Có những chuyện trong nhà
giống bếp tro sau mưa,
nhìn ngoài tưởng đã nguội
nhưng bên trong còn âm
ỉ. Mang ra ngoài kể
cho vui, một cơn gió
lạ thổi qua cũng đủ
làm tàn lửa bay khắp
sân. Người có phúc biết
che bếp trước
khi trách gió.
Cổ nhân nói, nhà nào
cũng có chiếc chum đựng
nỗi riêng. Chum nứt thì
lặng lẽ vá, đừng bưng
ra chợ để người qua
kẻ lại soi đáy. Nước
nhà mình đục hay trong,
trước hết người trong nhà
phải cùng nhau giữ.
Một câu than thở ở
đầu ngõ có thể trở
thành câu chuyện dài cuối
chợ. Người nghe hôm nay
gật đầu thương, ngày mai
có thể thêm thắt một
nhánh gai. Vì vậy, chuyện
nhà nên để mái hiên
nghe mưa, không để miệng
đời đong đếm.
Tình thân giống ngọn đèn
dầu, sáng nhờ được che.
Nếu cứ đem đặt trước
gió khen chê, đèn chưa
tắt vì thiếu dầu mà
tắt vì thiếu người biết
giữ. Giữ nhà không phải
che giấu sai lầm, mà
là chọn đúng
nơi để sửa.
Người đời có lòng tốt,
nhưng miệng đời nhiều khi
như cái rổ thưa, giữ
không trọn điều mình gửi.
Hôm nay gửi một nỗi
buồn, mai nhận về mười
lời bàn. Khôn ngoan là
biết nỗi nào cần nói,
và nói với ai.
Bậc cửa nhà xưa thấp
để người bước vào cúi
đầu. Cúi đầu là nhớ
rằng trong nhà có tôn
ti, có thể diện, có
vết thương cần được tôn
trọng. Ai bước ra ngoài
cũng nên mang theo sự
kín đáo như mang theo
áo ấm.
Khi trong nhà có điều
chưa thuận, hãy ngồi lại
như sửa một mâm cơm
khuyết đũa. Đừng gọi cả
xóm đến xem ai đúng
ai sai. Người ngoài có
thể phân xử bằng lời,
nhưng chỉ người nhà mới
phải ăn cùng
nhau sau đó.
Có những lời nói ra
nghe nhẹ như tiếng chày
đêm, nhưng vang rất xa.
Một câu trách vợ, một
câu chê chồng, một câu
than con cái, nếu lọt
vào nơi không nên lọt,
sẽ thành chiếc bóng đi
trước mặt mình.
Tấm phên tre không phải
bức tường cao, nhưng đủ
giữ sân nhà khỏi bụi
đường. Sự kín đáo cũng
vậy, không làm con người
lạnh lùng, chỉ giúp tình
thân có khoảng lặng để
lành lại. Đừng mở hết
phên chỉ vì muốn được
thương hại.
Chuyện nhà giống hũ gạo
cuối mùa, phải biết đậy
nắp và tính toán trong
nhà. Đem ra khoe thiếu,
khoe khổ, khoe giận, chỉ
làm người ngoài no chuyện
còn người trong nhà thêm
chạnh lòng. Giữ lời là
giữ phúc.
Muốn sửa áo rách phải
dùng kim nhỏ, không dùng
tiếng trống. Muốn sửa chuyện
nhà cũng cần lời mềm,
giờ đúng, người đúng. Càng
ồn ào càng khó vá,
càng nhiều người biết càng
dễ rách thêm
đường chỉ cũ.
Người từng trải không sợ
nhà có chuyện, chỉ sợ
chuyện chưa hiểu đã bị
đem đi xa. Bóng cau
trước sân nghiêng theo nắng,
nhưng gốc vẫn ở đất
nhà. Lòng người cũng cần
một nơi đứng vững trước
lời ngoài.
Có điều nên hỏi cha
mẹ, có điều nên nói
với bạn đời, có điều
nên lặng im để tự
xét. Không phải miệng nào
cũng là nơi gửi gắm.
Cửa buồng khép lại không
vì tối tăm, mà vì
có thứ cần
được giữ sạch.
Vậy nên, đừng mang chuyện
nhà làm quà ngoài đường.
Nhà yên không phải vì
không có sóng, mà vì
người trong nhà biết giữ
mái, vá phên, che đèn
và nói với nhau trước
khi nói với đời. Giữ
được lời, phúc sẽ có
chỗ quay về.