Cổ nhân dạy, nhà yên
không chỉ nhờ biết mở
lòng, mà còn nhờ biết
đóng cửa đúng lúc. Cửa
mở để đón người hiền,
cửa khép để ngăn điều
nhiễu. Người không biết giữ
ngưỡng cửa, sớm muộn cũng
để gió bụi
vào mâm cơm.
Một chiếc then tre nhỏ
có thể giữ cả đêm
bình an. Trong đời người
cũng vậy, một giới hạn
nhỏ đặt đúng lúc có
thể giữ lòng khỏi mệt,
nhà khỏi rối, tình nghĩa
khỏi bị người ngoài tùy
tiện bước qua.
Không phải ai ghé qua
cũng nên mời vào sân
trong. Có người chỉ hợp
chào ở cổng, có chuyện
chỉ nên dừng ở lời
xã giao. Lòng tốt nếu
không có cửa, sẽ biến
thành lối đi cho người
khác xem nhẹ mình.
Gió ngoài đồng thổi mạnh,
mái rạ vẫn yên vì
có người biết chèn lại
từng chỗ hở. Gia đình
cũng cần như vậy. Đừng
để lời ngoài, việc ngoài,
thói quen ngoài len vào
làm lạnh chỗ
vốn phải ấm.
Đôi dép để ngoài thềm
nhắc người vào nhà phải
biết bỏ bụi đường. Ai
mang bực bội ngoài đời
về trút lên người thân,
ấy là quên phép bước
qua cửa. Đóng cửa đúng
lúc cũng là đóng lại
điều không nên mang về.
Có những cuộc vui nên
dừng trước khi quá lời,
có những lời mời nên
từ chối trước khi thành
nợ. Ngọn đèn khuya không
sáng hơn vì cháy đến
cạn dầu. Người biết dừng
mới giữ được sức cho
ngày dài.
Hàng cau trước ngõ không
cấm ai nhìn, nhưng vẫn
phân rõ ngoài và trong.
Chừng mực của người trưởng
thành cũng vậy, không lạnh
lùng, không khép kín, chỉ
đủ rõ để ai đến
gần cũng biết điều gì
cần tôn trọng.
Một bức rèm mỏng vẫn
giữ được sự riêng tư
cho gian nhà. Đừng đem
mọi buồn vui phơi ra
cho thiên hạ phán xét.
Có những điều càng ít
người biết, càng dễ lành;
càng nhiều miệng xen vào,
càng khó yên.
Khách qua đường có thể
mời chén nước, nhưng không
nhất thiết trao chìa khóa
hòm nhà. Tử tế là
một chuyện, để người khác
tùy tiện là chuyện khác.
Người có phúc biết phân
biệt lòng thương và sự
buông lỏng.
Cửa bếp khép lại thì
hơi ấm mới ở lại
lâu. Tình thân cũng cần
được giữ khỏi những so
sánh, lời kích, chuyện vay
mượn cảm xúc từ ngoài.
Nhà nào biết giữ hơi
ấm, nhà ấy qua mùa
lạnh nhẹ hơn.
Khi có điều bất an,
đừng vội trách người gác
cửa. Tiếng chó sủa đêm
đôi khi là lời nhắc
rằng ranh giới đang bị
thử. Biết cảnh giác không
phải đa nghi, mà là
biết quý bình
yên đang có.
Có những bí mật gia
đình, kế hoạch làm ăn,
nỗi yếu lòng của người
thân cần được khóa bằng
sự tử tế. Không phải
vì sợ đời, mà vì
điều quý thì không đặt
giữa đường cho ai cũng
chạm tay.
Người đến với tâm lành
sẽ không ngại đứng chờ
ở bậc cửa. Người chỉ
muốn xâm lấn sẽ khó
chịu khi bị nhắc giới
hạn. Nhìn phản ứng ấy,
ta biết ai thật lòng,
ai chỉ quen
được chiều theo.
Vậy nên, biết đóng cửa
đúng lúc, nhà mới yên.
Đóng cửa với điều làm
hao phúc, mở cửa với
điều nuôi thiện tâm. Khi
ngưỡng cửa được giữ đúng,
lòng người trong nhà sẽ
có chỗ nghỉ, tình nghĩa
mới bền qua năm tháng.