Cổ nhân dạy, người gặp
chuyện mà chỉ biết trách
đời thì oán khí càng
dày. Người biết dừng lại
tự xét mình, họa đã
lùi xa một nửa. Vì
nhiều tai ương không đến
từ bên ngoài, mà khởi
từ một niệm
nóng trong lòng.
Một vết nứt nhỏ trên
chum nước nếu bỏ qua,
sớm muộn cũng làm cạn
cả chum. Lỗi trong lòng
người cũng vậy. Lời nói
sắc, ý nghĩ tham, thói
quen khinh người, nếu không
sửa sớm sẽ thành mầm
họa lớn.
Tự xét mình không phải
là tự coi thường mình.
Đó là cách người có
trí giữ cho lòng sáng.
Người dám nhìn lỗi của
mình giống như người lau
bụi trên đèn, đèn càng
sạch thì đường
đi càng rõ.
Cái tôi càng lớn, mắt
nhìn càng hẹp. Khi luôn
cho mình đúng, ta không
nghe được lời thật, không
thấy được dấu hiệu nguy.
Người biết cúi đầu một
chút thường tránh được vực
sâu trước mặt.
Có lời góp ý nghe
vào rất chói tai, nhưng
nếu thật lòng, đó là
thuốc đắng cứu bệnh. Người
phúc mỏng nghe một câu
đã giận. Người phúc dày
nghe xong biết lặng im,
chọn điều đúng để sửa.
Trước khi trách người vô
tình, hãy xét xem lời
mình có nặng không. Trước
khi trách người xa cách,
hãy xét xem lòng mình
có lạnh không. Nhiều mối
duyên không đứt vì người
khác, mà vì ta không
biết giữ mềm.
Mỗi lần bớt một lời
gắt, phúc khí trong nhà
thêm một phần. Mỗi lần
nhịn một ý tham, đường
đời bớt một đoạn gập
ghềnh. Tự sửa không ai
vỗ tay, nhưng trời đất
đều âm thầm ghi nhận.
Gặp nghịch cảnh mà chỉ
oán trời, lòng càng tối.
Gặp nghịch cảnh mà hỏi
mình nên học điều gì,
tâm liền có lối ra.
Người biết học từ nạn
nhỏ thường tránh được nạn
lớn về sau.
Người xưa trước khi ngủ
thường tự hỏi: hôm nay
ta có làm ai buồn
không, có nói quá lời
không, có tham phần hơn
không. Một câu hỏi nhỏ
mỗi đêm có thể đổi
cả khí vận
của một đời.
Người không nhận sai phải
gánh một hòn đá trong
tim. Người biết nhận sai,
tuy mất chút thể diện,
lại đổi được sự nhẹ
lòng. Họa thường bám vào
người cố chấp, còn phúc
tìm đến người
biết sửa mình.
Có người muốn đổi vận
nhưng không đổi tính. Muốn
việc hanh thông mà vẫn
nóng nảy, muốn người tin
mình mà vẫn thất hứa.
Cổ nhân nói, sửa việc
trước hết phải sửa tâm,
tâm ngay thì
đường tự thẳng.
Tự xét mình đôi khi
thấy xấu hổ, nhưng xấu
hổ ấy là cửa để
thành người tốt hơn. Đáng
sợ không phải có lỗi,
mà là có lỗi rồi
còn che đậy. Che lỗi
như phủ rơm lên lửa,
sớm muộn cũng bốc cháy.
Trong nhà, nếu ai cũng
đòi đúng, tiếng cãi sẽ
không dứt. Chỉ cần một
người biết nhận phần sai
của mình, không khí đã
dịu lại. Một câu tôi
chưa tốt đủ sức cứu
cả bữa cơm khỏi lạnh.
Đời người không thể tránh
hết gió mưa, nhưng có
thể giữ một ngọn đèn
trong lòng. Mỗi ngày soi
lại mình, sửa một chút,
bớt một chút kiêu căng,
phúc sẽ dày lên. Người
biết tự xét mình, họa
tự lùi xa.