Cổ nhân dạy, người gặp
chuyện mà chỉ biết trách
đời thì oán khí càng
dày. Người biết dừng lại
tự xét mình, họa đã
lùi xa một nửa. Vì
nhiều tai ương không đến
từ bên ngoài, mà khởi
từ một niệm nóng trong
lòng. Một vết nứt nhỏ
trên chum nước nếu bỏ
qua, sớm muộn cũng làm
cạn cả chum. Lỗi trong
lòng người cũng vậy. Lời
nói sắc, ý nghĩ tham,
thói quen khinh người, nếu
không sửa sớm sẽ thành
mầm họa lớn. Tự xét
mình không phải là tự
coi thường mình. Đó là
cách người có trí giữ
cho lòng sáng. Người dám
nhìn lỗi của mình giống
như người lau bụi trên
đèn, đèn càng sạch thì
đường đi càng rõ. Cái
tôi càng lớn, mắt nhìn
càng hẹp. Khi luôn cho
mình đúng, ta không nghe
được lời thật, không thấy
được dấu hiệu nguy. Người
biết cúi đầu một chút
thường tránh được vực sâu
trước mặt. Có lời góp
ý nghe vào rất chói
tai, nhưng nếu thật lòng,
đó là thuốc đắng cứu
bệnh. Người phúc mỏng nghe
một câu đã giận. Người
phúc dày nghe xong biết
lặng im, chọn điều đúng
để sửa. Trước khi trách
người vô tình, hãy xét
xem lời mình có nặng
không. Trước khi trách người
xa cách, hãy xét xem
lòng mình có lạnh không.
Nhiều mối duyên không đứt
vì người khác, mà vì
ta không biết giữ mềm.
Mỗi lần bớt một lời
gắt, phúc khí trong nhà
thêm một phần. Mỗi lần
nhịn một ý tham, đường
đời bớt một đoạn gập
ghềnh. Tự sửa không ai
vỗ tay, nhưng trời đất
đều âm thầm ghi nhận.
Gặp nghịch cảnh mà chỉ
oán trời, lòng càng tối.
Gặp nghịch cảnh mà hỏi
mình nên học điều gì,
tâm liền có lối ra.
Người biết học từ nạn
nhỏ thường tránh được nạn
lớn về sau. Người xưa
trước khi ngủ thường tự
hỏi: hôm nay ta có
làm ai buồn không, có
nói quá lời không, có
tham phần hơn không. Một
câu hỏi nhỏ mỗi đêm
có thể đổi cả khí
vận của một đời. Người
không nhận sai phải gánh
một hòn đá trong tim.
Người biết nhận sai, tuy
mất chút thể diện, lại
đổi được sự nhẹ lòng.
Họa thường bám vào người
cố chấp, còn phúc tìm
đến người biết sửa mình.
Có người muốn đổi vận
nhưng không đổi tính. Muốn
việc hanh thông mà vẫn
nóng nảy, muốn người tin
mình mà vẫn thất hứa.
Cổ nhân nói, sửa việc
trước hết phải sửa tâm,
tâm ngay thì đường tự
thẳng. Tự xét mình đôi
khi thấy xấu hổ, nhưng
xấu hổ ấy là cửa
để thành người tốt hơn.
Đáng sợ không phải có
lỗi, mà là có lỗi
rồi còn che đậy. Che
lỗi như phủ rơm lên
lửa, sớm muộn cũng bốc
cháy. Trong nhà, nếu ai
cũng đòi đúng, tiếng cãi
sẽ không dứt. Chỉ cần
một người biết nhận phần
sai của mình, không khí
đã dịu lại. Một câu
tôi chưa tốt đủ sức
cứu cả bữa cơm khỏi
lạnh. Đời người không thể
tránh hết gió mưa, nhưng
có thể giữ một ngọn
đèn trong lòng. Mỗi ngày
soi lại mình, sửa một
chút, bớt một chút kiêu
căng, phúc sẽ dày lên.
Người biết tự xét mình,
họa tự lùi