1 00:00:00,000 --> 00:00:01,280 Cổ nhân dạy, giữ một 2 00:00:01,280 --> 00:00:02,400 lời thật lúc khó, hơn 3 00:00:02,400 --> 00:00:03,960 trăm lời hay lúc yên. 4 00:00:04,280 --> 00:00:05,400 Khi đời thuận, ai cũng 5 00:00:05,400 --> 00:00:06,600 có thể nói điều đẹp; 6 00:00:06,700 --> 00:00:07,660 đến lúc gió ngược mới 7 00:00:07,660 --> 00:00:08,820 biết miệng người có còn 8 00:00:08,820 --> 00:00:09,780 đi cùng lương tâm hay 9 00:00:09,780 --> 00:00:11,380 không. Ở làng dệt ven 10 00:00:11,380 --> 00:00:12,360 sông có người thợ tên 11 00:00:12,360 --> 00:00:14,060 Tín. Ông nổi tiếng khéo 12 00:00:14,060 --> 00:00:15,500 tay, vải dệt mịn như 13 00:00:15,500 --> 00:00:17,000 mặt nước mùa thu. Khách 14 00:00:17,000 --> 00:00:18,100 quý thường đặt hàng trước, 15 00:00:18,580 --> 00:00:19,460 vì tin lời hẹn của 16 00:00:19,460 --> 00:00:20,300 ông hơn tin giấy đóng 17 00:00:20,300 --> 00:00:21,860 dấu. Một năm nước lũ 18 00:00:21,860 --> 00:00:23,600 dâng cao, tằm chết nhiều, 19 00:00:23,600 --> 00:00:25,120 sợi tơ khan hiếm. Đúng 20 00:00:25,120 --> 00:00:26,260 lúc ấy, Tín còn nợ 21 00:00:26,260 --> 00:00:27,140 một đơn vải cưới cho 22 00:00:27,140 --> 00:00:28,070 cô gái nghèo trong làng. 23 00:00:28,550 --> 00:00:29,650 Nhà gái đã bán đôi 24 00:00:29,650 --> 00:00:30,630 vòng bạc để đặt trước 25 00:00:30,630 --> 00:00:32,330 tiền công. Một thương lái 26 00:00:32,330 --> 00:00:33,790 giàu tìm đến, trả giá 27 00:00:33,790 --> 00:00:35,150 gấp ba nếu Tín giao 28 00:00:35,150 --> 00:00:36,170 hết phần tơ tốt cho 29 00:00:36,170 --> 00:00:37,810 ông ta trước. Người ấy 30 00:00:37,810 --> 00:00:39,230 nói, cô gái nghèo có 31 00:00:39,230 --> 00:00:40,590 chậm vài tháng cũng chẳng 32 00:00:40,590 --> 00:00:42,810 dám trách. Túi bạc đặt 33 00:00:42,810 --> 00:00:43,750 trên bàn sáng lạnh dưới 34 00:00:43,750 --> 00:00:44,970 đèn. Tiếng bạc va nhau 35 00:00:44,970 --> 00:00:46,530 nghe vui tai, nhưng trong 36 00:00:46,530 --> 00:00:47,810 lòng ông lại nặng như 37 00:00:47,810 --> 00:00:49,650 đá. Tín nhìn khung cửi 38 00:00:49,650 --> 00:00:51,570 trống mà lòng dao động. 39 00:00:51,830 --> 00:00:53,090 Mẹ bệnh cần thuốc, mái 40 00:00:53,090 --> 00:00:54,610 nhà dột cần sửa. Nếu 41 00:00:54,610 --> 00:00:56,010 nhận bạc, khó khăn trước 42 00:00:56,010 --> 00:00:57,410 mắt nhẹ đi. Nhưng lời 43 00:00:57,410 --> 00:00:58,350 hẹn với người nghèo sẽ 44 00:00:58,350 --> 00:00:59,310 thành món nợ không nhìn 45 00:00:59,310 --> 00:01:01,110 thấy. Đêm ấy, ông mở 46 00:01:01,110 --> 00:01:02,390 hòm cũ, thấy tấm vải 47 00:01:02,390 --> 00:01:03,950 cha để lại. Trên mép 48 00:01:03,950 --> 00:01:05,170 vải có dòng chữ nhỏ: 49 00:01:05,390 --> 00:01:06,230 người làm nghề có thể 50 00:01:06,230 --> 00:01:07,330 thiếu lụa, nhưng đừng thiếu 51 00:01:07,330 --> 00:01:08,910 chữ tín. Tín ngồi rất 52 00:01:08,910 --> 00:01:10,010 lâu, nghe tiếng mưa rơi 53 00:01:10,010 --> 00:01:11,270 trên mái rách. Ông hiểu 54 00:01:11,270 --> 00:01:12,190 mái nhà có thể vá 55 00:01:12,190 --> 00:01:13,750 bằng tranh, còn danh dự 56 00:01:13,750 --> 00:01:15,270 rách thì khó vá bằng 57 00:01:15,270 --> 00:01:16,890 lời xin lỗi. Sáng hôm 58 00:01:16,890 --> 00:01:18,210 sau, ông trả lại túi 59 00:01:18,210 --> 00:01:20,070 bạc cho thương lái. Ông 60 00:01:20,070 --> 00:01:21,270 nói phần tơ tốt đã 61 00:01:21,270 --> 00:01:22,810 có lời hẹn trước, nghèo 62 00:01:22,810 --> 00:01:23,590 cũng không nên lấy lời 63 00:01:23,590 --> 00:01:25,030 thật đem bán. Thương lái 64 00:01:25,030 --> 00:01:26,270 cười nhạt, bảo ông