --> 00:00:08,220
một khi nguội đi thì

7
00:00:08,220 --> 00:00:09,900
mâm đầy cũng thành vắng.

8
00:00:10,500 --> 00:00:11,440
Người biết thương nhau thường

9
00:00:11,440 --> 00:00:12,540
nhìn bát người khác trước

10
00:00:12,540 --> 00:00:14,180
khi nhìn bát mình. Ở

11
00:00:14,180 --> 00:00:15,300
xóm bên chân núi có

12
00:00:15,300 --> 00:00:16,600
gia đình ông Quảng, ba

13
00:00:16,600 --> 00:00:17,560
đời sống chung dưới một

14
00:00:17,560 --> 00:00:18,920
mái ngói cũ. Nhà không

15
00:00:18,920 --> 00:00:20,160
giàu, nhưng bữa tối luôn

16
00:00:20,160 --> 00:00:21,640
đủ tiếng gọi nhau. Người

17
00:00:21,640 --> 00:00:22,460
ngoài khen nếp nhà ấy

18
00:00:22,460 --> 00:00:23,780
ấm hơn bếp lửa, vì

19
00:00:23,780 --> 00:00:24,860
già trẻ đều biết chờ

20
00:00:24,860 --> 00:00:26,400
nhau ngồi xuống. Từ ngày

21
00:00:26,400 --> 00:00:27,640
mùa màng thất bát, gạo

22
00:00:27,640 --> 00:00:29,100
trong chum vơi nhanh. Con

23
00:00:29,100 --> 00:00:30,180
dâu trưởng lo con nhỏ,

24
00:00:30,340 --> 00:00:31,100
con dâu thứ chăm mẹ

25
00:00:31,100 --> 00:00:32,980
bệnh. Chỉ một bữa cơm

26
00:00:32,980 --> 00:00:34,620
thiếu cá, lời qua tiếng

27
00:00:34,620 --> 00:00:35,560
lại đã nổi lên như

28
00:00:35,560 --> 00:00:37,180
khói cay. Ai cũng có

29
00:00:37,180 --> 00:00:38,480
cái khó để kể, nên

30
00:00:38,480 --> 00:00:39,460
chẳng ai còn nghe nỗi

31
00:00:39,460 --> 00:00:40,980
khó của người kia. Người

32
00:00:40,980 --> 00:00:42,400
trưởng nam gắp miếng ngon

33
00:00:42,400 --> 00:00:44,180
cho con mình trước. Em

34
00:00:44,180 --> 00:00:45,540
trai nhìn thấy, mặt sầm

35
00:00:45,540 --> 00:00:47,320
xuống. Không ai nói thẳng,

36
00:00:47,320 --> 00:00:48,340
nhưng đũa chạm bát nghe

37
00:00:48,340 --> 00:00:50,020
nặng hơn mọi ngày. Một

38
00:00:50,020 --> 00:00:51,040
bát cơm bỗng chia nhà

39
00:00:51,040 --> 00:00:52,780
thành hai phía. Mẹ già

40
00:00:52,780 --> 00:00:54,120
đặt đũa xuống, bảo khi

41
00:00:54,120 --> 00:00:55,420
đói, miệng người dễ tính

42
00:00:55,420 --> 00:00:56,680
phần hơn tính nghĩa. Nhưng

43
00:00:56,680 --> 00:00:57,760
cơm ăn qua một bữa,

44
00:00:57,960 --> 00:00:58,680
còn lời lạnh có khi

45
00:00:58,680 --> 00:01:00,220
ở lại cả năm. Cả

46
00:01:00,220 --> 00:01:01,340
nhà im lặng, chỉ nghe

47
00:01:01,340 --> 00:01:03,020
mưa rơi ngoài hiên. Đêm

48
00:01:03,020 --> 00:01:04,360
ấy, ông Quảng đem chiếc

49
00:01:04,360 --> 00:01:06,080
thúng cũ ra vá. Ông

50
00:01:06,080 --> 00:01:06,920
kể ngày xưa cha ông

51
00:01:06,920 --> 00:01:08,060
từng nhường bát cơm cuối

52
00:01:08,060 --> 00:01:09,360
cho người em ốm, nhờ

53
00:01:09,360 --> 00:01:10,480
vậy anh em đi qua

54
00:01:10,480 --> 00:01:11,640
được một mùa đói mà

55
00:01:11,640 --> 00:01:13,440
không mất nhau. Cái đói

56
00:01:13,440 --> 00:01:14,660
qua rồi, câu chuyện nhường

57
00:01:14,660 --> 00:01:15,840
cơm vẫn còn nuôi con

58
00:01:15,840 --> 00:01:17,940
cháu. Ông nói, nhà nghèo

59
00:01:17,940 --> 00:01:18,920
sợ nhất không phải thiếu

60
00:01:18,920 --> 00:01:20,160
gạo, mà là thiếu người

61
00:01:20,160 --> 00:01:21,720
biết nghĩ cho nhau. Gạo

62
00:01:21,720 --> 00:01:23,340
hết còn vay được, lòng

63
00:01:23,340 --> 00:01:24,360
đã lạnh thì đem vàng

64
00:01:24,360 --> 00:01:25,700
cũng khó hâm nóng. Câu

65
00:01:25,700 --> 00:01:26,680
ấy chạm vào từng người.

