1 00:00:00,000 --> 00:00:01,300 Cổ nhân dạy, đừng để 2 00:00:01,300 --> 00:00:02,380 một lần quên gốc làm 3 00:00:02,380 --> 00:00:03,540 lạc cả đời đường về. 4 00:00:03,920 --> 00:00:05,040 Cây cao đến đâu cũng 5 00:00:05,040 --> 00:00:06,140 nhờ rễ ở dưới đất; 6 00:00:06,300 --> 00:00:07,200 người đi xa đến đâu 7 00:00:07,200 --> 00:00:08,320 cũng nhờ nơi cũ giữ 8 00:00:08,320 --> 00:00:09,860 cho lòng mình khỏi nghiêng. 9 00:00:09,900 --> 00:00:11,120 Ở làng ven sông có 10 00:00:11,120 --> 00:00:12,220 chàng học trò tên Minh. 11 00:00:12,560 --> 00:00:14,340 Thuở nhỏ, nhà nghèo, mẹ 12 00:00:14,340 --> 00:00:15,560 gánh rau nuôi anh ăn 13 00:00:15,560 --> 00:00:17,380 học. Mỗi lần qua cầu, 14 00:00:17,620 --> 00:00:18,640 bà đều dặn, sau này 15 00:00:18,640 --> 00:00:19,940 con đi xa thì nhớ 16 00:00:19,940 --> 00:00:20,920 con đường bùn đã đưa 17 00:00:20,920 --> 00:00:22,280 con ra khỏi làng. Minh 18 00:00:22,280 --> 00:00:23,500 học giỏi, đỗ đạt rồi 19 00:00:23,500 --> 00:00:24,400 lên phủ làm thư lại. 20 00:00:25,060 --> 00:00:26,840 Áo mới, bạn mới, lời 21 00:00:26,840 --> 00:00:27,760 khen mới khiến anh dần 22 00:00:27,760 --> 00:00:28,620 ngại nhắc đến mẹ bán 23 00:00:28,620 --> 00:00:30,040 rau. Khi có người hỏi 24 00:00:30,040 --> 00:00:31,120 quê, anh chỉ nói qua 25 00:00:31,120 --> 00:00:32,340 loa, như sợ bùn đất 26 00:00:32,340 --> 00:00:33,880 dính vào vạt áo. Một 27 00:00:33,880 --> 00:00:35,340 ngày, mẹ gánh rau lên 28 00:00:35,340 --> 00:00:37,440 phủ thăm con. Bà đứng 29 00:00:37,440 --> 00:00:38,800 trước cổng, áo nâu bạc 30 00:00:38,800 --> 00:00:40,100 màu, chân còn dính bụi 31 00:00:40,100 --> 00:00:41,820 đường. Minh nhìn thấy nhưng 32 00:00:41,820 --> 00:00:43,060 lúng túng, bảo lính gác 33 00:00:43,060 --> 00:00:43,940 đưa bà ra quán nước 34 00:00:43,940 --> 00:00:45,800 đợi, vì trong sân đang 35 00:00:45,800 --> 00:00:47,420 có khách quý. Bà không 36 00:00:47,420 --> 00:00:48,640 trách, chỉ đặt gói bánh 37 00:00:48,640 --> 00:00:49,780 quê rồi lặng lẽ quay 38 00:00:49,780 --> 00:00:51,360 về. Bóng lưng bà nhỏ 39 00:00:51,360 --> 00:00:52,700 giữa phố phủ, nhưng trong 40 00:00:52,700 --> 00:00:53,960 mắt Minh lại nặng hơn 41 00:00:53,960 --> 00:00:55,700 mọi lời quở trách. Tối 42 00:00:55,700 --> 00:00:57,420 ấy, Minh mở gói bánh, 43 00:00:57,600 --> 00:00:58,940 thấy bên trong có chiếc 44 00:00:58,940 --> 00:00:59,880 khăn cũ từng quấn sách 45 00:00:59,880 --> 00:01:01,100 cho anh ngày nhỏ. Mùi 46 00:01:01,100 --> 00:01:02,540 khói bếp làm anh nghẹn 47 00:01:02,540 --> 00:01:04,540 lại. Ít lâu sau, quan 48 00:01:04,540 --> 00:01:05,460 trên sai Minh về làng 49 00:01:05,460 --> 00:01:06,920 đo ruộng. Dân làng thấy 50 00:01:06,920 --> 00:01:08,340 anh cưỡi ngựa về, ai 51 00:01:08,340 --> 00:01:09,860 cũng mừng. Nhưng Minh nói 52 00:01:09,860 --> 00:01:11,200 năng xa cách, gọi tên 53 00:01:11,200 --> 00:01:12,240 từng người như đọc sổ, 54 00:01:12,500 --> 00:01:13,500 không còn cúi chào các 55 00:01:13,500 --> 00:01:15,020 bậc già như xưa. Đêm 56 00:01:15,020 --> 00:01:16,460 đó, mưa lớn làm sạt 57 00:01:16,460 --> 00:01:18,060 bờ sông. Con đường về 58 00:01:18,060 --> 00:01:19,080 phủ bị nước cắt ngang. 