Cổ nhân dạy, nhà yên
không chỉ nhờ biết mở
lòng, mà còn nhờ biết
đóng cửa đúng lúc. Cửa
mở để đón người hiền,
cửa khép để ngăn điều
nhiễu. Người không biết giữ
ngưỡng cửa, sớm muộn cũng
để gió bụi vào mâm
cơm. Một chiếc then tre
nhỏ có thể giữ cả
đêm bình an. Trong đời
người cũng vậy, một giới
hạn nhỏ đặt đúng lúc
có thể giữ lòng khỏi
mệt, nhà khỏi rối, tình
nghĩa khỏi bị người ngoài
tùy tiện bước qua. Không
phải ai ghé qua cũng
nên mời vào sân trong.
Có người chỉ hợp chào
ở cổng, có chuyện chỉ
nên dừng ở lời xã
giao. Lòng tốt nếu không
có cửa, sẽ biến thành
lối đi cho người khác
xem nhẹ mình. Gió ngoài
đồng thổi mạnh, mái rạ
vẫn yên vì có người
biết chèn lại từng chỗ
hở. Gia đình cũng cần
như vậy. Đừng để lời
ngoài, việc ngoài, thói quen
ngoài len vào làm lạnh
chỗ vốn phải ấm. Đôi
dép để ngoài thềm nhắc
người vào nhà phải biết
bỏ bụi đường. Ai mang
bực bội ngoài đời về
trút lên người thân, ấy
là quên phép bước qua
cửa. Đóng cửa đúng lúc
cũng là đóng lại điều
không nên mang về. Có
những cuộc vui nên dừng
trước khi quá lời, có
những lời mời nên từ
chối trước khi thành nợ.
Ngọn đèn khuya không sáng
hơn vì cháy đến cạn
dầu. Người biết dừng mới
giữ được sức cho ngày
dài. Hàng cau trước ngõ
không cấm ai nhìn, nhưng
vẫn phân rõ ngoài và
trong. Chừng mực của người
trưởng thành cũng vậy, không
lạnh lùng, không khép kín,
chỉ đủ rõ để ai
đến gần cũng biết điều
gì cần tôn trọng. Một
bức rèm mỏng vẫn giữ
được sự riêng tư cho
gian nhà. Đừng đem mọi
buồn vui phơi ra cho
thiên hạ phán xét. Có
những điều càng ít người
biết, càng dễ lành; càng
nhiều miệng xen vào, càng
khó yên. Khách qua đường
có thể mời chén nước,
nhưng không nhất thiết trao
chìa khóa hòm nhà. Tử
tế là một chuyện, để
người khác tùy tiện là
chuyện khác. Người có phúc
biết phân biệt lòng thương
và sự buông lỏng. Cửa
bếp khép lại thì hơi
ấm mới ở lại lâu.
Tình thân cũng cần được
giữ khỏi những so sánh,
lời kích, chuyện vay mượn
cảm xúc từ ngoài. Nhà
nào biết giữ hơi ấm,
nhà ấy qua mùa lạnh
nhẹ hơn. Khi có điều
bất an, đừng vội trách
người gác cửa. Tiếng chó
sủa đêm đôi khi là
lời nhắc rằng ranh giới
đang bị thử. Biết cảnh
giác không phải đa nghi,
mà là biết quý bình
yên đang có. Có những
bí mật gia đình, kế
hoạch làm ăn, nỗi yếu
lòng của người thân cần
được khóa bằng sự tử
tế. Không phải vì sợ
đời, mà vì điều quý
thì không đặt giữa đường
cho ai cũng chạm tay.
Người đến với tâm lành
sẽ không ngại đứng chờ
ở bậc cửa. Người chỉ
muốn xâm lấn sẽ khó
chịu khi bị nhắc giới
hạn. Nhìn phản ứng ấy,
ta biết ai thật lòng,
ai chỉ quen được chiều
theo. Vậy nên, biết đóng
cửa đúng lúc, nhà mới
yên. Đóng cửa với điều
làm hao phúc, mở cửa
với điều nuôi thiện tâm.
Khi ngưỡng cửa được