66
00:01:27,360 --> 00:01:28,640
Sáng hôm sau, con dâu

67
00:01:28,640 --> 00:01:29,840
trưởng nấu cháo loãng hơn,

68
00:01:30,140 --> 00:01:31,340
nhưng múc đều từng bát.

69
00:01:31,660 --> 00:01:32,580
Con dâu thứ mang rau

70
00:01:32,580 --> 00:01:33,880
muối ra đặt giữa mâm.

71
00:01:34,080 --> 00:01:35,040
Không ai được phần nhiều,

72
00:01:35,380 --> 00:01:36,140
nhưng ai cũng thấy mình

73
00:01:36,140 --> 00:01:37,700
còn được nhớ đến. Người

74
00:01:37,700 --> 00:01:38,740
trưởng nam gắp miếng trứng

75
00:01:38,740 --> 00:01:41,060
nhỏ sang bát mẹ. Em

76
00:01:41,060 --> 00:01:42,040
trai lặng lẽ đẩy chén

77
00:01:42,040 --> 00:01:43,340
nước mắm về phía cháu.

78
00:01:43,540 --> 00:01:44,340
Những việc ấy bé như

79
00:01:44,340 --> 00:01:45,520
hạt gạo, mà làm căn

80
00:01:45,520 --> 00:01:46,900
nhà bớt lạnh. Trẻ nhỏ

81
00:01:46,900 --> 00:01:48,420
nhìn thấy, tự nhiên cũng

82
00:01:48,420 --> 00:01:49,360
biết chừa phần rau non

83
00:01:49,360 --> 00:01:51,080
cho bà. Vài tháng sau,

84
00:01:51,360 --> 00:01:52,840
mùa mới tốt hơn. Chum

85
00:01:52,840 --> 00:01:54,100
gạo lại đầy, nhưng cả

86
00:01:54,100 --> 00:01:55,060
nhà vẫn giữ thói quen

87
00:01:55,060 --> 00:01:56,480
nhìn quanh trước khi gắp.

88
00:01:56,660 --> 00:01:57,540
Trẻ nhỏ học được rằng

89
00:01:57,660 --> 00:01:58,800
ăn chậm một chút để

90
00:01:58,800 --> 00:02:00,160
người khác đủ phần cũng

91
00:02:00,160 --> 00:02:01,320
là một thứ lễ nghĩa.

92
00:02:01,540 --> 00:02:02,900
Khách đến chơi thấy mâm

93
00:02:02,900 --> 00:02:04,100
cơm giản dị mà vui.

94
00:02:04,500 --> 00:02:06,040
Ông Quảng chỉ cười, nói

95
00:02:06,040 --> 00:02:07,180
nhà này từng suýt lạnh

96
00:02:07,180 --> 00:02:08,300
vì một bát cơm hơn,

97
00:02:08,640 --> 00:02:09,540
nên bây giờ ai cũng

98
00:02:09,540 --> 00:02:10,740
biết giữ hơi ấm bằng

99
00:02:10,740 --> 00:02:12,200
một lần nhường. Đời người

100
00:02:12,200 --> 00:02:13,200
nhiều khi không tan vì

101
00:02:13,200 --> 00:02:14,540
chuyện lớn, mà vì phần

102
00:02:14,540 --> 00:02:16,580
nhỏ tính quá kỹ. Một

103
00:02:16,580 --> 00:02:18,280
miếng ngon, một chỗ ngồi,

104
00:02:18,620 --> 00:02:19,780
một câu hơn thua, nếu

105
00:02:19,780 --> 00:02:20,880
đặt cái tôi vào trước,

106
00:02:21,160 --> 00:02:22,200
tình thân sẽ lui ra

107
00:02:22,200 --> 00:02:23,980
sau. Lúc ấy người thắng

108
00:02:23,980 --> 00:02:25,100
phần lại là người thua

109
00:02:25,100 --> 00:02:26,740
lòng. Biết nhường trong bữa

110
00:02:26,740 --> 00:02:27,960
cơm không chỉ là phép

111
00:02:27,960 --> 00:02:29,640
lịch sự. Đó là cách

112
00:02:29,640 --> 00:02:30,900
dạy con cháu rằng người

113
00:02:30,900 --> 00:02:31,820
nhà quan trọng hơn phần

114
00:02:31,820 --> 00:02:33,180
hơn. Mâm cơm có thể

115
00:02:33,180 --> 00:02:34,480
đạm bạc, nhưng lòng biết

116
00:02:34,480 --> 00:02:35,380
nghĩ cho nhau thì phúc

117
00:02:35,380 --> 00:02:37,380
vẫn đầy. Vậy nên, khi

118
00:02:37,380 --> 00:02:38,600
ngồi cùng người thân, đừng

119
00:02:38,600 --> 00:02:39,460
để một bát cơm hơn

120
00:02:39,460 --> 00:02:40,480
làm lạnh cả mái nhà.

121
00:02:41,320 --> 00:02:42,160
Hãy gắp cho nhau một

122
00:02:42,160 --> 00:02:43,800
chút phần thương. Cơm có

123
00:02:43,800 --> 00:02:45,320
thể vơi, nhưng nghĩa đầy

124
00:02:45,320 --> 00:02:46,600
thì nhà vẫn ấm. Một

125
00:02:46,600 --> 00:02:47,520
bữa biết nhường có thể

126
00:02:47,520 --> 00:02:48,600
giữ lại nếp nhà cho

127
00:02:48,600 --> 00:02:49,120
nhiều đời sau.