59 00:01:19,640 --> 00:01:20,680 Chính những người làng anh 60 00:01:20,680 --> 00:01:21,960 từng xa cách đã đốt 61 00:01:21,960 --> 00:01:23,740 đuốc, bắc tre, đưa anh 62 00:01:23,740 --> 00:01:25,140 qua chỗ nguy hiểm. Không 63 00:01:25,140 --> 00:01:26,560 ai nhắc chuyện cũ, chỉ 64 00:01:26,560 --> 00:01:27,440 lặng lẽ giữ lấy người 65 00:01:27,440 --> 00:01:28,960 cùng làng. Minh đứng giữa 66 00:01:28,960 --> 00:01:30,380 mưa, nhìn bàn tay chai 67 00:01:30,380 --> 00:01:31,640 sần của bác lái đò, 68 00:01:31,800 --> 00:01:32,680 của người từng cho anh 69 00:01:32,680 --> 00:01:33,940 mượn sách, của mẹ đang 70 00:01:33,940 --> 00:01:36,180 run vì lạnh. Anh hiểu 71 00:01:36,180 --> 00:01:37,220 mình đã quên mất những 72 00:01:37,220 --> 00:01:38,160 bàn tay âm thầm nâng 73 00:01:38,160 --> 00:01:39,900 mình lên. Sáng hôm sau, 74 00:01:40,380 --> 00:01:41,360 Minh đến từng nhà cúi 75 00:01:41,360 --> 00:01:43,080 đầu cảm tạ. Anh ghé 76 00:01:43,080 --> 00:01:44,420 chợ, tự tay gánh rau 77 00:01:44,420 --> 00:01:45,780 giúp mẹ một buổi. Người 78 00:01:45,780 --> 00:01:46,760 trong làng không reo mừng, 79 00:01:46,920 --> 00:01:48,340 chỉ mỉm cười, vì họ 80 00:01:48,340 --> 00:01:49,160 thấy đứa trẻ năm nào 81 00:01:49,160 --> 00:01:50,060 đang tìm lại đường về. 82 00:01:50,700 --> 00:01:51,900 Từ đó, mỗi lần ký 83 00:01:51,900 --> 00:01:53,000 giấy ở phủ, Minh nhớ 84 00:01:53,000 --> 00:01:54,540 ruộng làng, nhớ cầu tre, 85 00:01:54,800 --> 00:01:56,160 nhớ gánh rau của mẹ. 86 00:01:56,380 --> 00:01:57,460 Quyền nhỏ trong tay không 87 00:01:57,460 --> 00:01:58,340 còn làm anh cao giọng. 88 00:01:58,820 --> 00:01:59,680 Anh biết một nét bút 89 00:01:59,680 --> 00:02:00,760 sai có thể làm khổ 90 00:02:00,760 --> 00:02:01,780 những người như mẹ mình. 91 00:02:02,300 --> 00:02:03,840 Mẹ anh già đi, nhưng 92 00:02:03,840 --> 00:02:06,280 mắt bà sáng hơn. Bà 93 00:02:06,280 --> 00:02:07,400 không cần con khoe chức, 94 00:02:07,560 --> 00:02:08,540 chỉ cần con còn biết 95 00:02:08,540 --> 00:02:09,540 ngồi xuống ăn bát canh 96 00:02:09,540 --> 00:02:10,820 rau quê mà không chê 97 00:02:10,820 --> 00:02:12,880 nhạt. Với bà, đó là 98 00:02:12,880 --> 00:02:13,720 dấu con chưa lạc khỏi 99 00:02:13,720 --> 00:02:15,300 nhà. Đời người khi lên 100 00:02:15,300 --> 00:02:16,180 cao rất dễ quên nơi 101 00:02:16,180 --> 00:02:17,920 thấp. Một lời khen, một 102 00:02:17,920 --> 00:02:19,160 chiếc áo đẹp, một chức 103 00:02:19,160 --> 00:02:20,460 nhỏ cũng có thể che 104 00:02:20,460 --> 00:02:22,400 khuất bờ tre cũ. Nhưng 105 00:02:22,400 --> 00:02:23,340 quên gốc là tự cắt 106 00:02:23,340 --> 00:02:24,860 dây neo, gió đời thổi 107 00:02:24,860 --> 00:02:25,900 đâu cũng phải trôi đó. 108 00:02:26,500 --> 00:02:27,740 Nhớ gốc không phải để 109 00:02:27,740 --> 00:02:29,200 đứng yên trong nghèo khó. 110 00:02:29,400 --> 00:02:30,440 Đó là để đi xa 111 00:02:30,440 --> 00:02:31,940 mà không bạc lòng, thành 112 00:02:31,940 --> 00:02:33,200 đạt mà không khinh người, 113 00:02:33,540 --> 00:02:34,440 có danh mà vẫn biết 114 00:02:34,440 --> 00:02:35,720 cúi đầu trước bát cơm 115 00:02:35,720 --> 00:02:37,860 mẹ nấu. Vậy nên, khi 116 00:02:37,860 --> 00:02:38,860 đời cho ta áo mới, 117 00:02:39,060 --> 00:02:40,740 đường rộng, lời khen, đừng 118 00:02:40,740 --> 00:02:41,960 quên mái nhà cũ và 119 00:02:41,960 --> 00:02:42,900 bàn tay từng nâng mình. 120 00:02:43,600 --> 00:02:44,800 Người còn nhớ gốc thì 121 00:02:44,800 --> 00:02:45,640 đi đâu cũng có đường 122 00:02:45,640 --> 00:02:47,220 về; người quên gốc, đứng 123 00:02:47,220 --> 00:02:48,240 giữa vinh hoa vẫn lạc 124 00:02:48,240 --> 00:02:49,040 rất lâu trong lòng mình.