dại 65 00:01:26,270 --> 00:01:27,890 giữa thời khó. Tín không 66 00:01:27,890 --> 00:01:29,770 cãi. Ông gom từng sợi 67 00:01:29,770 --> 00:01:30,910 tơ còn lại, thức nhiều 68 00:01:30,910 --> 00:01:32,110 đêm dệt chậm hơn, cẩn 69 00:01:32,110 --> 00:01:33,850 thận hơn. Bàn tay nứt 70 00:01:33,850 --> 00:01:35,330 vì nước lạnh, nhưng từng 71 00:01:35,330 --> 00:01:36,210 đường vải vẫn ngay ngắn 72 00:01:36,210 --> 00:01:37,370 như lời ông đã hứa. 73 00:01:37,570 --> 00:01:38,510 Mỗi nhịp thoi qua lại 74 00:01:38,510 --> 00:01:39,410 như nhắc ông giữ lòng 75 00:01:39,410 --> 00:01:41,210 cho thẳng. Ngày giao vải, 76 00:01:41,430 --> 00:01:42,330 cô gái nghèo cúi đầu 77 00:01:42,330 --> 00:01:43,890 rơi nước mắt. Tấm vải 78 00:01:43,890 --> 00:01:45,030 không lộng lẫy nhất chợ, 79 00:01:45,150 --> 00:01:46,650 nhưng sạch, bền và đúng 80 00:01:46,650 --> 00:01:48,450 hẹn. Mẹ cô nói, nhà 81 00:01:48,450 --> 00:01:49,610 nghèo không sợ vải ít, 82 00:01:49,710 --> 00:01:50,490 chỉ sợ gặp người đổi 83 00:01:50,490 --> 00:01:52,050 lời. Chuyện ấy lan ra. 84 00:01:52,830 --> 00:01:53,710 Người trong vùng tìm đến 85 00:01:53,710 --> 00:01:54,990 Tín không chỉ vì vải 86 00:01:54,990 --> 00:01:56,270 đẹp, mà vì biết trong 87 00:01:56,270 --> 00:01:57,430 xưởng nhỏ ấy, lời nói 88 00:01:57,430 --> 00:01:58,470 không bị cân bằng bạc. 89 00:01:58,910 --> 00:01:59,810 Khung cửi nghèo bỗng thành 90 00:01:59,810 --> 00:02:00,730 nơi người ta gửi niềm 91 00:02:00,730 --> 00:02:02,310 tin. Mẹ Tín sau đó 92 00:02:02,310 --> 00:02:03,830 cũng có thuốc. Một người 93 00:02:03,830 --> 00:02:04,910 khách từng nghe chuyện đã 94 00:02:04,910 --> 00:02:06,170 đem thảo dược đến, nói 95 00:02:06,170 --> 00:02:07,250 người giữ lời cho kẻ 96 00:02:07,250 --> 00:02:08,290 yếu đáng được đời giữ 97 00:02:08,290 --> 00:02:10,590 lại. Tín nhận thuốc mà 98 00:02:10,590 --> 00:02:11,990 mắt đỏ, hiểu phúc không 99 00:02:11,990 --> 00:02:13,550 đi bằng đường tắt. Đời 100 00:02:13,550 --> 00:02:14,490 người ai cũng có lúc 101 00:02:14,490 --> 00:02:15,670 bị cái khó ép sát: 102 00:02:15,670 --> 00:02:17,450 thiếu tiền, thiếu đường, thiếu 103 00:02:17,450 --> 00:02:19,210 người chống đỡ. Chính lúc 104 00:02:19,490 --> 00:02:20,410 ấy, một lời thật mới 105 00:02:20,410 --> 00:02:21,970 có trọng lượng. Lời hay 106 00:02:21,970 --> 00:02:22,990 khi yên giống hoa trên 107 00:02:23,290 --> 00:02:24,610 bàn; lời thật khi khó 108 00:02:24,610 --> 00:02:26,070 giống cột chống mái nhà. 109 00:02:26,070 --> 00:02:27,130 Hoa tàn còn trồng lại 110 00:02:27,450 --> 00:02:28,690 được, cột gãy thì cả 111 00:02:28,690 --> 00:02:30,810 nhà nghiêng. Giữ chữ tín 112 00:02:30,810 --> 00:02:32,110 không phải để được khen 113 00:02:32,430 --> 00:02:33,210 ngay. Có khi chỉ là 114 00:02:33,210 --> 00:02:34,590 để đêm xuống, ta không 115 00:02:34,590 --> 00:02:35,690 thấy xấu hổ với chính 116 00:02:36,890 --> 00:02:37,750 mình. Người có thể nghèo 117 00:02:37,750 --> 00:02:39,030 một mùa, nhưng nếu mất 118 00:02:39,030 --> 00:02:40,190 lời thật, sẽ nghèo trong 119 00:02:40,190 --> 00:02:41,770 mắt người đời rất lâu. 120 00:02:41,770 --> 00:02:43,890 Vậy nên, lúc khó nhất, 121 00:02:43,890 --> 00:02:44,830 đừng vội bán lời thật 122 00:02:44,830 --> 00:02:46,390 để mua chút yên trước 123 00:02:46,630 --> 00:02:47,790 mắt. Một câu giữ đúng 124 00:02:47,950 --> 00:02:48,650 hẹn có thể nuôi uy 125 00:02:48,650 --> 00:02:50,310 tín cả đời. Giữ được 126 00:02:50,310 --> 00:02:51,530 lời lúc gió ngược, phúc 127 00:02:51,530 --> 00:02:52,130 mới theo ta qua