Cổ nhân dạy, cái miệng
đi nhanh hơn cái tâm
thì họa thường đến trước
phúc. Có lời vừa bật
ra đã làm người khác
lạnh lòng, có câu nói
tưởng nhẹ mà thành vết
xước rất sâu. Người khôn
biết để lòng soi đường
trước khi môi mở lối.
Một giọt mực rơi xuống
giấy vàng còn có thể
hong khô, nhưng một lời
lỡ rơi vào lòng người
thì khó nhặt lại. Vì
vậy, trước khi nói chuyện
phải trái, hãy hỏi mình
có thật muốn xây thêm
cầu, hay chỉ đang ném
đá xuống nước.
Có những lúc im lặng
một nhịp còn quý hơn
nói trăm câu. Bát trà
chưa nguội đã vội phán
xét, người nghe chưa kịp
thở đã bị lời mình
làm đau. Chậm miệng không
phải yếu, mà là biết
giữ đức cho mình.
Lời ngọt nhưng lòng chưa
ngay cũng giống lưỡi dao
bọc lụa. Người nghe ban
đầu thấy êm, về sau
mới hiểu mình bị cắt.
Sống tử tế không cần
lời hoa mỹ, chỉ cần
lời nói không phản lại
cái tâm.
Một câu nói đúng lúc
có thể làm con đê
giữ nước, một câu nói
sai lúc có thể mở
đường cho lũ. Nhà yên
hay rối, bạn còn hay
mất, nhiều khi bắt đầu
từ cách ta nói khi
trong lòng chưa sáng.
Miệng người như chiếc chuông,
đánh mạnh thì vang xa.
Nhưng chuông chùa vang để
tỉnh người, không vang để
hơn thua. Nếu lời mình
chỉ làm người khác nhục
nhã, dù thắng một cuộc
cãi, cũng đã thua một
phần phúc.
Người hay nói lời sắc
thường tưởng mình thông minh.
Nhưng thóc giống nếu rắc
lên đá thì không mọc,
lời hay nếu gieo vào
giận dữ cũng thành vô
ích. Muốn lời có phúc,
trước hết phải chọn đất
lành trong lòng.
Đừng dùng miệng để khoe
mình sáng mà làm tắt
đèn người khác. Ánh sáng
thật không cần chói, đạo
lý thật không cần lớn
tiếng. Người có tâm sáng
thường nói vừa đủ, để
người nghe còn giữ được
thể diện.
Khi lòng đục, lời nói
cũng đục. Khi lòng trong,
một câu nhắc nhẹ cũng
đủ làm người khác tỉnh.
Vì vậy, muốn sửa cái
miệng, đừng chỉ học cách
nói khéo, hãy học cách
lắng lòng trước đã.
Trước khi nói lỗi người,
hãy đặt mình lên cái
cân gỗ cũ. Mình có
từng vấp không, có từng
yếu lòng không, có từng
cần người khác nhẹ lời
không. Cân được như vậy,
câu nói sẽ bớt cay
và thêm nhân hậu.
Có lời nên để qua
một đêm như lá thư
chưa gửi. Sáng mai đọc
lại, nhiều câu tự thấy
không cần nói nữa. Người
biết giữ miệng không phải
người thiếu ý kiến, mà
là người không để cảm
xúc làm chủ ngòi bút.
Tre đứng thẳng mà không
đâm ai, bóng tre mát
mà không khoe mình rộng.
Người quân tử cũng vậy,
lời nói có cốt cách
nhưng không làm tổn thương.
Thẳng thắn nếu thiếu từ
bi thì dễ
thành kiêu ngạo.
Trong nhà nghèo, một lời
ấm có thể làm nồi
cơm đỡ nhạt; ngoài đường
khó, một câu lành có
thể giữ người ta khỏi
ngã. Đừng xem nhẹ lời
nói, vì miệng là nơi
phúc đi ra cũng là
nơi họa bước vào.
Vậy nên, đừng để cái
miệng đi trước cái tâm.
Hãy để lòng ngay dẫn
lời mềm, để sự thật
đi cùng nhân hậu, để
mỗi câu nói ra không
làm hao phúc mình và
không làm lạnh lòng người.
Nói được như vậy, đường
đời tự bớt gió ngược.